Art. 119. k.c. Zakaz skracania i przedłużania

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Komentarz do Art. 119. kc

Art. 119 Kodeksu cywilnego stanowi, że terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Przepis ten ma fundamentalne znaczenie dla stabilności i pewności obrotu prawnego, a jego celem jest ochrona interesów stron stosunków prawnych oraz zapewnienie jednolitości i przewidywalności prawa.

Przedawnienie to instytucja prawa cywilnego, która polega na tym, że po upływie określonego terminu wierzyciel traci możliwość dochodzenia swojego roszczenia przed sądem. Terminy przedawnienia są różne w zależności od rodzaju roszczenia i są określone w przepisach prawa. Na przykład, zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, ogólny termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.

Zakaz skracania ani przedłużania terminów przedawnienia przez czynność prawną oznacza, że strony umowy nie mogą w sposób dowolny modyfikować tych terminów. Przykładowo, wierzyciel i dłużnik nie mogą umówić się, że termin przedawnienia roszczenia wynosić będzie dwa lata zamiast ustawowych trzech lat. Podobnie, nie mogą ustalić, że termin ten wynosić będzie dziesięć lat.

Zakaz ten ma na celu zapobieżenie nadużyciom i zapewnienie równowagi między stronami stosunków prawnych. Gdyby strony mogły dowolnie modyfikować terminy przedawnienia, mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której silniejsza strona narzucałaby korzystniejsze dla siebie warunki, co mogłoby naruszać zasady sprawiedliwości i równości.

Warto jednak zauważyć, że istnieją pewne wyjątki od tej zasady, które wynikają z przepisów szczególnych. Na przykład, w niektórych przypadkach możliwe jest zawarcie umowy o zrzeczenie się zarzutu przedawnienia po upływie terminu przedawnienia. Takie zrzeczenie się jest jednak skuteczne tylko wtedy, gdy zostało dokonane po upływie terminu przedawnienia, a nie przed jego upływem.

Podsumowując, art. 119 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne ograniczenie w zakresie możliwości modyfikowania terminów przedawnienia przez strony stosunków prawnych. Ma to na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa oraz ochronę interesów stron, zapobiegając nadużyciom i nierównowadze w stosunkach prawnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

termin przedawnieniaczynność prawna

skracanie terminu

prawo cywilne

regulacja prawna

ustawowe terminy

zasady prawne

Art. 118. kc Art. 120. kc