Art. 109³. k.c. Ograniczenie uprawnień prokurenta

Do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności.

Komentarz do Art. 109³. kc

Art. 109³ Kodeksu cywilnego stanowi istotny przepis regulujący kwestie pełnomocnictwa w kontekście zbycia przedsiębiorstwa, oddania go do czasowego korzystania oraz zbywania i obciążania nieruchomości. Przepis ten wprowadza wymóg posiadania pełnomocnictwa do poszczególnej czynności, co ma na celu zapewnienie większej precyzji i ochrony interesów stron zaangażowanych w te istotne transakcje.

Komentarz:

Zakres zastosowania przepisu:
- Zbycie przedsiębiorstwa: Przepis odnosi się do sytuacji, w której przedsiębiorstwo jako całość jest przedmiotem transakcji. Zbycie przedsiębiorstwa może obejmować sprzedaż, darowiznę, zamianę lub inne formy przeniesienia własności.
- Oddanie przedsiębiorstwa do czasowego korzystania: Dotyczy to umów takich jak dzierżawa, najem, leasing, które pozwalają na korzystanie z przedsiębiorstwa przez określony czas bez przenoszenia własności.
- Zbywanie i obciążanie nieruchomości: Przepis obejmuje wszelkie czynności prawne związane z przeniesieniem własności nieruchomości (np. sprzedaż, darowizna) oraz jej obciążeniem (np. ustanowienie hipoteki, służebności).
Wymóg pełnomocnictwa do poszczególnej czynności:
- Pełnomocnictwo szczególne: Przepis wymaga, aby pełnomocnik posiadał pełnomocnictwo do konkretnej czynności prawnej. Oznacza to, że pełnomocnictwo ogólne, które upoważnia do zarządzania majątkiem lub prowadzenia spraw przedsiębiorstwa, nie będzie wystarczające. Pełnomocnictwo musi precyzyjnie określać czynność, którą pełnomocnik ma wykonać.
- Forma pełnomocnictwa: W zależności od rodzaju czynności prawnej, pełnomocnictwo może wymagać określonej formy. Na przykład, pełnomocnictwo do zbycia nieruchomości musi być udzielone w formie aktu notarialnego, zgodnie z art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego.
Ochrona interesów stron:
- Zabezpieczenie przed nadużyciami: Wymóg pełnomocnictwa do poszczególnej czynności ma na celu ochronę właściciela przedsiębiorstwa lub nieruchomości przed nieautoryzowanymi działaniami pełnomocnika. Dzięki temu właściciel ma pewność, że pełnomocnik działa w granicach udzielonego mu upoważnienia.
- Przejrzystość i pewność obrotu prawnego: Precyzyjne określenie czynności, do której pełnomocnik jest upoważniony, zwiększa pewność obrotu prawnego i minimalizuje ryzyko sporów dotyczących zakresu pełnomocnictwa.
Konsekwencje braku odpowiedniego pełnomocnictwa:
- Nieważność czynności prawnej: Czynność prawna dokonana przez pełnomocnika bez odpowiedniego pełnomocnictwa może być uznana za nieważną. W przypadku zbycia nieruchomości lub przedsiębiorstwa, brak pełnomocnictwa w wymaganej formie skutkuje nieważnością czynności prawnej z mocy prawa.
- Odpowiedzialność pełnomocnika: Pełnomocnik, który działa bez odpowiedniego pełnomocnictwa, może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą wobec osoby, której interesy naruszył.

Podsumowując, art. 109³ Kodeksu cywilnego wprowadza istotne wymagania dotyczące pełnomocnictwa w kontekście zbycia przedsiębiorstwa, oddania go do czasowego korzystania oraz zbywania i obciążania nieruchomości. Przepis ten ma na celu zapewnienie ochrony interesów właścicieli oraz przejrzystości i pewności obrotu prawnego. W praktyce oznacza to konieczność precyzyjnego formułowania pełnomocnictw i przestrzegania wymogów formalnych, co jest kluczowe dla ważności dokonywanych czynności prawnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zbycie przedsiębiorstwa

czynność prawnazbywanie nieruchomości

obciążanie nieruchomości

Art. 109². kc Art. 109⁴. kc