Art. 109¹. k.c. Prokura

§ 1. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

§ 2. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Komentarz do Art. 109¹. kc

Art. 109¹ Kodeksu cywilnego wprowadza instytucję prokury, która jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorcę. Prokura jest pełnomocnictwem o szerokim zakresie, obejmującym zarówno czynności sądowe, jak i pozasądowe związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu.

Zakres podmiotowy

Prokura może być udzielona wyłącznie przez przedsiębiorcę, który podlega obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Oznacza to, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, spółki handlowe, spółdzielnie oraz inne podmioty wpisane do KRS mogą ustanowić prokurenta.

Zakres przedmiotowy

Prokura obejmuje umocowanie do dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Oznacza to, że prokurent może podejmować działania zarówno w sferze prawa cywilnego, jak i administracyjnego, a także reprezentować przedsiębiorcę przed sądami i organami administracji publicznej. Zakres ten jest bardzo szeroki i obejmuje m.in. zawieranie umów, reprezentowanie przedsiębiorcy w postępowaniach sądowych, składanie oświadczeń woli, a także podejmowanie decyzji operacyjnych.

Ograniczenia prokury

Przepis stanowi, że prokury nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że wszelkie wewnętrzne ograniczenia prokury, np. dotyczące wartości transakcji, które prokurent może zawierać, nie mają skutku wobec osób trzecich. Osoby trzecie mogą zatem polegać na szerokim zakresie umocowania prokurenta, chyba że istnieje przepis szczególny, który wprowadza takie ograniczenie.

Przepisy szczególne

Przepis szczególny, który może ograniczać zakres prokury, to np. art. 109⁴ Kodeksu cywilnego, który stanowi, że prokura nie obejmuje umocowania do zbywania przedsiębiorstwa, oddawania go do czasowego korzystania oraz zbywania i obciążania nieruchomości. W takich przypadkach konieczne jest udzielenie odrębnego pełnomocnictwa.

Wnioski

Art. 109¹ Kodeksu cywilnego wprowadza instytucję prokury jako szerokie pełnomocnictwo, które ma na celu ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców. Prokura umożliwia prokurentowi podejmowanie szerokiego zakresu działań w imieniu przedsiębiorcy, co jest szczególnie istotne w kontekście dynamicznego prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie, przepis ten chroni osoby trzecie, które mogą polegać na szerokim zakresie umocowania prokurenta, co zwiększa pewność obrotu prawnego.

W praktyce, przedsiębiorcy powinni starannie dobierać osoby, którym udzielają prokury, ze względu na szeroki zakres uprawnień, jakie prokurent uzyskuje. Warto również pamiętać o możliwości wprowadzenia wewnętrznych regulacji dotyczących działania prokurenta, które choć nie będą miały skutku wobec osób trzecich, mogą być istotne z punktu widzenia zarządzania przedsiębiorstwem.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

pełnomocnictwo prokurenta

przedsiębiorca

Centralna Ewidencja

Krajowy Rejestr Sądowy

czynność sądowa

czynność pozasądowa

prowadzenie przedsiębiorstwa

ograniczenie prokury

przepis szczególny

Art. 109.Art. 109².