DZIAŁ I
Bezpieczeństwo i higiena pracy i życia na statkach rybackich
Rozdział 1 Bezpieczeństwo pracy na statku rybackim
1. Członkom załogi statku rybackiego udostępnia się aktualne stanowiskowe instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności:
1) warunki bezpiecznej obsługi oraz dokonywania napraw i konserwacji maszyn i innych urządzeń oraz narzędzi połowowych na danym stanowisku pracy, a także sposób wykonywania pracy na tym stanowisku;
2) rodzaje prac o szczególnym zagrożeniu dla życia lub zdrowia członków załogi wykonywanych na danym stanowisku;
3) związany z danym stanowiskiem pracy system znaków, sygnałów lub sygnalizacji świetlnej lub dźwiękowej obowiązujący na statku rybackim;
4) sposób:
a) posługiwania się środkami ochrony indywidualnej i środkami ratunkowymi stosowanymi na danym stanowisku pracy,
b) poruszania się na statku rybackim, zapewniający bezpieczeństwo członkom załogi tego statku, pracującym na danym stanowisku pracy,
c) postępowania w przypadkach stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia na danym stanowisku pracy, w tym udzielania pierwszej pomocy.
1. Na statku rybackim opracowuje się rozkład alarmowy.
2. Rozkład alarmowy, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) opis sposobu postępowania w przypadkach zagrożenia dla zdrowia lub życia członków załogi tego statku;
2) określenie zadań do wykonania przez każdego członka załogi tego statku w przypadkach, o których mowa w pkt 1.
§ 4. Wstrzymanie czynności zagrażających bezpieczeństwuW przypadku stwierdzenia, że sposób wykonywania czynności przez członków załogi na statku rybackim stwarza zagrożenie dla ich życia lub zdrowia albo dla bezpieczeństwa żeglugi, wstrzymuje się wykonywanie tych czynności oraz wskazuje się sposób ich bezpiecznego wykonania.
1. Na statku rybackim o długości 24 m i powyżej co najmniej raz na tydzień dokonuje się kontroli tego statku w celu zapewnienia:
1) czystych, odpowiednio przystosowanych do mieszkania, bezpiecznych i w dobrym stanie pomieszczeń mieszkalnych;
2) wystarczających zapasów żywności i wody pitnej;
3) dobrego stanu sanitarnego i technicznego kuchni, miejsc oraz sprzętu do przechowywania żywności.
2. Wyniki kontroli oraz informacje o podjętych działaniach korygujących wynikających z tej kontroli rejestruje się w formie pisemnej, w postaci papierowej albo elektronicznej.
3. Wyniki kontroli i informacje, o których mowa w ust. 2, udostępnia się do wglądu:
1) dyrektorowi urzędu morskiego właściwego dla portu, do którego wpłynął statek rybacki,
2) organowi Państwowej Inspekcji Pracy zgodnie z ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1251)
Rozdział 2 Czynniki szkodliwe dla zdrowia i środki ochrony indywidualnej
1. Członkowie załogi statku rybackiego zatrudnieni przy pracach mogących:
1) powodować zatrucie, zakażenie, przemoczenie, zziębnięcie, oparzenie lub inne urazy ciała,
2) narażać na nadmierne promieniowanie cieplne lub hałas
używają środków ochrony indywidualnej.
2. Środki ochrony indywidualnej, o których mowa w ust. 1, poddaje się okresowym kontrolom i konserwacji, a przed każdym ich użyciem – oględzinom.
3. Rodzaje i ilość środków ochrony indywidualnej określa armator statku rybackiego po zasięgnięciu opinii członków załogi tego statku.
DZIAŁ II
Wymagania techniczne w zakresie konstrukcji i wyposażenia statków rybackich
Rozdział 1 Wymagania dla nowych statków rybackich
Oddział 1 Przepisy ogólne
1) zawarto umowę na budowę lub przebudowę w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub po tym dniu, lub
2) zawarto umowę na budowę lub przebudowę przed dniem, o którym mowa w pkt 1, i umowa ta zostanie zrealizowana co najmniej trzy lata po tym dniu, lub
3) w dniu, o którym mowa w pkt 1, lub po tym dniu nie zawarto umowy na budowę, jednak:
a) położono stępkę statku rybackiego lub
b) rozpoczęto budowę statku rybackiego, lub
c) rozpoczęto montaż elementów, których masa stanowi co najmniej 50 ton lub 1% szacowanej masy wszystkich materiałów potrzebnych do jego budowy, w zależności od tego, która z tych wielkości jest mniejsza.
1. Wysokość pomieszczenia na nowym statku rybackim pozwala na swobodne przejście i wykonywanie pracy.
2. Wysokość pomieszczenia na nowym statku rybackim, w którym praca w pozycji stojącej jest wykonywana przez dłużej niż 1 godzinę, wynosi co najmniej 1,9 m.
3. Jeżeli pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, mają strop pochyły, wysokość tych pomieszczeń mierzona od poziomu podłogi do najniżej położonego punktu stropu wynosi co najmniej 1,85 m.
1. Pomieszczenia załogi na nowym statku rybackim odpowiednio izoluje się.
2. Do budowy grodzi wewnętrznych, paneli, pokrycia i podłóg używa się materiałów sprzyjających zapewnieniu zdrowego otoczenia i dopuszczonych do użytku w pomieszczeniach mieszkalnych.
§ 12. Zabezpieczenie pomieszczeń załogi przed owadamiPomieszczenia załogi na nowym statku rybackim zabezpiecza się wszelkimi użytecznymi środkami przed dostępem owadów, zwłaszcza gdy statek rybacki prowadzi połowy na obszarach, na których występuje duża liczba komarów.
1. Liczba i rozmieszczenie oraz wymiary dróg i wyjść, wykorzystywanych jako drogi i wyjścia ewakuacyjne, uwzględniają maksymalną liczbę członków załogi nowego statku rybackiego.
2. Oświetlenie dróg i wyjść ewakuacyjnych na nowym statku rybackim zapewnia bezpieczne korzystanie z tych dróg i wyjść.
1. W pomieszczeniach na nowym statku rybackim zapewnia się wentylację odpowiednią do warunków klimatycznych.
2. Pomieszczenia na nowym statku rybackim wyposaża się w system wentylacji zapewniający ciągły dopływ powietrza o odpowiednich parametrach zawsze, kiedy rybacy znajdują się na statku.
1. Na nowym statku rybackim:
1) wracającym do portu macierzystego w czasie krótszym niż 24 godziny od wypłynięcia w rejs,
2) którego członkowie załogi nie mieszkają na statku w czasie jego postoju w porcie
nie wydziela się pomieszczeń mieszkalnych.
2. Statek, o którym mowa w ust. 1, wyposaża się w urządzenia higieniczno-sanitarne, sprzęty umożliwiające przygotowanie i spożywanie posiłków oraz miejsca do wypoczynku, przechowywania odzieży i jej suszenia.
1. Na nowym statku rybackim rybakom zapewnia się odpowiednie przybory do jedzenia, pościel oraz ręczniki.
2. Koszt ręczników mogą ponosić rybacy, jeżeli tak stanowi zbiorowy układ pracy lub rybacka umowa o pracę.
1. Nowy statek rybacki wyposaża się w systemy łączności.
2. Na nowym statku rybackim rybakom zapewnia się dostęp do systemów, o których mowa w ust. 1, w stopniu, w jakim jest to możliwe, za rozsądną cenę nieprzekraczającą pełnego kosztu faktycznego użycia danego systemu przez rybaka, a ponoszonego przez armatora.
Oddział 2 Oświetlenie
1) oświetlenie dzienne przez odpowiednio rozmieszczone okna:
a) w pomieszczeniach mieszkalnych,
b) na stanowiskach pracy znajdujących się w pomieszczeniach – jeżeli jest to możliwe ze względów konstrukcyjnych;
2) oświetlenie elektryczne o natężeniu dostosowanym do rodzaju wykonywanych czynności.
1. W oknach pomieszczeń mieszkalnych na nowym statku rybackim, w celu ich zaciemnienia, montuje się żaluzje lub zasłony.
2. W pomieszczeniach mieszkalnych na nowym statku rybackim montuje się:
1) urządzenia do regulowania poziomu natężenia oświetlenia elektrycznego;
2) miejscowe oświetlenie elektryczne przy koi.
1. W pomieszczeniach mieszkalnych na nowym statku rybackim zapewnia się oświetlenie awaryjne.
2. W mesach, korytarzach i innych miejscach, które mogą być wykorzystywane jako drogi ewakuacyjne, zapewnia się oświetlenie awaryjne lub w przypadku braku takiego oświetlenia – stałe oświetlenie nocne.
Oddział 3 Pomieszczenia mieszkalne
1) bezpieczne dojście do tych pomieszczeń;
2) ochronę przed wpływem warunków atmosferycznych, hałasem i wibracjami;
3) zabezpieczenie przed przenikaniem uciążliwych zapachów z innych części statku.
1) w części dziobowej przed grodzią zderzeniową;
2) za rufową główną grodzią zderzeniową;
3) poniżej wodnicy ładunkowej.
1. Pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim nie mogą być połączone z pomieszczeniami ładowni i maszynowni bezpośrednimi otworami (przejściami) innymi niż wyjścia ewakuacyjne.
2. Jeżeli pozwalają na to warunki eksploatacyjne nowego statku rybackiego, kuchni, magazynów, suszarni lub pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnego użytku nie łączy ze sobą bezpośrednimi przejściami.
§ 32. Powierzchnia mieszkalna i liczba zakwaterowanych osóbPowierzchnia pomieszczenia mieszkalnego na nowym statku rybackim przypadająca na jedną osobę, z wyłączeniem przestrzeni zajmowanej przez koje i schowki, oraz liczba osób zakwaterowanych w tym pomieszczeniu zapewniają odpowiednią przestrzeń i komfort, uwzględniając sposób eksploatacji statku wynikający z jego przeznaczenia.
1. Pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim rozplanowuje się i wyposaża w sposób zapewniający optymalny komfort i ułatwiający utrzymanie porządku mieszkającym w nich osobom.
2. Pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim sytuuje się lub wyposaża w taki sposób, aby w miarę możliwości zapewnić odpowiedni poziom prywatności mężczyznom i kobietom.
3. Pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim wyposaża się w:
2) schowki o pojemności wystarczającej do przechowywania odzieży i innych rzeczy osobistych;
3) odpowiednią powierzchnię do pisania.
1. Na nowym statku rybackim każdemu z członków załogi zapewnia się indywidualną koję o odpowiednim rozmiarze, wyposażoną w materac wykonany z zatwierdzonych materiałów.
2. Przy każdej koi zapewnia się miejscowe oświetlenie elektryczne.
1. Pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim utrzymuje się w czystości w stopniu umożliwiającym ich zamieszkiwanie.
2. W pomieszczeniach mieszkalnych na nowym statku rybackim nie przechowuje się przedmiotów i zapasów, które nie stanowią własności osobistej rybaków ani nie służą bezpieczeństwu lub ratowaniu osób zamieszkujących te pomieszczenia.
Oddział 4 Mesa, kuchnia oraz przechowywanie żywności i odpadów
1. Mesę na nowym statku rybackim dostosowuje się do warunków eksploatacyjnych na tym statku.
2. Mesę na nowym statku rybackim sytuuje się:
1) możliwie najbliżej kuchni;
2) za grodzią zderzeniową.
3. Mesę, o ile to możliwe, oddziela się od pomieszczeń mieszkalnych.
4. Wymiary mesy na nowym statku rybackim i jej wyposażenie odpowiadają liczbie osób, jaka może z niej korzystać.
1. Na nowym statku rybackim wydziela się kuchnię albo część kuchenną – w przypadku gdy brak jest wydzielonej kuchni, o wymiarach dostosowanych do jej przeznaczenia.
2. Kuchnię i część kuchenną:
1) dobrze oświetla się i wentyluje;
2) wyposaża się w sprzęty i urządzenia niezbędne do przygotowywania posiłków;
3) utrzymuje się w należytym stanie.
1. Nowy statek rybacki o długości między pionami, rozumianej jako odległość między przednim a tylnym pionem, gdzie pion przedni jest równoległy do przedniej krawędzi dziobnicy w płaszczyźnie wodnicy, na której mierzona jest długość, a pion tylny jest równoległy do osi trzonu sterowego tej wodnicy, równej 15 m lub większej, wyposaża się w lodówkę o pojemności dostosowanej do liczebności załogi oraz kuchenkę elektryczną lub gazową.
2. Lodówka oraz kuchenka są cały czas dostępne dla rybaków.
§ 42. Przechowywanie butli gazowych na otwartym pokładzieButle z butanem lub propanem, wykorzystywane do przygotowywania posiłków w kuchni albo części kuchennej, przechowuje się na otwartym pokładzie w schowku zaprojektowanym tak, aby zapewnić ochronę przed zewnętrznymi źródłami ciepła i uderzeniami.
1. W celu zapobieżenia zepsuciu zapasów żywności przechowuje się je w miejscu o odpowiedniej pojemności, suchym, chłodnym i dobrze wentylowanym.
2. O ile pozwala na to wielkość nowego statku rybackiego, w pomieszczeniu, w którym przechowywane są zapasy żywności, zapewnia się urządzenia chłodnicze lub inne urządzenia utrzymujące niską temperaturę w pomieszczeniu.
3. Na nowym statku rybackim o długości między pionami rozumianej w sposób określony w § 41 ust. 1 i wynoszącej 15 m lub więcej zapewnia się magazyny zapasów żywności i urządzenia chłodnicze lub inne urządzania utrzymujące niską temperaturę.
1. Odpady przechowuje się w zamkniętych i dobrze uszczelnionych pojemnikach.
2. Odpady usuwa się z miejsc, w których znajduje się żywność, gdy tylko zajdzie taka potrzeba.
Oddział 5 Pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne
1. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne na nowym statku rybackim mają właściwości, które uniemożliwiają zanieczyszczanie innych pomieszczeń.
2. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne na nowym statku rybackim są wyposażone w wentylację połączoną ze świeżym powietrzem, niezależną od innych pomieszczeń.
3. Wszystkie powierzchnie w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych przystosowuje się do łatwego i skutecznego ich czyszczenia.
4. Podłogi w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych pokrywa się powłoką antypoślizgową.
1. Odpowiednio do rodzaju i przeznaczenia nowego statku rybackiego wyposaża się go w urządzenia higieniczno- -sanitarne, takie jak ustępy, umywalki i wanny lub natryski.
2. Urządzenia higieniczno-sanitarne spełniają odpowiednie normy dotyczące ich jakości oraz co najmniej minimalne normy zapewniające zachowanie zdrowia i higieny przez ich użytkowników.
3. Urządzenia higieniczno-sanitarne instaluje się w sposób umożliwiający, w uzasadnionym stopniu, zachowanie prywatności osobom z nich korzystających.
Rozdział 2 Dodatkowe wymagania dla nowych statków rybackich o długości 24 m i powyżej
Oddział 1 Przepisy ogólne
§ 51. Definicja nowego statku rybackiegoIlekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o „nowym statku rybackim”, bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć nowy statek rybacki o długości 24 m i powyżej.
1. Wysokość pomieszczeń na nowym statku rybackim, w których konieczny jest pełny i swobodny ruch, wynosi co najmniej 2 m.
2. Pomiędzy pomieszczeniami mieszkalnymi, ładowniami, maszynownią, kuchnią, magazynami, suszarniami lub pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi ogólnego użytku na nowym statku rybackim nie może być bezpośrednich przejść, innych niż wyjścia ewakuacyjne.
3. Dwa pomieszczenia mieszkalne na nowym statku rybackim mogą być połączone bezpośrednim przejściem z pomieszczeniem sanitarnym.
4. Część grodzi, która na nowym statku rybackim oddziela pomieszczenia mieszkalne od miejsc, o których mowa w ust. 2, i od grodzi zewnętrznych, stanowi przegrodę wodoszczelną i gazoszczelną oraz wykonywana jest ze stali.
1. Pomieszczenia na nowym statku rybackim wyposaża się w system wentylacji zapewniający zadowalającą jakość powietrza i wystarczający ruch powietrza we wszystkich warunkach atmosferycznych.
2. System wentylacyjny na nowym statku rybackim jest uruchamiany zawsze, gdy rybacy znajdują się na tym statku.
1. Pomieszczenia na nowym statku rybackim wyposaża się w system grzewczy zapewniający temperaturę w tych pomieszczeniach odpowiednią do warunków atmosferycznych lub w zależności od potrzeby.
2. System grzewczy na nowym statku rybackim jest uruchamiany zawsze, gdy wymagają tego warunki i rybacy znajdują się na tym statku, w tym podczas ich pracy.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do nowych statków rybackich prowadzących połowy wyłącznie w klimacie tropikalnym.
§ 55. Oświetlenie pomieszczeń załogiPomieszczenia załogi, w części, w której możliwe jest swobodne poruszanie się, wyposaża się w oświetlenie o natężeniu umożliwiającym osobie o normalnej sile wzroku co najmniej czytanie zwykłej gazety w bezchmurny dzień.
Oddział 2 Pomieszczenia mieszkalne
1. W pomieszczeniu mieszkalnym na nowym statku rybackim kwateruje się nie więcej niż 4 osoby.
2. W szczególnych przypadkach, gdy ze względu na rodzaj statku rybackiego, jego wielkość lub przeznaczenie nie ma możliwości spełnienia wymogu, o którym mowa w ust. 1, w pomieszczeniu mieszkalnym może być zakwaterowana większa liczba osób, nie więcej jednak niż 6.
1. Kapitana nowego statku rybackiego oraz oficerów, o ile pozwala na to rodzaj statku rybackiego, jego wielkość lub przeznaczenie, kwateruje się w osobnych, jednoosobowych pomieszczeniach mieszkalnych.
2. W pomieszczeniach mieszkalnych kapitana nowego statku rybackiego oraz oficerów nie mogą znajdować się więcej niż dwie koje.
Oddział 3 Urządzenia higieniczno-sanitarne oraz pranie i suszenie ubrań
§ 63. Dostęp rybaków do urządzeń higieniczno-sanitarnychRybakom, którzy nie zajmują pomieszczeń mieszkalnych wyposażonych w urządzenia higieniczno-sanitarne, zapewnia się dostęp do co najmniej jednej wanny lub natrysku, lub obu tych urządzeń, oraz jednego ustępu i jednej umywalki, przypadających na nie więcej niż 4 osoby.
1. Na nowych statkach rybackich o długości 45 m i powyżej urządzenia do prania, suszenia i prasowania ubrań znajdują się w pomieszczeniu oddzielonym od pomieszczeń mieszkalnych, jadalnych i sanitarnych.
2. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, odpowiednio wentyluje się, ogrzewa i wyposaża w sznurki lub inne środki do suszenia ubrań.
Oddział 4 Inne pomieszczenia
1. Na nowych statkach rybackich o długości 45 m i powyżej wyodrębnia się pomieszczenie, w którym zapewnia się opiekę medyczną.
2. Pomieszczenie, o którym mowa w ust. 1, utrzymuje się w czystości.
Rozdział 3 Wymagania techniczne dla statków rybackich niebędących nowymi statkami rybackimi
§ 69. Wymagania dla statków rybackich niebędących nowymiStatek rybacki niebędący nowym statkiem rybackim powinien co najmniej spełniać wymagania dla nowych statków rybackich określone w § 20, § 21, § 23–25, § 28, § 34, § 35, § 37, § 38, § 39 ust. 1 i 3, § 40–42, § 43 ust. 1 i 2, § 44–46, § 47 ust. 1, 3 i 4 oraz § 48.
DZIAŁ III
Przepis przejściowy i końcowy
§ 70. Termin dostosowania czynności do wymagań działu IIW przypadku gdy dokonano czynności określonych w § 8 w okresie od dnia 15 listopada 2019 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, powinny one zostać dostosowane do wymagań określonych w dziale II w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
POZIOM HAŁASU W POMIESZCZENIACH I NA STANOWISKACH PRACY NA STATKU RYBACKIM Definicje i wzory 1. Użyte w załączniku określenie: 1) równoważny poziom dźwięku A – oznacza poziom ciśnienia akustycznego ciągłego ustalonego dźwięku, skorygowany charakterystyką częstotliwościową A, który w określonym przedziale czasu T, w którym wyznaczana jest wartość średnia, ma tę samą wartość średnią kwadratową ciśnienia akustycznego co badany dźwięk zmienny w czasie; 2) infradźwięk – oznacza dźwięk, którego widmo jest zawarte w paśmie częstotliwości od 1 do 2 Hz; 3) ultradźwięk – oznacza dźwięk, którego widmo jest zawarte w paśmie częstotliwości powyżej 16 kHz. 2. Równoważny poziom dźwięku A, wyrażony w decybelach (dB), jest obliczany zgodnie z wzorem: gdzie poszczególne symbole oznaczają: L – równoważny poziom dźwięku A w czasie ekspozycji T, p (t) – wartość chwilową ciśnienia akustycznego, skorygowaną charakterystyką częstotliwościową A, w paskalach (Pa), p – ciśnienie akustyczne odniesienia = 20μPa, T– czas ekspozycji na hałas, w sekundach (s). 3. Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do ośmiogodzinnego dobowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w pkt 4, wyrażony w decybelach [dB], jest obliczany zgodnie z wzorem: gdzie poszczególne symbole oznaczają: L – poziom ekspozycji na hałas odniesiony do ośmiogodzinnego dobowego wymiaru czasu pracy, L – równoważny poziom dźwięku A w czasie ekspozycji T, T – czas odniesienia = 8 h = 28 800 s. Dopuszczalne poziomy hałasu 4. Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do ośmiogodzinnego dobowego wymiaru pracy na wszystkich stanowiskach pracy na statku rybackim, ze względu na ochronę słuchu, nie może przekraczać 85 dB. 5. Maksymalny poziom dźwięku A (L) nie może przekraczać wartości 115 dB. 6. Szczytowy poziom dźwięku C (L) nie może przekraczać wartości 135 dB. 7. Równoważny poziom dźwięku A w czasie ekspozycji T, rozumianym jako pobyt członka załogi na stanowisku pracy lub w miejscu wypoczynku, ustalony ze względu na charakter pracy i uciążliwość hałasu, nie może przekraczać wartości podanych w tabeli: Równoważny poziom dźwięku A w czasie Lp. Pomieszczenia, stanowiska pracy na statku rybackim ekspozycji T [dB] Izolowane przeciwdźwiękowo centrale manewrowo- -kontrolne, maszynownie Kuchnie, pentry (przy włączonych urządzeniach gospodarczych) Miejsca rekreacyjne Skrzydło mostka (po stronie zawietrznej) Sterownia, kabina nawigacyjna, mesy, pomieszczenia biurowe Kabina radiowa (z włączoną aparaturą, ale bez emisji sygnałów akustycznych) Pomieszczenia mieszkalne i pomieszczenia rekreacyjne Szpital, izolatka, ambulatorium 8. Hałas, w tym ultradźwięki i infradźwięki, ogranicza się lub likwiduje za pomocą dostępnych środków technicznych. 9. Jeżeli nie jest możliwe obniżenie poziomu hałasu na danym stanowisku pracy do wartości określonych w pkt 4–6, za pomocą środków technicznych i organizacyjnych, członkowie załogi statku rybackiego stosują ochronniki słuchu.