w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych
Rozdział 2. Wymagania wspólne dla rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego
Rozdział 2
Wymagania wspólne dla rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego
1. Rozruch i eksploatację obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z limitami i warunkami eksploatacyjnymi.
2. Limity i warunki eksploatacyjne podlegają przeglądom w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego.
3. Prezes Agencji, dokonując modyfikacji limitów lub warunków eksploatacyjnych, uwzględnia doświadczenia eksploatacyjne, modyfikacje systemów lub elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, wyniki nowych analiz bezpieczeństwa oraz postęp naukowo-techniczny.
4. Opis limitów i warunków eksploatacyjnych jest udostępniany pracownikom sterowni obiektu jądrowego w odrębnym dokumencie (specyfikacji technicznej dla − odpowiednio − rozruchu lub eksploatacji).
5. Do wniosku o modyfikację limitów i warunków eksploatacyjnych jest dołączana szczegółowa propozycja modyfikacji wraz z uzasadnieniem jej dokonania.
6. Do wniosku o wydanie zgody na modernizację systemu lub elementu konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego jest dołączana szczegółowa dokumentacja proponowanej modernizacji wraz z uzasadnieniem dokonania modernizacji.
1. Limity i warunki eksploatacyjne obejmują wszystkie tryby normalnej eksploatacji obiektu jądrowego, w szczególności pracę na mocy, stany podkrytyczne reaktora i przeładunek paliwa jądrowego, oraz przejścia pomiędzy tymi trybami.
2. Limity i warunki eksploatacyjne zawierają co najmniej:
1) limity (granice) bezpieczeństwa;
2) graniczne wartości nastaw systemów bezpieczeństwa;
3) limity i warunki dla normalnej eksploatacji;
4) wymagania dotyczące kontroli i nadzoru nad systemami oraz elementami konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mającymi istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
5) minimalną wymaganą obsadę pracowników eksploatacyjnych, w tym pracowników sterowni.
1. Limity (granice) bezpieczeństwa są ustalane z zastosowaniem zachowawczego podejścia uwzględniającego niepewności analiz bezpieczeństwa.
2. W przypadku przekroczenia limitów (granic) bezpieczeństwa w toku rozruchu lub eksploatacji elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego niezwłocznie wyłącza się reaktor.
§ 5. Warunki bezpiecznej normalnej eksploatacji obiektu
Limity i warunki dla normalnej eksploatacji określają warunki bezpiecznej eksploatacji obiektu jądrowego we wszystkich trybach jego normalnej eksploatacji. Obejmują one w szczególności:
1) zakresy i szybkości dopuszczalnych zmian parametrów fizycznych i technologicznych obiektu jądrowego;
2) wymagania dotyczące dyspozycyjności funkcjonalnej i wydajności systemów oraz elementów wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, tak żeby mogły one wypełniać funkcje bezpieczeństwa w określonych warunkach;
3) działania, jakie należy podjąć na wypadek, gdy wymagania, o których mowa w pkt 2, nie są spełnione, oraz czas w jakim należy te działania podjąć.
1. W sytuacji, w której jednostka organizacyjna posiadająca zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego nie jest w stanie zapewnić pracy obiektu jądrowego zgodnej z limitami i warunkami dla normalnej eksploatacji, a także w przypadku gdy obiekt jądrowy zachowuje się w sposób nieoczekiwany, niezwłocznie podejmuje się działania mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu bezpiecznego.
2. Obiekt jądrowy nie może być ponownie uruchomiony po nieplanowanym wyłączeniu, zanim nie zostanie wykazane, że takie uruchomienie jest bezpieczne.
§ 7. Eksploatacja obiektu poza limitami normalnej eksploatacji
Jeżeli okoliczności wymagają pracy obiektu jądrowego poza limitami i warunkami dla normalnej eksploatacji, to eksploatację prowadzi się zgodnie z zatwierdzoną przez Prezesa Agencji instrukcją, opracowaną przez kierownika jednostki organizacyjnej na podstawie analizy bezpieczeństwa, obejmującą także działania mające na celu przywrócenie stanu normalnej eksploatacji obiektu jądrowego.
§ 8. Organizacja bezpiecznego rozruchu i eksploatacji obiektu
W celu zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej na etapie rozruchu oraz na etapie eksploatacji obiektu jądrowego, w jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w szczególności:
1) decyzje w sprawach bezpieczeństwa jądrowego są podejmowane po przeprowadzeniu analiz uwzględniających wszelkie aspekty związane z bezpieczeństwem jądrowym;
2) zapewnia się wystarczającą liczbę pracowników o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym odpowiednich do realizowanych zadań, przy czym:
a) liczba pracowników oraz ich kwalifikacje wymagane do prowadzenia bezpiecznej eksploatacji są systematycznie weryfikowane i dokumentowane,
b) obsady pracownikami stanowisk istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dokonuje się z uwzględnieniem długoterminowego planu,
c) zmiany liczby pracowników, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, są planowane z wyprzedzeniem oraz oceniane po ich wdrożeniu;
3) wszelkie działania mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej prowadzi się zgodnie z procedurami rozruchowymi lub eksploatacyjnymi;
4) jeżeli z przeprowadzonej oceny bezpieczeństwa wynika, że jest dopuszczalne wykonanie nierutynowych testów lub czynności uznanych za potrzebne, które nie są objęte procedurami rozruchowymi lub eksploatacyjnymi, to wykonuje się je zgodnie z procedurą wykonywania nierutynowych testów lub czynności zatwierdzoną przez Prezesa Agencji;
5) zapewnia się niezbędne wyposażenie i właściwe warunki w miejscu pracy dla bezpiecznego wykonywania zadań przez pracowników obiektu jądrowego;
6) istnieje odpowiedni system przeglądu i oceny umożliwiający stałe monitorowanie zagadnień bezpieczeństwa jądrowego oraz przeprowadzanie ocen okresowych bezpieczeństwa jądrowego;
7) prowadzone są systematyczne analizy doświadczeń eksploatacyjnych, rozwoju międzynarodowych wymagań bezpieczeństwa, postępu technologicznego i nowej wiedzy, a wnioski z tych analiz są stosowane dla poprawy stanu bezpieczeństwa obiektu jądrowego;
8) zarządzanie konfiguracją obiektu jądrowego zapewnia spójność pomiędzy wymaganiami projektowymi, fizyczną konfiguracją obiektu oraz jego dokumentacją i obejmuje w szczególności zarządzanie zmianami konfiguracji obiektu wynikającymi z prowadzonych czynności utrzymania, prób, remontów, limitów i warunków eksploatacyjnych oraz modernizacji lub modyfikacji systemów lub elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego;
9) wykonywane czynności oraz procesy zachodzące w obiekcie jądrowym, w tym działania dostawców i wykonawców systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, mogące mieć wpływ na bezpieczną eksploatację obiektu, są kontrolowane z wykorzystaniem zintegrowanego systemu zarządzania;
10) nie prowadzi się eksperymentów mogących mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo jądrowe lub ochronę radiologiczną;
11) prowadzi się systematyczne oceny w celu potwierdzenia – w szczególności poprzez odpowiednie badania kwalifikacyjne – że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej są zdolne funkcjonować zgodnie z wymaganiami projektowymi w stanach eksploatacyjnych i warunkach awaryjnych.
1. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego we wszystkich stanach eksploatacyjnych obiektu jądrowego zapewnia się spełnienie wymagań ochrony radiologicznej służących wdrożeniu zasady optymalizacji, o której mowa w art. 9 ustawy, w szczególności poprzez:
1) podział lokalizacji miejsc pracy oraz kontrolę dostępu pracowników i ruchu substancji promieniotwórczych oraz uzyskiwanie informacji o rzeczywistych mocach dawki i skażeniach promieniotwórczych;
2) określenie zasad współpracy w opracowywaniu procedur ruchowych i utrzymania dla prac w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące;
3) stosowanie aparatury pomiarowej i sprzętu do monitorowania zagrożenia;
4) stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników;
5) szkolenie pracowników obiektu jądrowego i pracowników zewnętrznych w zakresie ochrony radiologicznej;
6) monitoring radiologiczny na terenie obiektu jądrowego;
7) dekontaminację osób, systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego.
2. W całym okresie rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego zapewnia się, że inspektor ochrony radiologicznej oraz wyodrębniona organizacyjnie służba ochrony radiologicznej:
1) zachowują niezależność od komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za eksploatację obiektu jądrowego, zwłaszcza odnośnie do proponowania środków i działań mających na celu zapewnienie ochrony radiologicznej;
2) posiadają wystarczające środki do realizacji swoich zadań.
3. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego weryfikuje się prawidłowość wdrożenia zintegrowanego systemu zarządzania w zakresie ochrony radiologicznej oraz ocenia się, czy spełnia on założone cele, i w razie potrzeby podejmuje się odpowiednie działania korygujące i aktualizujące w zakresie jego wdrożenia, w świetle doświadczeń eksploatacyjnych.
§ 10. Gospodarka odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego gromadzenie, segregowanie, przetwarzanie, przemieszczanie i przechowywanie na terenie obiektu oraz przygotowanie do transportu poza teren obiektu jądrowego odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego następuje zgodnie z programem bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, stanowiącym część opisu procesów zachodzących w jednostce organizacyjnej, o którym mowa w art. 36k ust. 2 pkt 7 ustawy.
1. W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego:
1) prowadzi się:
a) monitoring uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska w celu sprawdzenia, czy roczne dawki skuteczne (efektywne) od wszystkich dróg narażenia, otrzymywane przez osoby z ogółu ludności, są utrzymywane na minimalnym rozsądnie osiągalnym poziomie, oraz
b) systematyczne analizy wyników tego monitoringu;
2) przedstawia się analizy, o których mowa w ust. 1 lit. b, na żądanie Prezesa Agencji.
2. W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego prowadzi się w otoczeniu obiektu jądrowego monitoring radiologiczny środowiska w celu oceny wpływu radiologicznego uwolnień substancji promieniotwórczych na środowisko, zgodnie z programem opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
§ 12. Regulacja i kontrola reżimu wodno-chemicznego i radiochemicznego
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego regulację oraz kontrolę reżimu wodno-chemicznego i radiochemicznego systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z programem opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
§ 13. Oddzielenie części obiektu z robotami budowlanymi
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego część obiektu jądrowego, w której są prowadzone roboty budowlano-montażowe, oddziela się od pozostałej części obiektu jądrowego poddawanego rozruchowi albo będącego w eksploatacji, w szczególności od jądrowego bloku energetycznego, tak żeby prowadzone roboty oraz ewentualne wypadki i awarie związane z budową nie miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo jądrowe lub ochronę radiologiczną części obiektu, w której te prace nie są prowadzone.
§ 14. Środki zapobiegania, wykrywania i gaszenia pożarów
Przez cały okres rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego zapewnia się środki dla zapobiegania pożarom, wykrywania i szybkiego gaszenia pożarów oraz zapobiegania ich rozprzestrzenianiu się i oddziaływaniu na miejsca, gdzie mogłyby one zagrozić bezpieczeństwu jądrowemu lub ochronie radiologicznej, zgodnie z sekwencją poziomów bezpieczeństwa, na podstawie programu ochrony przeciwpożarowej wdrożonego przed rozpoczęciem rozruchu obiektu jądrowego.
§ 15. Procedury kontroli materiałów palnych i zabezpieczeń pożarowych
W obiekcie jądrowym wdraża się procedury dla zapewnienia kontroli i minimalizowania ilości materiałów palnych oraz zminimalizowania potencjalnych źródeł ognia, które mogłyby uszkodzić w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego systemy, elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Wdraża się także odpowiednie procedury stosowania środków takich, jak kontrole stanu technicznego, czynności konserwacyjno-remontowe, testy sprawności technicznej i funkcjonalnej barier przeciwpożarowych oraz wyposażenia do wykrywania i gaszenia pożarów.
§ 16. Wyposażenie przeciwpożarowe, szkolenia i procedury
W obiekcie jądrowym zapewnia się wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz prowadzi się szkolenia pracowników w zakresie środków ochrony przeciwpożarowej i postępowania na wypadek pożaru. Ponadto opracowuje się i aktualizuje procedury określające obowiązki i działania pracowników obiektu jądrowego w razie pożaru powstałego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego.
1. Na terenie obiektu jądrowego, na którego rozruch lub eksploatację zostało wydane zezwolenie, tworzy się, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej, zakładową straż pożarną z odpowiednią liczbą pracowników i niezbędnym wyposażeniem.
2. Gaszenie pożarów w obiekcie jądrowym w toku jego rozruchu i eksploatacji jest objęte planem działań ratowniczo- -gaśniczych opracowanym i aktualizowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej, uzgodnionym z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, uwzględniającym strategię gaszenia pożarów w obiekcie jądrowym, obejmującym każdą ze stref, w których pożar mógłby uszkodzić systemy, elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego, mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
1. Przed rozpoczęciem rozruchu obiektu jądrowego przeprowadza się ćwiczenia awaryjne w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na rozruchu obiektu jądrowego w celu przetestowania zakładowego planu postępowania awaryjnego.
2. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego przeprowadza się szkolenia pracowników obiektu jądrowego w zakresie ich obowiązków na wypadek awarii oraz prowadzenia okresowych ćwiczeń awaryjnych, opartych na realistycznych scenariuszach – uwzględniających połączenia zagrożeń jądrowych z niejądrowymi, takich jak pożar w połączeniu ze znaczącymi poziomami promieniowania lub skażeń promieniotwórczych, wydzielenie gazów trujących lub duszących w połączeniu z promieniowaniem lub skażeniami.
1. W reaktorze jest dopuszczalne w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego stosowanie jedynie paliwa jądrowego o konstrukcji, rodzaju i wzbogaceniu określonych w zezwoleniu na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
2. Gospodarkę paliwem jądrowym w rdzeniu reaktora w toku rozruchu lub eksploatacji elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego prowadzi się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi oraz procedurami zakupu, załadunku oraz przeładunku paliwa, prowadzenia kampanii paliwowej, wyładunku, prowadzenia badań i kontroli paliwa jądrowego oraz elementów rdzenia reaktora, w tym wykrywania degradacji elementów paliwowych lub prętów regulacyjnych, wchodzącymi w skład odpowiednio procedur rozruchowych lub procedur eksploatacyjnych obiektu jądrowego.
3. W elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym określoną partię paliwa jądrowego załadowuje się do reaktora oraz wyładowuje z niego zgodnie z programem przeładunku paliwa jądrowego zatwierdzonym przez Prezesa Agencji.
4. Stan rdzenia reaktora podczas przeładunku paliwa jądrowego jest stale monitorowany, a program przeładunku paliwa jądrowego podlega w razie konieczności przeglądowi i modyfikacjom, zatwierdzanym przez Prezesa Agencji.
5. Po zakończeniu przeładunku paliwa jądrowego i przed uruchomieniem reaktora przeprowadza się testy w celu sprawdzenia, czy rdzeń reaktora funkcjonuje zgodnie z założeniami projektowymi.
1. Poczynając od pierwszego przywiezienia paliwa jądrowego na teren obiektu jądrowego, stosuje się w obiekcie jądrowym odpowiednie środki postępowania awaryjnego.
2. Pełne wdrożenie procedur awaryjnych w elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym następuje przed rozpoczęciem pierwszego załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora.
3. Aparatura pomiarowa, narzędzia, urządzenia, dokumentacja i środki łączności przewidziane do użycia w sytuacjach awaryjnych są dostępne oraz utrzymywane w dobrym stanie technicznym i przechowywane w taki sposób, żeby nie zostały one uszkodzone lub nie stały się niedostępne na skutek awarii.
§ 21. Program minimalizacji zagrożeń niezwiązanych z promieniowaniem
Sposoby zapewnienia minimalizacji zagrożeń niezwiązanych z promieniowaniem jonizującym dla pracowników obiektu jądrowego, pracowników zewnętrznych oraz innych osób wchodzących na teren obiektu jądrowego opisuje się w programie minimalizacji zagrożeń opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
Pełna treść aktu: w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych.