Dział II. Podstawowe wymagania bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, jakie ma uwzględniać projekt obiektu jądrowego
DZIAŁ II
Podstawowe wymagania bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, jakie ma uwzględniać projekt obiektu jądrowego
Rozdział 1 Sekwencje poziomów bezpieczeństwa, projektowe cele bezpieczeństwa oraz probabilistyczne kryteria bezpieczeństwa
§ 2. Wymagania bezpieczeństwa projektowania obiektu jądrowego
Obiekt jądrowy projektuje się w sposób zapewniający:
1) utrzymywanie na najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie oraz w granicach określonych przepisami prawa naraże nia na promieniowanie jonizujące wewnątrz obiektu oraz dawek promieniowania na skutek uwolnień substancji promie niotwórczych, podczas normalnej eksploatacji obiektu jądrowego;
2) ograniczenie skutków radiologicznych ewentualnych awarii bez znaczącej degradacji rdzenia reaktora, uwzględnionych w projekcie obiektu jądrowego, tak żeby nie powodowały one konieczności ewakuacji ludności ani długoterminowych ograniczeń w użytkowaniu gruntów i wód wokół obiektu jądrowego.
§ 3. Poziomy bezpieczeństwa i bariery ochronne
Wymóg, o którym mowa w art. 36c ust. 1 pkt 2 ustawy, realizuje się w szczególności przez uwzględnienie w pro jekcie obiektu jądrowego:
1) sekwencji następujących poziomów bezpieczeństwa:
a) pierwszego poziomu bezpieczeństwa – polegającego na zapobieganiu odchyleniom od normalnej eksploatacji oraz uszkodzeniom systemów obiektu jądrowego, w szczególności poprzez jego solidne i zachowawcze zaprojektowanie, z zastosowaniem zwielokrotnienia (redundancji), niezależności funkcjonalnej i różnorodności systemów oraz ele mentów wyposażenia obiektu jądrowego istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, oraz wy soką jakość budowy i eksploatacji obiektu jądrowego,
b) drugiego poziomu bezpieczeństwa – polegającego na wykrywaniu i opanowywaniu odchyleń od normalnej eksploa tacji w celu zapobieżenia przekształceniu się przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych w warunki awaryjne, w szczególności poprzez zastosowanie systemów określonych w analizach bezpieczeństwa oraz procedur eksploata cyjnych, odpowiednich dla zapobieżenia powstaniu lub dla ograniczenia uszkodzeń na skutek wystąpienia przewidy wanych zdarzeń inicjujących,
c) trzeciego poziomu bezpieczeństwa – polegającego na opanowaniu awarii projektowych, w przypadku gdy pewne przewidywane zdarzenia eksploatacyjne lub postulowane zdarzenia inicjujące nie zostaną opanowane na drugim po ziomie bezpieczeństwa, rozwijając się w poważniejsze zdarzenie; realizuje się to poprzez wykorzystanie wbudowa nych cech bezpieczeństwa obiektu jądrowego i przewidzianych w jego projekcie systemów bezpieczeństwa oraz pro cedur mających za zadanie doprowadzenie obiektu najpierw do stanu kontrolowanego, a następnie – do stanu bez piecznego wyłączenia, a także poprzez zapewnienie, że przynajmniej jedna bariera ochronna pozostaje nienaruszona,
d) czwartego poziomu bezpieczeństwa – polegającego na ograniczaniu skutków ciężkich awarii w celu utrzymania uwolnień substancji promieniotwórczych na najniższym praktycznie możliwym poziomie, w szczególności poprzez utrzymanie możliwie jak największej skuteczności obudowy bezpieczeństwa reaktora w ograniczaniu uwolnień sub stancji promieniotwórczych do środowiska,
e) piątego poziomu bezpieczeństwa – polegającego na łagodzeniu radiologicznych skutków potencjalnych uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska, jakie mogą wystąpić na skutek awarii, w szczególności poprzez za pewnienie odpowiednio wyposażonego awaryjnego ośrodka zarządzania oraz poprzez zastosowanie planów postępo wania awaryjnego na wypadek zdarzeń radiacyjnych na terenie i poza terenem obiektu;
2) układu kolejnych barier ochronnych, zapewniających utrzymanie substancji promieniotwórczych w określonych miej scach obiektu jądrowego oraz zapobiegających ich niekontrolowanemu przedostawaniu się do środowiska, takich jak: materiał paliwa jądrowego (matryca paliwowa), koszulka elementu paliwowego, granica ciśnieniowa obiegu chłodzenia reaktora oraz obudowa bezpieczeństwa reaktora.
1. W projekcie obiektu jądrowego zapewnia się:
1) wysoki poziom jakości obiektu jądrowego, żeby zminimalizować występowanie uszkodzeń i odchyleń od normalnej eksploatacji oraz zapobiec awariom;
2) rozwiązania techniczne dla opanowania zachowania się obiektu jądrowego podczas i po wystąpieniu postulowanego zdarzenia inicjującego, z wykorzystaniem wbudowanych cech bezpieczeństwa obiektu jądrowego oraz odpowiednich elementów wyposażenia obiektu jądrowego;
3) sterowanie obiektem jądrowym przez zastosowanie automatycznego uruchamiania systemów bezpieczeństwa w sposób ograniczający czynności operatora we wczesnej fazie postulowanego zdarzenia inicjującego, a także sterowanie obiek tem jądrowym przez operatora;
4) w praktycznie możliwym stopniu wyposażenie i procedury umożliwiające kontrolowanie przebiegu awarii i ogranicza nie jej skutków;
5) zwielokrotnione rozwiązania techniczne w celu zapewnienia wykonywania każdej z fundamentalnych funkcji bezpie czeństwa, uzyskując w ten sposób skuteczność barier ochronnych i ograniczając skutki postulowanych zdarzeń inicjujących.
2. W projekcie obiektu jądrowego stosuje się w ramach sekwencji poziomów bezpieczeństwa rozwiązania służące zapo bieganiu:
1) narażaniu integralności barier ochronnych;
2) uszkodzeniu jednej lub więcej barier ochronnych;
3) uszkodzeniu bariery ochronnej na skutek uszkodzenia innej bariery ochronnej lub systemu, elementu konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego;
4) możliwym szkodliwym skutkom błędów człowieka podczas prowadzenia ruchu obiektu jądrowego lub wykonywania czynności utrzymania w zakresie eksploatacji, w tym napraw i modernizacji obiektu jądrowego.
1. Obiekt jądrowy projektuje się w taki sposób, żeby w razie wystąpienia wszelkich, z wyjątkiem najbardziej nie prawdopodobnych postulowanych zdarzeń inicjujących, co najwyżej drugi poziom bezpieczeństwa był wystarczający, żeby zapobiec ich eskalacji do warunków awaryjnych.
2. Rozwiązania projektowe obiektu jądrowego przewidują możliwość niezwłocznego przeciwdziałania sytuacji, gdy brakuje, w wyniku uszkodzenia lub niesprawności systemu, elementu konstrukcji lub elementu wyposażenia obiektu jądro wego, chociażby jednego z poziomów bezpieczeństwa.
1. Obiekt jądrowy projektuje się w taki sposób, żeby w stanach eksploatacyjnych oraz podczas rozpatrywanych awarii i po takich awariach były wykonywane fundamentalne funkcje bezpieczeństwa.
2. W projekcie obiektu jądrowego określa się systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego nie zbędne do wypełniania określonych funkcji bezpieczeństwa w różnych okresach po wystąpieniu postulowanego zdarzenia inicjującego.
1. Rozwiązania projektowe obiektu jądrowego zapewniają ograniczenie do minimum podatności obiektu jądrowego na postulowane zdarzenia inicjujące.
2. Efekt, o którym mowa w ust. 1, osiąga się poprzez zastosowanie następujących w kolejności środków bezpieczeństwa:
1) zapewnienie, że postulowane zdarzenie inicjujące:
a) nie powoduje znaczącego skutku dla bezpieczeństwa lub
b) dzięki wbudowanym cechom obiektu jądrowego powoduje jedynie zmianę w stronę warunków bezpiecznych;
2) w przypadku niemożności zapewnienia środków, o których mowa w:
a) pkt 1 – zapewnienie, że po postulowanym zdarzeniu inicjującym obiekt jądrowy jest sprowadzany do stanu bezpiecz nego wyłączenia przez bierne systemy bezpieczeństwa lub działanie systemów bezpieczeństwa pracujących w trybie ciągłym w stanie niezbędnym do opanowania postulowanego zdarzenia inicjującego,
b) lit. a i pkt 1 – zapewnienie, że po postulowanym zdarzeniu inicjującym obiekt jądrowy jest sprowadzany do stanu bezpiecznego wyłączenia dzięki działaniu systemów bezpieczeństwa, które należy uruchomić w reakcji na postulo wane zdarzenie inicjujące,
c) lit. a oraz b i pkt 1 – zapewnienie, że po postulowanym zdarzeniu inicjującym obiekt jądrowy jest sprowadzany do stanu bezpiecznego wyłączenia dzięki działaniom proceduralnym.
1. W projekcie obiektu jądrowego określa się wszelkie źródła promieniowania jonizującego na terenie obiektu jądrowego.
2. Rozwiązania projektowe obiektu jądrowego uwzględniają zasadę optymalizacji, o której mowa w art. 9 ustawy.
§ 9. Ograniczenie uwolnień i działań interwencyjnych
Projekt obiektu jądrowego zapewnia ograniczenie uwolnień substancji promieniotwórczych poza obudowę bezpie czeństwa reaktora w razie zaistnienia warunków awaryjnych, tak żeby w przypadku wystąpienia:
1) awarii projektowych nie było konieczne podejmowanie jakichkolwiek działań interwencyjnych poza granicami obszaru ograniczonego użytkowania;
2) rozszerzonych warunków projektowych nie było konieczne podejmowanie:
a) wczesnych działań interwencyjnych poza granicami obszaru ograniczonego użytkowania obiektu jądrowego podczas trwania uwolnień substancji promieniotwórczych z obiektu jądrowego,
b) średnioterminowych działań interwencyjnych w jakimkolwiek czasie poza granicami strefy planowania awaryjnego,
c) długoterminowych działań interwencyjnych poza granicami obszaru ograniczonego użytkowania obiektu jądrowego.
§ 10. Prawdopodobieństwo degradacji rdzenia i uwolnień
Projekt elektrowni jądrowej i reaktora badawczego zapewnia osiągnięcie:
1) mniejszego niż raz na 100 000 lat pracy reaktora prawdopodobieństwa wystąpienia degradacji rdzenia reaktora;
2) mniejszego niż raz na 1 000 000 lat pracy reaktora prawdopodobieństwa uwolnień do otoczenia substancji promienio twórczych o takiej wielkości, że poza granicami obszaru ograniczonego użytkowania mógłby zostać przekroczony któ rykolwiek z poziomów interwencyjnych wymagający rozważenia podjęcia wczesnych lub długoterminowych działań interwencyjnych, a poza granicami strefy planowania awaryjnego mógłby zostać przekroczony poziom interwencyjny wymagający rozważenia podjęcia średnioterminowych działań interwencyjnych;
3) znacznie mniejszego niż raz na 1 000 000 lat pracy reaktora prawdopodobieństwa sekwencji awaryjnych potencjalnie prowadzących do wczesnego uszkodzenia obudowy bezpieczeństwa reaktora lub bardzo dużych uwolnień substancji promieniotwórczych do otoczenia.
Rozdział 2 Funkcje bezpieczeństwa i klasyfikacja bezpieczeństwa, założenia projektowe, klasyfikacja stanów obiektu jądrowego, postulowane zdarzenia inicjujące
1. W projekcie obiektu jądrowego wskazuje się funkcje bezpieczeństwa, jakie mają być wypełniane przez systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, włączając sprzęt i oprogramowanie systemów pomiarowych i sterowania.
2. W projekcie obiektu jądrowego identyfikuje się systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz przypisuje się im odpo wiednią klasę bezpieczeństwa, zależnie od istotności realizowanych przez nie funkcji bezpieczeństwa.
3. Klasyfikacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dokonuje się na podstawie analiz deterministycznych, uzupełnianych, tam gdzie to właściwe, analizami probabilistycznymi.
4. Systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego wypełniające wielorakie funkcje bezpieczeń stwa należy klasyfikować według najistotniejszej realizowanej przez nie funkcji bezpieczeństwa.
5. Powiązania pomiędzy systemami oraz elementami konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego należącymi do róż nych klas bezpieczeństwa, włączając oprogramowanie i elektryczną aparaturę łączeniową, projektuje się tak, żeby uszko dzenie w systemie zaliczonym do klasy niższej nie powodowało uszkodzenia systemu zaliczonego do klasy wyższej.
6. Uszkodzenie w systemie obiektu jądrowego niebędącym systemem bezpieczeństwa nie może wpływać na realizację funkcji bezpieczeństwa przez inne systemy lub elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego.
7. Systemom oraz elementom konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego zaklasyfikowanym do klasy wyższej bez pieczeństwa stawia się wyższe wymagania jakościowe i niezawodnościowe niż systemom oraz elementom konstrukcji i wy posażenia zaliczonym do klasy niższej bezpieczeństwa.
§ 12. Zasady określania warunków projektowych
Przy określaniu warunków projektowych:
1) stosuje się zachowawcze podejście, przyjmując w szczególności warunki początkowe i brzegowe z wystarczającym zapasem bezpieczeństwa, oraz sprawdzone metody, tak żeby uzyskać wysoki stopień pewności, że nie dojdzie do zna czącej degradacji rdzenia reaktora oraz że dawki promieniowania otrzymywane przez pracowników i osoby z ogółu ludności pozostaną w ustalonych granicach i będą na najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie;
2) nie bierze się pod uwagę udziału systemów obiektu jądrowego niezakwalifikowanych jako systemy bezpieczeństwa w łagodzeniu przebiegu i ograniczaniu skutków awarii, ale uwzględnia się ich potencjalne uszkodzenia, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na systemy bezpieczeństwa;
3) uwzględnia się wszelkie uszkodzenia wtórne, jakie mogą wystąpić wskutek postulowanego zdarzenia inicjującego.
§ 13. Uwzględnianie rozszerzonych warunków projektowych
Projekt obiektu jądrowego uwzględnia także zachowanie się obiektu przy rozszerzonych warunkach projekto wych. Do oceny zachowania się obiektu jądrowego w rozszerzonych warunkach projektowych dopuszcza się stosowanie analizy (metodologii) opartej na najlepszym oszacowaniu.
§ 14. Kategorie stanów obiektu jądrowego
W projekcie obiektu jądrowego identyfikuje się stany obiektu jądrowego i w zależności od prawdopodobieństwa ich wystąpienia i konsekwencji związanych z ich wystąpieniem zalicza się je do kategorii stanów obiektu jądrowego w po dziale na:
1) normalną eksploatację;
2) przewidywane zdarzenia eksploatacyjne;
3) awarie projektowe;
4) rozszerzone warunki projektowe.
§ 15. Kryteria akceptacji kategorii stanów elektrowni lub reaktora
Kategoriom stanu elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego są przypisywane kryteria akceptacji określone w przepisach wydanych na podstawie art. 36d ust. 3 ustawy, z uwzględnieniem wymagania, że częste postulowane zdarze nia inicjujące nie wywołują lub wywołują nieznaczne skutki radiologiczne oraz że zdarzenia prowadzące do poważnych skutków radiologicznych są bardzo mało prawdopodobne.
1. W projekcie obiektu jądrowego uwzględnia się postulowane zdarzenia inicjujące przyjęte do analiz bezpieczeń stwa obiektu jądrowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 36d ust. 3 ustawy. Charakterystyki ze wnętrznych postulowanych zdarzeń inicjujących stanowią część założeń projektowych obiektu jądrowego będących wyod rębnioną częścią projektu obiektu jądrowego.
2. Rozwiązania projektowe obiektu jądrowego zapewniają, że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej są zdolne wytrzy mać oddziaływanie zewnętrznych postulowanych zdarzeń inicjujących uwzględnionych w projekcie, lub przewidują zasto sowanie innych rozwiązań – takich jak bariery fizyczne – w celu ochrony obiektu jądrowego przed skutkami tych zdarzeń oraz zapewnienia, że wymagane funkcje bezpieczeństwa zostaną wypełnione.
3. W rozwiązaniach projektowych obiektu jądrowego przewiduje się rozwiązania techniczne w celu zminimalizowania wszelkich wynikających z zewnętrznych postulowanych zdarzeń inicjujących uwzględnionych w projekcie obiektu jądro wego interakcji pomiędzy budynkami, w których znajdują się systemy oraz elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, włączając kable zasilające i sterownicze, oraz interakcji pomiędzy tymi budynkami a innymi konstrukcjami na terenie obiektu jądrowego.
1. Przy określaniu założeń projektowych dla obiektu jądrowego uwzględnia się oddziaływania pomiędzy obiektem jądrowym i środowiskiem oraz charakterystyki planowanego miejsca usytuowania obiektu jądrowego i rejonu lokalizacji obiektu jądrowego determinujące wpływ obiektu jądrowego na środowisko, w szczególności:
1) określające przenoszenie substancji promieniotwórczych na osoby z ogółu ludności i do środowiska, w tym rozprze strzenianie się substancji promieniotwórczych w powietrzu oraz wodach powierzchniowych i podziemnych;
2) mogące mieć wpływ na działania interwencyjne i ocenę ryzyka dla poszczególnych osób z ogółu ludności i populacji jako całości w razie awarii, takie jak:
a) rozkład zaludnienia wokół obiektu jądrowego,
b) wykorzystanie terenów i wód,
c) szlaki komunikacyjne.
2. Przy określaniu założeń projektowych dla obiektu jądrowego uwzględnia się także dostępność rezerwowego zasilania obiektu jądrowego z zewnętrznych sieci elektroenergetycznych oraz istnienie wewnętrznych i zewnętrznych straży pożar nych, które mogą mieć wpływ na zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego obiektu jądrowego i ochronę ludności.
§ 18. Uwzględnianie koincydencji zdarzeń losowych
W przypadkach gdy koincydencje określonych zdarzeń występujących losowo mogłyby prowadzić do przewidy wanych zdarzeń eksploatacyjnych lub warunków awaryjnych, zdarzenia takie uwzględnia się w projekcie obiektu jądrowe go. Zdarzenia mogące być skutkiem wtórnym innych zdarzeń, takie jak powódź następująca po trzęsieniu ziemi, należy traktować jako elementy pierwotnego postulowanego zdarzenia inicjującego.
1. Systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej projektuje się w oparciu o reprezentatywne sekwencje zdarzeń, grupu jące postulowane zdarzenia inicjujące, tak żeby te systemy oraz elementy mogły wytrzymać z wystarczającą niezawodnoś cią postulowane zdarzenia inicjujące.
2. W projekcie obiektu jądrowego wykazuje się postulowane zdarzenia inicjujące nieuwzględnione w założeniach pro jektowych, a także podaje się uzasadnienie techniczne ich nieuwzględnienia.
3. W projekcie wieloblokowej elektrowni jądrowej uwzględnia się możliwość jednoczesnego oddziaływania określo nych zdarzeń i zagrożeń zewnętrznych na więcej niż jeden blok energetyczny.
§ 20. Zapobieganie wzajemnym oddziaływaniom systemów bezpieczeństwa
Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby zapobiec wzajemnym oddziaływaniom pomiędzy systemami bezpieczeń stwa obiektu jądrowego lub pomiędzy zwielokrotnionymi (redundantnymi) elementami tych systemów poprzez stosowanie odpowiednich środków technicznych, w szczególności takich jak: separacja fizyczna, izolacja elektryczna, niezależność funkcjonalna oraz niezależność komunikacyjna przesyłu danych.
1. Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby zapewnić jego bezpieczeństwo jądrowe w przypadku wystąpienia zda rzeń sejsmicznych i ich skutków.
2. Przy projektowaniu obiektu jądrowego na zdarzenia sejsmiczne uwzględnia się odpowiednio czynniki, o których mowa w § 2 pkt 1–3 i 9, oraz kryteria, o których mowa w § 5 pkt 1–7 rozporządzenia lokalizacyjnego.
3. Projektując obiekt jądrowy, uwzględnia się projektowe zdarzenie sejsmiczne ze wstrząsem o powtarzalności raz na 10 000 lat, który generuje najwyższe poziome spektra przyspieszeń gruntu. Dla projektowego zdarzenia sejsmicznego określa się: rodzaj i mechanizm wstrząsu, jego lokalizację, magnitudę, czas trwania, parametry spektralne, pionowe i poziome spektra przyspieszeń podłoża oraz tensor momentu sejsmicznego.
4. W przypadku gdy obiekt jądrowy jest narażony na wystąpienie wstrząsu indukowanego, przy określaniu projektowe go zdarzenia sejsmicznego uwzględnia się scenariusze wstrząsów naturalnych i indukowanych.
5. Rozwiązania projektowe obiektu jądrowego zapewniają, że w przypadku wystąpienia projektowego zdarzenia sej smicznego, o którym mowa w ust. 3, systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla wypełniania fundamentalnych funkcji bezpieczeństwa wytrzymają obciążenia powstałe na skutek tego zda rzenia, tak że obiekt jądrowy będzie mógł być doprowadzony do stanu bezpiecznego wyłączenia.
6. Wymaganie określone w ust. 5 realizuje się w szczególności przez klasyfikację sejsmiczną systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego w zależności od ich wymaganej odporności na obciążenia sejsmiczne, z uwzględnieniem realizowanych funkcji bezpieczeństwa, oraz przez określenie odpowiednich wymagań technicznych w zależności od klasy sejsmiczności.
1. W projekcie obiektu jądrowego uwzględnia się zdolność jego systemów oraz elementów konstrukcji i wyposa żenia mających istotne znaczenie dla wypełniania fundamentalnych funkcji bezpieczeństwa do wytrzymania skutków zda rzeń sejsmicznych poważniejszych od projektowego zdarzenia sejsmicznego, żeby wykazać, że nie nastąpi ich nagłe uszko dzenie, także w razie niewielkiego przekroczenia obciążeń projektowych.
2. Projektując obiekt na zdarzenia sejsmiczne, zakłada się utratę zasilania elektrycznego obiektu jądrowego z zewnętrz nych sieci elektroenergetycznych na skutek wstrząsów sejsmicznych, uwzględnia się przy tym wstrząsy wyprzedzające oraz wstrząsy wtórne.
1. W przypadku posadowienia obiektu jądrowego na obszarach, o których mowa w art. 88d ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 i 951), lub na obszarach, na których prawdopodobieństwo wystą pienia powodzi wynosi raz na 1000 lat lub więcej niż raz na 1000 lat, obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby zapobiec nega tywnym skutkom wywołanym przez wystąpienie powodzi lub podtopienia.
2. Przy projektowaniu obiektu jądrowego w odniesieniu do zagrożenia powodziowego uwzględnia się czynniki, o któ rych mowa w § 2 pkt 3 lit. d i pkt 4 rozporządzenia lokalizacyjnego, oraz kryterium, o którym mowa w § 5 pkt 6 rozporzą dzenia lokalizacyjnego.
3. Przy projektowaniu zabezpieczeń przeciwpowodziowych obiektu jądrowego uwzględnia się maksymalne rzędne zwierciadła wody o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 1000 lat.
Rozdział 3 Stany eksploatacyjne i rozpatrywane awarie
§ 24. Graniczne parametry projektowe systemów bezpieczeństwa
Dla systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla za pewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej określa się w projekcie obiektu jądrowego graniczne para metry projektowe.
1. Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby był eksploatowany bez przekroczenia granicznych parametrów projek towych, oraz przy założeniu minimalnej dopuszczalnej dyspozycyjności lub wydajności określonych systemów bezpieczeń stwa.
2. Projekt obiektu jądrowego uwzględnia, poprzez określenie ograniczeń dotyczących dopuszczalnej niedyspozycyjnoś ci systemów bezpieczeństwa, możliwość wystąpienia awarii w stanach pracy z niską mocą i przy wyłączeniu reaktora, w szczególności takich jak: uruchamianie, przeładunek paliwa, naprawy i modernizacja.
3. W projekcie obiektu jądrowego określa się zbiór wymagań i ograniczeń dla bezpiecznej eksploatacji obiektu jądrowe go, obejmujący:
1) limity (granice) bezpieczeństwa;
2) graniczne nastawy systemów bezpieczeństwa;
3) ograniczenia i warunki dla stanów eksploatacyjnych;
4) ograniczenia wprowadzane w systemach sterowania obiektu jądrowego oraz ograniczenia proceduralne dotyczące za kresu parametrów technologicznych i innych ważnych parametrów;
5) wymagania dotyczące utrzymania w zakresie eksploatacji, napraw, modernizacji, prób i kontroli systemów oraz ele mentów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, w celu zapewnienia, że funkcjonują one zgodnie z założeniami projektowymi, z uwzględnieniem zasady optymalizacji narażenia na promieniowanie jonizujące;
6) jednoznacznie określone konfiguracje ruchowe obiektu jądrowego, włącznie z ograniczeniami w przypadku wyłączeń niektórych systemów bezpieczeństwa obiektu jądrowego;
7) czasy zadziałania systemów zabezpieczeń i innych systemów bezpieczeństwa obiektu jądrowego w przypadku odchyleń od określonych ograniczeń i warunków eksploatacji obiektu jądrowego.
§ 26. Zbiór awarii projektowych obiektu jądrowego
W projekcie obiektu jądrowego określa się, na podstawie katalogu postulowanych zdarzeń inicjujących dla obiek tu jądrowego i jego lokalizacji, zbiór awarii projektowych, w celu określenia granicznych parametrów projektowych, które obiekt ma wytrzymać bez przekroczenia dawek granicznych dla osób z ogółu ludności.
§ 27. Uruchamianie systemów bezpieczeństwa i aparatura sterująca
Projekt obiektu jądrowego przewiduje:
1) automatyczne uruchamianie systemów bezpieczeństwa niezbędnych do tego, żeby zapobiec eskalacji postulowanego zdarzenia inicjującego do poważniejszego stanu, w szczególności mogącego zagrozić kolejnej barierze ochronnej;
2) nieautomatyczne uruchamianie tych systemów bezpieczeństwa, których uruchamianie automatyczne nie jest konieczne dla zapobieżenia eskalacji postulowanego zdarzenia inicjującego;
3) aparaturę monitorującą stan obiektu jądrowego oraz aparaturę do sterowania ręcznego umożliwiającą operatorowi obiektu jądrowego prawidłowe zdiagnozowanie stanu obiektu i doprowadzenie go we właściwym czasie do stanu bez piecznego wyłączenia.
1. Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby w razie wystąpienia rozszerzonych warunków projektowych mógł on zostać doprowadzony do stanu kontrolowanego przy zachowaniu realizacji funkcji bezpieczeństwa systemu obudowy bez pieczeństwa reaktora.
2. Przy projektowaniu środków zapobiegawczych oraz łagodzących, zwiększających zdolność obiektu jądrowego do wytrzymania rozszerzonych warunków projektowych, nie jest konieczne stosowanie zachowawczego podejścia.
1. W projekcie obiektu jądrowego:
1) wykazuje się zdolność systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne zna czenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej do wykonywania wymaganych funkcji bez pieczeństwa podczas rozszerzonych warunków projektowych;
2) zapewnia się, że systemy i elementy wyposażenia obiektu jądrowego potrzebne do zapobieżenia powstaniu lub łagodze nia skutków rozszerzonych warunków projektowych są, w praktycznie możliwym stopniu, niezależne od systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego wykorzystywanych przy awariach bardziej prawdopodobnych niż rozsze rzone warunki projektowe.
2. Rozwiązania projektowe obudowy bezpieczeństwa reaktora wraz z jej systemami bezpieczeństwa w szczególności gwarantują sprostanie scenariuszom awaryjnym obejmującym stopienie rdzenia reaktora, wybranym na podstawie osądu inżynierskiego i probabilistycznych analiz bezpieczeństwa.
1. W rozszerzonych warunkach projektowych, odpowiednio dla elektrowni jądrowej oraz dla reaktora badawcze go, uwzględnia się co najmniej następujące sekwencje złożone:
1) przewidywane stany przejściowe bez awaryjnego wyłączenia reaktora mogące prowadzić do uwolnień substancji pro mieniotwórczych poza pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora;
2) całkowity zanik zasilania elektrycznego prądem przemiennym;
3) awarie związane z ominięciem obudowy bezpieczeństwa reaktora;
4) całkowitą utratę funkcji systemu wody zasilającej;
5) rozerwanie rurociągu obiegu chłodzenia reaktora z jednoczesną utratą jednego ciągu systemu awaryjnego chłodzenia rdzenia reaktora;
6) niekontrolowany spadek poziomu wody podczas eksploatacji obiektu jądrowego z obniżonym poziomem wody, w szczególności w czasie naprawy, modernizacji lub przeładunku paliwa w reaktorze;
7) całkowitą utratę funkcji systemu pośredniego chłodzenia elementów wyposażenia mających istotne znaczenie dla za pewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wymagających pośredniego chłodzenia;
8) utratę możliwości odprowadzania ciepła do ostatecznego ujścia ciepła.
2. W rozszerzonych warunkach projektowych w przypadku reaktora wodnociśnieniowego uwzględnia się dodatkowo:
1) niekontrolowane rozcieńczenie kwasu borowego w reaktorze;
2) rozerwanie rurek wymiany ciepła w wytwornicy pary.
§ 31. Samoregulacja reaktora i zróżnicowanie systemów
Rozwiązania projektowe reaktora przez odpowiednie połączenie cech jego samoregulacji i zastosowanie zróżnico wanych systemów mają:
1) zapewniać zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia przewidywanych stanów przejściowych bez awaryjnego wy łączenia reaktora;
2) ograniczać możliwość degradacji rdzenia reaktora i zapobiegać utracie integralności granicy ciśnieniowej obiegu chło dzenia reaktora, w przypadku wystąpienia przewidywanych stanów przejściowych bez awaryjnego wyłączenia reaktora.
1. Projekt elektrowni jądrowej oraz reaktora badawczego uwzględnia sekwencje awaryjne z ominięciem obudowy bezpieczeństwa reaktora, nawet bez stopienia paliwa, lecz mogące prowadzić do bezpośredniego uwolnienia substancji promieniotwórczych poza pierwotną obudowę bezpieczeństwa, poprzez zastosowanie następujących rozwiązań:
1) odpowiednich zapasów bezpieczeństwa przy projektowaniu systemów połączonych z obiegiem chłodzenia reaktora;
2) minimalizację liczby przepustów przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora;
3) armatury odcinającej o odpowiedniej niezawodności i zwielokrotnieniu na rurociągach połączonych z obiegiem chło dzenia reaktora, przechodzących przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa;
4) w przypadku reaktora wodnociśnieniowego – środków bezpieczeństwa w celu zminimalizowania utraty chłodziwa reaktora i uwolnień substancji promieniotwórczych poza obudowę bezpieczeństwa reaktora w razie rozerwań rurek w wy twornicy pary.
2. Elektrownię jądrową oraz reaktor badawczy projektuje się tak, żeby zapobiec ciężkim awariom, które mogłyby pro wadzić do wczesnego uszkodzenia pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora, albo wykazuje się, iż prawdopodobień stwo ich wystąpienia jest na tyle małe, że nie jest konieczne uwzględnienie ich w projekcie.
3. Awarie, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności:
1) wybuch wodoru;
2) uszkodzenie zbiornika reaktora przy ciśnieniu mogącym prowadzić do:
a) wyrzutu materiału stopionego rdzenia oraz bezpośredniego grzania pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora lub
b) powstania odłamków o wysokiej energii mogących zagrozić integralności pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reak tora;
3) wybuch parowy, który mógłby zagrozić integralności pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora;
4) awarie reaktywnościowe, w tym – w reaktorze wodnociśnieniowym – heterogeniczne rozcieńczenie kwasu borowego.
4. W projekcie elektrowni jądrowej oraz reaktora badawczego przewiduje się rozwiązania zapewniające ograniczenie przez system obudowy bezpieczeństwa reaktora skutków ciężkich awarii związanych z degradacją rdzenia reaktora, w szczególności przez:
1) zatrzymanie i chłodzenie stopionego rdzenia reaktora;
2) ograniczenie skutków oddziaływania stopionego rdzenia reaktora z betonem;
3) ograniczenie przecieków z obudowy bezpieczeństwa reaktora, uwzględniając obciążenia związane z utlenianiem koszu lek elementów paliwowych i spalaniem wodoru oraz inne obciążenia mogące wystąpić podczas ciężkich awarii;
4) wydłużenie czasu, po którego upływie potrzebne będą jakiekolwiek interwencje operatora lub działania w celu opano wania awarii.
§ 33. Bezpieczeństwo elektrowni na wypadek uderzenia samolotu
W projekcie elektrowni jądrowej przewiduje się rozwiązania projektowe zapewniające jej bezpieczeństwo na wy padek uderzenia dużego samolotu cywilnego, takie że, w razie uderzenia samolotu, przy ograniczonych działaniach opera tora:
1) rdzeń reaktora pozostaje chłodzony lub pierwotna obudowa bezpieczeństwa reaktora pozostaje nienaruszona;
2) utrzymuje się chłodzenie wypalonego paliwa jądrowego lub integralność basenu wypalonego paliwa jądrowego.
Pełna treść aktu: w sprawie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, jakie ma uwzględniać projekt obiektu jądrowego.