Rozdział 3. Stany eksploatacyjne i rozpatrywane awarie
Rozdział 3
Stany eksploatacyjne i rozpatrywane awarie
§ 24. Graniczne parametry projektowe systemów bezpieczeństwa
Dla systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla za pewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej określa się w projekcie obiektu jądrowego graniczne para metry projektowe.
1. Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby był eksploatowany bez przekroczenia granicznych parametrów projek towych, oraz przy założeniu minimalnej dopuszczalnej dyspozycyjności lub wydajności określonych systemów bezpieczeń stwa.
2. Projekt obiektu jądrowego uwzględnia, poprzez określenie ograniczeń dotyczących dopuszczalnej niedyspozycyjnoś ci systemów bezpieczeństwa, możliwość wystąpienia awarii w stanach pracy z niską mocą i przy wyłączeniu reaktora, w szczególności takich jak: uruchamianie, przeładunek paliwa, naprawy i modernizacja.
3. W projekcie obiektu jądrowego określa się zbiór wymagań i ograniczeń dla bezpiecznej eksploatacji obiektu jądrowe go, obejmujący:
1) limity (granice) bezpieczeństwa;
2) graniczne nastawy systemów bezpieczeństwa;
3) ograniczenia i warunki dla stanów eksploatacyjnych;
4) ograniczenia wprowadzane w systemach sterowania obiektu jądrowego oraz ograniczenia proceduralne dotyczące za kresu parametrów technologicznych i innych ważnych parametrów;
5) wymagania dotyczące utrzymania w zakresie eksploatacji, napraw, modernizacji, prób i kontroli systemów oraz ele mentów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, w celu zapewnienia, że funkcjonują one zgodnie z założeniami projektowymi, z uwzględnieniem zasady optymalizacji narażenia na promieniowanie jonizujące;
6) jednoznacznie określone konfiguracje ruchowe obiektu jądrowego, włącznie z ograniczeniami w przypadku wyłączeń niektórych systemów bezpieczeństwa obiektu jądrowego;
7) czasy zadziałania systemów zabezpieczeń i innych systemów bezpieczeństwa obiektu jądrowego w przypadku odchyleń od określonych ograniczeń i warunków eksploatacji obiektu jądrowego.
§ 26. Zbiór awarii projektowych obiektu jądrowego
W projekcie obiektu jądrowego określa się, na podstawie katalogu postulowanych zdarzeń inicjujących dla obiek tu jądrowego i jego lokalizacji, zbiór awarii projektowych, w celu określenia granicznych parametrów projektowych, które obiekt ma wytrzymać bez przekroczenia dawek granicznych dla osób z ogółu ludności.
§ 27. Uruchamianie systemów bezpieczeństwa i aparatura sterująca
Projekt obiektu jądrowego przewiduje:
1) automatyczne uruchamianie systemów bezpieczeństwa niezbędnych do tego, żeby zapobiec eskalacji postulowanego zdarzenia inicjującego do poważniejszego stanu, w szczególności mogącego zagrozić kolejnej barierze ochronnej;
2) nieautomatyczne uruchamianie tych systemów bezpieczeństwa, których uruchamianie automatyczne nie jest konieczne dla zapobieżenia eskalacji postulowanego zdarzenia inicjującego;
3) aparaturę monitorującą stan obiektu jądrowego oraz aparaturę do sterowania ręcznego umożliwiającą operatorowi obiektu jądrowego prawidłowe zdiagnozowanie stanu obiektu i doprowadzenie go we właściwym czasie do stanu bez piecznego wyłączenia.
1. Obiekt jądrowy projektuje się tak, żeby w razie wystąpienia rozszerzonych warunków projektowych mógł on zostać doprowadzony do stanu kontrolowanego przy zachowaniu realizacji funkcji bezpieczeństwa systemu obudowy bez pieczeństwa reaktora.
2. Przy projektowaniu środków zapobiegawczych oraz łagodzących, zwiększających zdolność obiektu jądrowego do wytrzymania rozszerzonych warunków projektowych, nie jest konieczne stosowanie zachowawczego podejścia.
1. W projekcie obiektu jądrowego:
1) wykazuje się zdolność systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne zna czenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej do wykonywania wymaganych funkcji bez pieczeństwa podczas rozszerzonych warunków projektowych;
2) zapewnia się, że systemy i elementy wyposażenia obiektu jądrowego potrzebne do zapobieżenia powstaniu lub łagodze nia skutków rozszerzonych warunków projektowych są, w praktycznie możliwym stopniu, niezależne od systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego wykorzystywanych przy awariach bardziej prawdopodobnych niż rozsze rzone warunki projektowe.
2. Rozwiązania projektowe obudowy bezpieczeństwa reaktora wraz z jej systemami bezpieczeństwa w szczególności gwarantują sprostanie scenariuszom awaryjnym obejmującym stopienie rdzenia reaktora, wybranym na podstawie osądu inżynierskiego i probabilistycznych analiz bezpieczeństwa.
1. W rozszerzonych warunkach projektowych, odpowiednio dla elektrowni jądrowej oraz dla reaktora badawcze go, uwzględnia się co najmniej następujące sekwencje złożone:
1) przewidywane stany przejściowe bez awaryjnego wyłączenia reaktora mogące prowadzić do uwolnień substancji pro mieniotwórczych poza pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora;
2) całkowity zanik zasilania elektrycznego prądem przemiennym;
3) awarie związane z ominięciem obudowy bezpieczeństwa reaktora;
4) całkowitą utratę funkcji systemu wody zasilającej;
5) rozerwanie rurociągu obiegu chłodzenia reaktora z jednoczesną utratą jednego ciągu systemu awaryjnego chłodzenia rdzenia reaktora;
6) niekontrolowany spadek poziomu wody podczas eksploatacji obiektu jądrowego z obniżonym poziomem wody, w szczególności w czasie naprawy, modernizacji lub przeładunku paliwa w reaktorze;
7) całkowitą utratę funkcji systemu pośredniego chłodzenia elementów wyposażenia mających istotne znaczenie dla za pewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wymagających pośredniego chłodzenia;
8) utratę możliwości odprowadzania ciepła do ostatecznego ujścia ciepła.
2. W rozszerzonych warunkach projektowych w przypadku reaktora wodnociśnieniowego uwzględnia się dodatkowo:
1) niekontrolowane rozcieńczenie kwasu borowego w reaktorze;
2) rozerwanie rurek wymiany ciepła w wytwornicy pary.
§ 31. Samoregulacja reaktora i zróżnicowanie systemów
Rozwiązania projektowe reaktora przez odpowiednie połączenie cech jego samoregulacji i zastosowanie zróżnico wanych systemów mają:
1) zapewniać zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia przewidywanych stanów przejściowych bez awaryjnego wy łączenia reaktora;
2) ograniczać możliwość degradacji rdzenia reaktora i zapobiegać utracie integralności granicy ciśnieniowej obiegu chło dzenia reaktora, w przypadku wystąpienia przewidywanych stanów przejściowych bez awaryjnego wyłączenia reaktora.
1. Projekt elektrowni jądrowej oraz reaktora badawczego uwzględnia sekwencje awaryjne z ominięciem obudowy bezpieczeństwa reaktora, nawet bez stopienia paliwa, lecz mogące prowadzić do bezpośredniego uwolnienia substancji promieniotwórczych poza pierwotną obudowę bezpieczeństwa, poprzez zastosowanie następujących rozwiązań:
1) odpowiednich zapasów bezpieczeństwa przy projektowaniu systemów połączonych z obiegiem chłodzenia reaktora;
2) minimalizację liczby przepustów przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora;
3) armatury odcinającej o odpowiedniej niezawodności i zwielokrotnieniu na rurociągach połączonych z obiegiem chło dzenia reaktora, przechodzących przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa;
4) w przypadku reaktora wodnociśnieniowego – środków bezpieczeństwa w celu zminimalizowania utraty chłodziwa reaktora i uwolnień substancji promieniotwórczych poza obudowę bezpieczeństwa reaktora w razie rozerwań rurek w wy twornicy pary.
2. Elektrownię jądrową oraz reaktor badawczy projektuje się tak, żeby zapobiec ciężkim awariom, które mogłyby pro wadzić do wczesnego uszkodzenia pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora, albo wykazuje się, iż prawdopodobień stwo ich wystąpienia jest na tyle małe, że nie jest konieczne uwzględnienie ich w projekcie.
3. Awarie, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności:
1) wybuch wodoru;
2) uszkodzenie zbiornika reaktora przy ciśnieniu mogącym prowadzić do:
a) wyrzutu materiału stopionego rdzenia oraz bezpośredniego grzania pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora lub
b) powstania odłamków o wysokiej energii mogących zagrozić integralności pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reak tora;
3) wybuch parowy, który mógłby zagrozić integralności pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora;
4) awarie reaktywnościowe, w tym – w reaktorze wodnociśnieniowym – heterogeniczne rozcieńczenie kwasu borowego.
4. W projekcie elektrowni jądrowej oraz reaktora badawczego przewiduje się rozwiązania zapewniające ograniczenie przez system obudowy bezpieczeństwa reaktora skutków ciężkich awarii związanych z degradacją rdzenia reaktora, w szczególności przez:
1) zatrzymanie i chłodzenie stopionego rdzenia reaktora;
2) ograniczenie skutków oddziaływania stopionego rdzenia reaktora z betonem;
3) ograniczenie przecieków z obudowy bezpieczeństwa reaktora, uwzględniając obciążenia związane z utlenianiem koszu lek elementów paliwowych i spalaniem wodoru oraz inne obciążenia mogące wystąpić podczas ciężkich awarii;
4) wydłużenie czasu, po którego upływie potrzebne będą jakiekolwiek interwencje operatora lub działania w celu opano wania awarii.
§ 33. Bezpieczeństwo elektrowni na wypadek uderzenia samolotu
W projekcie elektrowni jądrowej przewiduje się rozwiązania projektowe zapewniające jej bezpieczeństwo na wy padek uderzenia dużego samolotu cywilnego, takie że, w razie uderzenia samolotu, przy ograniczonych działaniach opera tora:
1) rdzeń reaktora pozostaje chłodzony lub pierwotna obudowa bezpieczeństwa reaktora pozostaje nienaruszona;
2) utrzymuje się chłodzenie wypalonego paliwa jądrowego lub integralność basenu wypalonego paliwa jądrowego.
Pełna treść aktu: w sprawie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, jakie ma uwzględniać projekt obiektu jądrowego.