Rozdział 2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych
Rozdział 2
Prowadzenie ksiąg rachunkowych
§ 4. Miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych
Księgi rachunkowe są prowadzone w siedzibie Funduszu.
1. W księgach rachunkowych są ujmowane osiągnięte przez Fundusz przychody i związane z nimi koszty dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
2. Przychody obejmują w szczególności przychody ze źródeł określonych w art. 117 ust. 2 ustawy.
3. W przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 4 oraz w art. 98 ust. 1 i 2 ustawy, odszkodowania są ujmowane jako zobowiązania z chwilą ich zatwierdzenia do wypłaty przez Fundusz.
4. Szacowane kwoty zobowiązań z tytułu powodujących odpowiedzialność Funduszu zdarzeń określonych w art. 98 ust. 1 i 2 ustawy są ujmowane w postaci rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia. Kwoty z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność, o której mowa w dziale I albo II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, są ujmowane w wysokości szacowanych przyszłych wypłat powiększonej o koszty likwidacji szkód.
5. Szacowane kwoty zobowiązań z tytułu szczególnych roszczeń o świadczenie rentowe są ujmowane w postaci rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia (w formie rezerwy na skapitalizowaną wartość rent) na dzień bilansowy, w wysokości odpowiadającej 100% oszacowanej wartości przyszłych wypłat z tytułu szczególnych roszczeń o świadczenie rentowe.
1. Przychody ze składki, o której mowa w art. 117 ust. 3 ustawy, obejmują kwoty należne za okres, którego dotyczą.
2. Przychody ze składki, o której mowa w art. 112 ust. 1 ustawy, są ujmowane w księgach rachunkowych Funduszu w wysokości określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy.
3. Przychody ze składek, o których mowa w art. 112 ust. 1 i art. 117 ust. 3 ustawy, są ujmowane w oparciu o składkę przypisaną zdefiniowaną w § 2 ust. 1 pkt 15 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (Dz. U. poz. 562), zwanego dalej „rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji”.
1. Przychody ze składek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 10, są ujmowane w miesiącu, w którym zostały wpłacone.
2. Przychody ze składek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 10, są ujmowane w oparciu o składkę przypisaną zdefiniowaną w § 2 ust. 1 pkt 15 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji.
1. Fundusz rejestruje na bieżąco:
1) szkody zgłoszone z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu;
2) dochodzone regresy;
3) dochodzone roszczenia z tytułu opłat;
4) szkody przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych;
5) wierzytelności przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;
6) dochodzone wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związane ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń;
7) dochodzone zwroty odszkodowań;
8) szczególne roszczenia o świadczenia rentowe.
2. Fundusz, na podstawie rejestrowanych danych, w postaci rezerw ubezpieczeniowych, ewidencjonuje:
1) szacowane zobowiązania z tytułu szkód z ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, zgłoszonych, a niezlikwidowanych do dnia bilansowego;
2) szacowane zobowiązania z tytułu szkód przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych;
3) szacowane zobowiązania z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;
4) szacowaną wartość zobowiązań z tytułu zgłoszonych szczególnych roszczeń o świadczenie rentowe;
5) szacowaną wartość zwrotów odszkodowań (jako wartość ujemną);
6) szacowaną wartość roszczeń regresowych (jako wartość ujemną);
7) szacowaną wartość zwrotów od syndyków lub od innych podmiotów zobowiązanych na podstawie odrębnych uregulowań, w wyniku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń (jako wartość ujemną).
3. Fundusz, na podstawie rejestrowanych danych, ujmuje w aktywach szacowaną wysokość dochodzonych regresów i opłat oraz wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związanych ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń.
1. Dla każdej zgłoszonej szkody, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, Fundusz prowadzi dokumentację szkodową, opatrzoną numerem rejestracji szkody.
2. Dokumentacja szkodowa zawiera ponumerowane dokumenty dotyczące zdarzenia i związanego z nim zgłoszenia szkody oraz dokumenty zawierające opis elementów szkody.
3. Fundusz uzupełnia dokumentację szkodową, przekazywaną do Funduszu przez zakład ubezpieczeń niezwłocznie po zakończeniu likwidacji szkody i ustaleniu odpowiedzialności Funduszu, o informacje dotyczące wpłat i wypłat związanych ze szkodą.
4. Dokumentacja szkodowa może być prowadzona w postaci papierowej albo elektronicznej.
1. Wysokość szacowanego zobowiązania z tytułu zgłoszonych szkód, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, jest ustalana indywidualnie dla każdej szkody w kwocie przewidywanej wypłaty powiększonej o koszty likwidacji szkód, według stanu na dzień bilansowy.
2. Zobowiązanie z tytułu zgłoszonej szkody, dla której ustalono odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, podlega redukcji do kwoty zero.
3. Wysokość świadczenia płatnego okresowo w formie rent, w tym także z tytułu szczególnych roszczeń o świadczenia rentowe, jest ustalana przy zastosowaniu metody aktuarialnej, w sposób przewidziany dla ubezpieczeń na życie, zgodnie z § 36 ust. 6, § 42 i § 46 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji.
4. Kwoty zatwierdzone przez Fundusz do wypłaty są ujmowane w księgach rachunkowych jako zobowiązanie do wypłaty z tytułu szkód, natomiast kwoty, które nie zostały zatwierdzone do wypłaty, są ujmowane w rezerwach ubezpieczeniowych.
5. Wypłaty są dokonywane jednorazowo albo w ratach.
6. W przypadku wypłaty świadczeń w formie rent należne kwoty nie podlegają przeszacowaniu, z wyjątkiem zmian z tytułu aktualizacji wyceny na dzień bilansowy, przy zastosowaniu metody aktuarialnej, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1. Wysokość regresu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, jest ustalana jako suma wypłaconego odszkodowania lub świadczenia oraz poniesionych kosztów likwidacji szkody. Przy ustalaniu kwoty dochodzonej uwzględnia się zmiany wartości wynikające z podjętych przez Fundusz decyzji.
2. Regres jest rejestrowany indywidualnie, z datą skierowania wezwania do zapłaty, po ustaleniu osoby zobowiązanej do zwrotu Funduszowi świadczenia oraz poniesionych kosztów likwidacji szkody.
3. Ujęte w księgach rachunkowych regresy, w przypadku których odstąpiono od ich dochodzenia, pomniejszają wartość należności i pomniejszają wartość regresów i zwrotów od syndyków w rachunku wyników Funduszu.
4. Na dzień bilansowy regresy są wyceniane w skorygowanej cenie nabycia ustalanej na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu dochodzonych regresów uwzględniających prawdopodobieństwo ich przedawnienia oraz udzielone ulgi w spłacie. Przy ustalaniu szacunku regresów wykorzystuje się metody aktuarialne.
5. Różnice z tytułu aktualizacji wyceny roszczeń z tytułu regresów są ujmowane w pozycji regresy i zwroty od syndyków w rachunku wyników Funduszu.
1. Roszczenie z tytułu opłat, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 3, jest rejestrowane indywidualnie z datą skierowania wezwania do zapłaty wystawionego przez Fundusz na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy.
2. Decyzje o anulowaniu opłaty oraz korekty opłat z tytułu ustalenia gradacji wysokości opłaty bezpośrednio wpływają korygująco na przychody z tytułu opłat.
3. Ujęte w księgach rachunkowych opłaty, które zostały umorzone na podstawie art. 94 ustawy, podlegają ujęciu w ciężar wyniku z aktualizacji wyceny opłat w ramach działalności statutowej.
4. Na dzień bilansowy roszczenia z tytułu opłat są wyceniane w skorygowanej cenie nabycia ustalanej na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu dochodzonych opłat uwzględniających prawdopodobieństwo ich przedawnienia.
5. Różnice z tytułu aktualizacji wyceny roszczeń z tytułu opłat odpowiednio powiększają bądź pomniejszają wynik z aktualizacji wyceny opłat w ramach działalności statutowej.
1. Wycena szacowanych zobowiązań z tytułu szkód, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 4, na dzień bilansowy uwzględnia odsetki naliczone do dnia ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń.
2. Kwoty zobowiązań z tytułu szkód, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 4, ustalone na dzień zatwierdzenia kwot do wypłaty przez Fundusz, są ujmowane jako kwoty wymagalne na ten dzień.
3. Zobowiązania z tytułu świadczeń płatnych okresowo w formie rent są wyceniane na dzień bilansowy w kwocie ustalonej na dzień ich zatwierdzenia przez Fundusz do wypłaty, przy zastosowaniu metody aktuarialnej, o której mowa w § 10 ust. 3, z wyjątkiem zmian z tytułu aktualizacji wyceny na dzień bilansowy.
§ 14. Zakres wierzytelności z tytułu rezerw ubezpieczeń na życie
Wierzytelności, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 5, obejmują w szczególności:
1) wysokość rezerwy ubezpieczeń na życie, ustaloną na dzień ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń;
2) wysokość rezerwy ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający, ustaloną na dzień ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń.
1. Wierzytelność, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 6, jest rejestrowana indywidualnie z chwilą wypłaty odszkodowania lub świadczenia.
2. Wierzytelność jest wyceniana w wartości wypłaconego odszkodowania lub świadczenia, powiększonej o poniesione koszty likwidacji szkody.
1. Roszczenie o zwrot odszkodowania, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 7, jest rejestrowane indywidualnie z datą skierowania wezwania do zakładu ubezpieczeń lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych na podstawie art. 14 ust. 4a i 6 ustawy lub do innego podmiotu odpowiedzialnego za zwrot Funduszowi wypłaconego odszkodowania lub świadczenia oraz poniesionych kosztów likwidacji w przypadkach innych niż wymienione w art. 110 ust. 1 ustawy.
2. Roszczenie o zwrot odszkodowania jest wyceniane w wysokości wypłaconego odszkodowania oraz poniesionych kosztów.
3. Decyzje Funduszu o anulowaniu roszczenia oraz korekty z tytułu ustalenia ostatecznej wysokości zwrotu odszkodowania bezpośrednio korygują wartość zwrotów.
4. Zwroty odszkodowań, w przypadku których odstąpiono od ich dochodzenia, korygują wartość zwrotów.
5. Na dzień bilansowy roszczenia o zwrot odszkodowania są wyceniane w skorygowanej cenie nabycia ustalanej na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu dochodzonych roszczeń uwzględniających prawdopodobieństwo ich przedawnienia.
6. Różnice z tytułu aktualizacji wyceny roszczeń o zwrot odszkodowania korygują wartość zwrotów.
1. Rezerwy ubezpieczeniowe, w tym rezerwy na skapitalizowaną wartość rent, są potwierdzane opinią aktuariusza o ich prawidłowości. Opinia stanowi załącznik do rocznego sprawozdania z działalności Funduszu.
2. Rezerwy ubezpieczeniowe są ustalane odrębnie dla:
1) szkód zgłoszonych z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu;
2) szkód przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych;
3) szkód przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;
4) szczególnych roszczeń o świadczenie rentowe.
Pełna treść aktu: w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz sprawozdań z działalności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.