Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane w produkcji żywności lub składników żywności

Akt obowiązującyDz.U.2024.1346Uchwalono: Tekst ogłoszony

Tekst aktu: wydany przez Ministra Zdrowia, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1346.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (12)

Na podstawie art. 14 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U.

§ 1. Zakres regulacji i wyłączenie zastosowania

1. Rozporządzenie określa:
1) maksymalne dopuszczalne poziomy zawartości pierwiastków szkodliwych dla zdrowia w rozpuszczalnikach ekstrakcyjnych;
2) wykaz substancji i materiałów dopuszczonych do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne;
3) warunki stosowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych;
4) maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości rozpuszczalników ekstrakcyjnych w żywności lub w składnikach żywności;
5) szczegółowe wymagania w zakresie oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych;
6) specyfikacje i kryteria czystości rozpuszczalników ekstrakcyjnych.
2. Rozporządzenie nie ma zastosowania do rozpuszczalników ekstrakcyjnych stosowanych w produkcji substancji dodatkowych, witamin i innych składników odżywczych, chyba że zostały one uwzględnione w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 

§ 2. Dopuszczone rozpuszczalniki i limity arsenu oraz ołowiu

1. Wykazy substancji i materiałów dopuszczonych do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
2. Maksymalny dopuszczalny poziom zawartości arsenu lub ołowiu w rozpuszczalniku ekstrakcyjnym nie może przekraczać 1 mg/kg.
3. W produkcji żywności lub składników żywności mogą być również stosowane jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne:
1) woda, do której mogą być dodane substancje regulujące kwasowość lub zasadowość;
2) inne substancje spożywcze posiadające właściwości rozpuszczalnika.

§ 3. Dobra praktyka produkcyjna i zakaz użycia acetonu

1. W produkcji żywności lub składników żywności zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną można stosować rozpuszczalniki ekstrakcyjne, których wykaz jest określony w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia.
2. Stosowanie rozpuszczalników ekstrakcyjnych w produkcji żywności lub składników żywności uważa się za zgodne z dobrą praktyką produkcyjną, jeżeli w wyniku ich użycia pozostałości tych rozpuszczalników lub ich pochodnych będą występowały w ilościach technicznie nieuniknionych, które nie stanowią zagrożenia dla zdrowia człowieka.
3. Do rafinacji oliwy z wytłoków z oliwek nie stosuje się acetonu.

§ 4. Warunki stosowania i poziomy pozostałości rozpuszczalników

Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych dopuszczonych do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności, dla których zostały określone warunki stosowania, oraz maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości tych rozpuszczalników w żywności lub w składnikach żywności są określone w tabeli nr 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

§ 5. Rozpuszczalniki do produkcji aromatów i poziomy pozostałości

Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane do produkcji aromatów z naturalnych produktów posiadających właściwości aromatyzujące, oraz maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości tych rozpuszczalników w żywności lub w składnikach żywności są określone w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

§ 7. Bezpieczeństwo żywności a pozostałości rozpuszczalników

Substancje dodatkowe, witaminy i inne składniki odżywcze mogą być dodawane do żywności pod warunkiem, że nie spowoduje to obecności w środkach spożywczych pozostałości rozpuszczalników ekstrakcyjnych, pochodzących od tych substancji dodatkowych, witamin i innych składników odżywczych, na poziomie stanowiącym zagrożenie dla zdrowia człowieka.

§ 9. Wymagania dotyczące oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych

1. Na opakowaniu, pojemniku lub na etykiecie wprowadzanego do obrotu rozpuszczalnika ekstrakcyjnego dopuszczonego do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności umieszcza się sporządzone w języku polskim następujące informacje:
1) nazwę rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) jednoznaczne wskazanie, że dana substancja lub materiał mogą być stosowane w produkcji żywności lub składników żywności;
3) dane umożliwiające identyfikację partii lub serii rozpuszczalnika ekstrakcyjnego;
4) dane identyfikujące podmiot działający na rynku spożywczym, który produkuje lub pakuje rozpuszczalniki lub, jeżeli jego działalność jest zarejestrowana w państwie członkowskim Unii Europejskiej, wprowadza rozpuszczalniki do obrotu, obejmujące firmę, a w przypadku podmiotu niebędącego przedsiębiorcą nazwę (imię i nazwisko), oraz adres siedziby lub miejsca zamieszkania;
5) zawartość rozpuszczalnika ekstrakcyjnego netto podaną w jednostkach objętości;
6) szczególne warunki stosowania lub magazynowania rozpuszczalnika ekstrakcyjnego – jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo żywności. 
2. W przypadku umieszczenia informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3–6, w dokumentach handlowych dotyczących danej partii lub serii rozpuszczalnika ekstrakcyjnego dopuszczonego do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności i dostarczenia tych dokumentów odbiorcy razem z dostawą danego rozpuszczalnika ekstrakcyjnego lub wcześniej – można odstąpić od umieszczenia tych informacji na opakowaniu, pojemniku lub na etykiecie.
3. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 do oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych stosuje się odpowiednio przepisy o znakowaniu środków spożywczych.

Załącznik

 WYKAZY SUBSTANCJI I MATERIAŁÓW DOPUSZCZONYCH DO STOSOWANIA W PRODUKCJI ŻYWNOŚCI LUB SKŁADNIKÓW ŻYWNOŚCI JAKO ROZPUSZCZALNIKI EKSTRAKCYJNE Tabela nr 1. Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych dopuszczonych do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną Lp. Nazwa rozpuszczalnika ekstrakcyjnego Aceton Butan Dwutlenek węgla Etanol Octan etylu Podtlenek azotu Propan Tabela nr 2. Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych dopuszczonych do stosowania w produkcji żywności lub składników żywności, dla których zostały określone warunki stosowania, oraz maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości tych rozpuszczalników w żywności lub w składnikach żywności Nazwa Lp. rozpuszczalnika Warunki stosowania ekstrakcyjnego 1 Heksan Produkcja lub frakcjonowanie tłuszczów i olejów lub produkcja tłuszczu kakaowego Przygotowanie odtłuszczonych produktów białkowych i odtłuszczonej mąki Maksymalna pozostałość w żywności lub w składnikach żywności 1 mg/kg w tłuszczu, oleju lub w tłuszczu kakaowym 10 mg/kg w żywności zawierającej odtłuszczone produkty białkowe i odtłuszczoną mąkę  Przygotowanie odtłuszczonych zarodków zbóż 2 2-metylooksolan Produkcja lub frakcjonowanie tłuszczów i olejów lub produkcja tłuszczu kakaowego Przygotowanie odtłuszczonych produktów białkowych i odtłuszczonej mąki Przygotowanie odtłuszczonych zarodków zbóż 3 Octan metylu Produkcja kawy i herbaty bezkofeinowej oraz kawy i herbaty pozbawionej substancji drażniących i zgorzkniających Produkcja cukru z melasy 4 Keton Frakcjonowanie tłuszczów metyloetylowy i olejów Produkcja kawy i herbaty bezkofeinowej oraz kawy i herbaty pozbawionej 30 mg/kg w odtłuszczonych produktach sojowych w postaci sprzedawanej finalnemu konsumentowi 5 mg/kg w odtłuszczonych zarodkach zbóż 1 mg/kg w tłuszczu, oleju lub w tłuszczu kakaowym 10 mg/kg w żywności zawierającej odtłuszczone produkty białkowe i odtłuszczoną mąkę 30 mg/kg w odtłuszczonych produktach sojowych w postaci sprzedawanej finalnemu konsumentowi 5 mg/kg w odtłuszczonych zarodkach zbóż 20 mg/kg w kawie lub herbacie 1 mg/kg w cukrze 5 mg/kg w tłuszczu lub oleju 20 mg/kg w kawie lub herbacie  substancji drażniących i zgorzkniających 5 Dichlorometan Produkcja kawy i herbaty 2 mg/kg w kawie palonej (chlorek metylenu) bezkofeinowej oraz kawy i 5 mg/kg w herbacie i herbaty pozbawionej substancji drażniących i zgorzkniających 6 Metanol Do wszystkich zastosowań 10 mg/kg 7 Propan-2-ol Do wszystkich zastosowań 10 mg/kg 8 Eter dimetylowy Przygotowanie odtłuszczonych białkowych produktów zwierzęcych, 0,009 mg/kg w odtłuszczonych białkowych produktach zwierzęcych, włącznie z żelatyną włącznie z żelatyną Przygotowanie kolagenu 3 mg/kg w kolagenie i pochodnych kolagenu, i pochodnych kolagenu, z wyjątkiem żelatyny z wyjątkiem żelatyny Objaśnienia: Heksan oznacza produkt handlowy składający się głównie z acyklicznych nasyconych węglowodorów, zawierających 6 atomów węgla i podlegających destylacji w temperaturze między 64 C a 70 C. Żelatyna oznacza naturalne rozpuszczalne białko, żelujące lub nieżelujące, uzyskane w wyniku częściowej hydrolizy kolagenu pochodzącego z kości, skóry i skórek oraz ścięgien zwierząt zgodnie z odpowiednimi wymogami rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 853/2004”. Kolagen oznacza produkt na bazie białka pochodzący ze zwierzęcych kości, skór, skórek i ścięgien, wytworzony zgodnie z odpowiednimi wymogami rozporządzenia nr 853/2004.  Tabela nr 3. Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane do produkcji aromatów z naturalnych produktów posiadających właściwości aromatyzujące, oraz maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości tych rozpuszczalników w żywności lub w składnikach żywności Nazwa rozpuszczalnika Lp. ekstrakcyjnego 1,1,1,2-tetrafluoroetan 2-metylooksolan Butan-1-ol Butan-2-ol Cykloheksan Dichlorometan (chlorek metylenu) Eter dietylowy Heksan Keton metyloetylowy Metanol Octan metylu Propan-1-ol Propan-2-ol Maksymalna pozostałość w żywności lub w składnikach żywności 0,02 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg 0,02 mg/kg 2 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg 1,5 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg 1 mg/kg  SPECYFIKACJA I KRYTERIA CZYSTOŚCI DLA 2-METYLOOKSOLANU Nazwa Oznaczenie rozpuszczalnika NR CAS zawartości ekstrakcyjnego 2-metylooksolan 96-47-9 Nie mniej niż 99,9 % w przeliczeniu na suchą masę Objaśnienie: Czystość Furan Nie więcej niż 50 mg/kg (w przeliczeniu na suchą masę) 2-metylofuran Nie więcej niż 500 mg/kg (w przeliczeniu na suchą masę) Etanol Nie więcej niż 450 mg/kg (w przeliczeniu na suchą masę) NR CAS oznacza międzynarodowy, unikalny identyfikator substancji chemicznej nadawany przez Chemical Abstracts Service (CAS), który jest częścią Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego. Każda substancja chemiczna posiada jeden unikalny numer identyfikacyjny, niezależnie od stosowanych nazw chemicznych i zwyczajowych.