§ 16. Treść orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego
1. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy.
2. W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół określa:
1) diagnozę funkcjonowania dziecka lub ucznia zawierającą opis:
a) przyczyn występujących trudności w uczeniu się lub funkcjonowaniu psychospołecznym dziecka lub ucznia, z uwzględnieniem wpływu występujących w środowisku nauczania i wychowania barier utrudniających jego funkcjonowanie,
b) mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia,
c) indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka lub ucznia wynikających z jego trudności, mocnych stron i uzdolnień;
2) okres, w jakim zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego;
3) zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiające realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka lub ucznia, uwzględniające realizację wymagań edukacyjnych wynikających z programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania, w tym zapewnienie niezbędnego w procesie kształcenia sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, rozwijanie mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia oraz poprawę funkcjonowania dziecka lub ucznia i wzmacnianie jego uczestnictwa w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki, w ramach:
a) bieżącej pracy z dzieckiem lub uczniem, w tym organizowanej we współpracy z rodzicami,
b) zintegrowanych działań nauczycieli i specjalistów,
c) pomocy psychologiczno-pedagogicznej, ze wskazaniem zalecanych form tej pomocy udzielanej dziecku lub uczniowi oraz, w zależności od potrzeb, jego rodzicom, przez przedszkole, szkołę, ośrodek, placówkę lub poradnię,
d) odpowiednio zajęć socjoterapeutycznych, resocjalizacyjnych lub rewalidacyjnych, ze wskazaniem rodzaju i formy zajęć rewalidacyjnych w przypadku dziecka lub ucznia niepełnosprawnego;
4) wszystkie możliwe formy kształcenia specjalnego, poczynając od najkorzystniejszej dla dziecka lub ucznia – według zespołu – formy kształcenia specjalnego, spośród następujących:
a) w przedszkolu (oddziale) ogólnodostępnym, integracyjnym, specjalnym, innej formie wychowania przedszkolnego – w przypadku dzieci niepełnosprawnych,
b) w szkole (oddziale) ogólnodostępnej, integracyjnej lub specjalnej – w przypadku uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym,
c) w szkole specjalnej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym – w przypadku nieletnich, wobec których sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w tym ośrodku,
d) w szkole specjalnej w młodzieżowym ośrodku socjoterapii – w przypadku uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym,
e) w przedszkolu specjalnym albo szkole specjalnej w specjalnym ośrodku szkolno‐wychowawczym – w przypadku dzieci lub uczniów, którzy z powodu niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do przedszkola lub szkoły w miejscu zamieszkania,
f) w specjalnym ośrodku wychowawczym – w przypadku uczniów:
niepełnosprawnych, którzy z powodu niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do szkoły w miejscu zamieszkania, specjalnego ośrodka szkolno‐wychowawczego lub nie mogą przebywać w bursie,
zagrożonych niedostosowaniem społecznym,
g) w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym – w przypadku dzieci lub uczniów z niepełnosprawnościami sprzężo-nymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna;
5) potrzebę wsparcia dziecka lub ucznia i zakresu tego wsparcia przez nauczyciela posiadającego kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej, zatrudnionego w celu współorganizowania kształcenia, specjalistów lub innych osób;
6) potrzebę realizacji wybranych zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych, indywidualnie z dzieckiem lub uczniem lub w grupie liczącej do 5 dzieci lub uczniów – w przypadku dziecka lub ucznia napotykającego na trudności w funkcjonowaniu wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub szkolnym;
7) potrzebę współpracy przedszkola, szkoły lub ośrodka, do których uczęszcza dziecko lub uczeń, z podmiotami działającymi w środowisku lokalnym na rzecz dziecka i rodziny, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, pomocy społecznej i resocjalizacji nieletnich;
8) przygotowanie środowiska szkoły, ośrodka lub placówki na przyjęcie ucznia po leczeniu lub terapii do społeczności;
9) zalecane sposoby oceny efektów działań podjętych przez przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub ośrodek, w celu realizacji zaleceń, o których mowa w pkt 3–8;
10) w zależności od potrzeb, dodatkowe istotne informacje o dziecku lub uczniu, w szczególności o:
a) wspomagającej lub alternatywnej metodzie komunikacji (AAC) lub języku migowym, którym posługuje się dziecko lub uczeń, a w przypadku gdy dziecko lub uczeń nie posługuje się mową werbalną ani żadną wspomagającą lub alternatywną metodą komunikacji lub językiem migowym – potrzebie wprowadzenia sposobu komunikowania się z otoczeniem, adekwatnego do jego indywidualnych możliwości psychofizycznych,
b) wpływie spełniania obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy, na prawidłowy rozwój psychospołeczny dziecka lub ucznia.
3. Zalecenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3–7, uwzględniają rozpoznanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych wynikających z oceny funkcjonowania dziecka lub ucznia, o której mowa w § 8, w tym informacji zawartych w opinii, o której mowa w § 7 ust. 2.
4. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres wychowania przedszkolnego, roku szkolnego albo etapu edukacyjnego.
5. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera podpis przewodniczącego zespołu i podpisy członków zespołu.
6. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym nie wydaje się dla dzieci, które nie rozpoczęły realizacji obowiązku szkolnego.
Tekst przepisu: akt wydany przez Ministra Edukacji, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 428.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.