Rozdział 1
Przepisy ogólne
1) wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego:
a) warunki i okresy wypoczynku należne w związku z pełnieniem czynności lotniczych oraz sposób skracania i wydłużania okresu wypoczynku,
b) warunki i okresy wypoczynku dodatkowego stanowiącego kompensatę wpływu różnic stref czasowych na członków załogi statku powietrznego,
c) formy i warunki pełnienia gotowości, jej limity oraz sposób wliczania gotowości do okresu służby i okresu pełnienia czynności lotniczych;
2) wykonywanym taksówką powietrzną oraz w służbie ratownictwa medycznego wydłużony okres pełnienia czynności lotniczych ze względu na zwiększenie składu personelu lotniczego w załodze wieloosobowej;
3) w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego sposób wliczania czasu przemieszczania członka załogi w celu zajęcia stanowiska do okresu służby i okresu pełnienia czynności lotniczych;
4) wykonywanym taksówką powietrzną przerwy w pełnieniu czynności lotniczych oraz wydłużony okres pełnienia czynności lotniczych ze względu na zastosowaną przerwę;
5) w załodze jednoosobowej szczegółowy sposób określania okresu pełnienia czynności lotniczych w zależności od czasu zgłoszenia się do lotu oraz liczby odcinków;
6) w służbie ratownictwa medycznego wydłużony okres pełnienia czynności lotniczych ze względu na udział w akcji ratowniczej lub wystąpienie nieprzewidzianych okoliczności podczas operacji lotniczej.
1) czas dojazdu – czas dojazdu w rozumieniu pkt 1.12 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
2) czas lotu – czas blokowy w rozumieniu pkt 1.2 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
3) czas powiadamiania – ustalony przez operatora okres od chwili powiadomienia członka załogi przebywającego na dyżurze o konieczności zgłoszenia się do służby do chwili przystąpienia przez niego do służby;
4) lot w pasie strefowej zmiany czasu – lot, w którym różnica czasu między miejscem startu a miejscem lądowania wynosi co najmniej 1 godzinę;
5) odcinek – część okresu pełnienia czynności lotniczych liczoną od chwili, gdy statek powietrzny ruszy z miejsca postoju w celu wykonania lotu do chwili zakończenia służby przez załogę tego statku powietrznego i zajęcia przez statek powietrzny wyznaczonej pozycji postojowej po wykonaniu lotu;
6) port macierzysty – port macierzysty w rozumieniu pkt 1.7 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
7) przerwa – przerwę w rozumieniu pkt 1.3 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
8) rozporządzenie nr 3922/91 – rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie harmonizacji wymagań technicznych i procedur administracyjnych w dziedzinie lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. WE L 373 z 31.12.1991, str. 4, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 1, str. 348) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 859/2008 z dnia 20 sierpnia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 w odniesieniu do wspólnych wymagań technicznych i procedur administracyjnych mających zastosowanie do komercyjnego transportu lotniczego (Dz. Urz. UE L 254 z 20.09.2008, str. 1, z późn. zm.);
9) służba – służbę w rozumieniu pkt 1.4 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91.
Rozdział 2
Warunki i okresy wypoczynku należne w związku z pełnieniem czynności lotniczych
§ 3. Minimalny wypoczynek przed lotem w pasie strefowej zmiany czasuCzłonkowi załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego, przystępującemu poza portem macierzystym do służby w celu wykonania lotu w pasie strefowej zmiany czasu, operator zapewnia uprzednio nieprzerwany okres wypoczynku wynoszący co najmniej tyle, ile będzie trwał okres pełnienia czynności lotniczych, jednak nie mniej niż:
1) 14 godzin – w przypadku gdy różnica czasu wynosi co najmniej 4 godziny;
2) 16 godzin – w przypadku gdy różnica czasu wynosi co najmniej 6 godzin.
1. Okres wypoczynku członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego, określony w pkt 1.2 OPS 1.1110 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91, może zostać skrócony maksymalnie o 3 godziny, pod warunkiem że:
1) poprzedni okres wypoczynku wynosił co najmniej tyle, ile okres wypoczynku określony w pkt 1.2 OPS 1.1110 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
2) liczba godzin, o którą skrócono okres wypoczynku, zostanie dodana do następnego okresu wypoczynku, który nie może ulec skróceniu;
3) okres wypoczynku nie będzie krótszy niż 10 godzin.
2. Okres wypoczynku członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego nie może zostać skrócony przed wykonaniem służby z przerwą lub po tej służbie.
1. Jeżeli planowany czas dojazdu członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego z miejsca służby do miejsca zakwaterowania wyznaczonego przez operatora poza portem macierzystym przekracza 2 godziny w obu kierunkach, do okresu wypoczynku dodaje się czas dojazdu ponad planowane 2 godziny tego dojazdu.
2. Jeżeli okres wypoczynku członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego w miejscu zakwaterowania wyznaczonym przez operatora jest nie krótszy niż 10 godzin, a planowany czas dojazdu jest krótszy niż 1 godzina i 30 minut, okres wypoczynku może zostać skrócony o różnicę między tym czasem a faktycznym czasem dojazdu.
§ 6. Prawo do wypoczynku w warunkach hotelowychJeżeli okres wypoczynku członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego na lotnisku położonym poza portem macierzystym przekracza 6 godzin członek załogi jest uprawniony do wypoczynku w warunkach hotelowych.
§ 7. Dodatkowy wypoczynek po locie ze zmianą strefy czasowejOkres wypoczynku dodatkowego członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego, przystępującego do służby w porcie macierzystym po wykonaniu lotu w pasie strefowej zmiany czasu z różnicą czasu powyżej 4 godzin, wynosi co najmniej 48 godzin liczonych od zakończenia okresu wypoczynku minimalnego.
Rozdział 3
Formy i warunki pełnienia gotowości, jej limity oraz sposób wliczania gotowości do okresu służby i okresu pełnienia czynności lotniczych
1. Gotowość członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego jest pełniona w porcie lotniczym, w innym niż port lotniczy miejscu wyznaczonym przez operatora albo jako dyżur telefoniczny.
2. Członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego podczas gotowości musi być zdolny do wykonywania służby.
3. Limity czasu pełnienia gotowości określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
1. Jeżeli członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego bezpośrednio po pełnieniu gotowości w porcie lotniczym podejmuje czynności lotnicze, 50% czasu odbytej gotowości wlicza się do okresu pełnienia czynności lotniczych, lecz nie liczy się jako odcinek.
2. Jeżeli podczas pełnienia gotowości w porcie lotniczym członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego nie został wyznaczony do pełnienia czynności lotniczych, następujący po pełnieniu gotowości okres wypoczynku tego członka załogi wynosi co najmniej 11 godzin.
1. Czas gotowości pełnionej przez członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego w innym niż port lotniczy miejscu wyznaczonym przez operatora oraz w formie dyżuru telefonicznego wlicza się do okresu służby w wymiarze 25% czasu odbytej gotowości.
2. Jeżeli członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego bezpośrednio po pełnieniu gotowości w innym niż port lotniczy miejscu wyznaczonym przez operatora podejmuje czynności lotnicze, 25% czasu odbytej gotowości wlicza się do okresu pełnienia czynności lotniczych, lecz nie liczy się jako odcinek.
1. Jeżeli członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego pełni gotowość w innym niż port lotniczy miejscu wyznaczonym przez operatora, operator zapewnia członkowi załogi odpowiednie warunki pełnienia gotowości, w szczególności dostęp do oddzielnego, spokojnego i wygodnego pomieszczenia.
2. Jeżeli członek załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną, w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego pełni gotowość w innym niż port lotniczy miejscu wyznaczonym przez operatora, w przypadku gdy czas pełnionej gotowości przekracza 6 godzin albo gdy więcej niż 4 godziny pełnienia gotowości przypadają między godziną 22 a godziną 6 czasu lokalnego, operator zapewnia członkowi załogi pełnienie gotowości w warunkach hotelowych.
Rozdział 4
Sposób wliczania czasu przemieszczania członka załogi statku powietrznego w celu zajęcia stanowiska do okresu służby i okresu pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego
§ 12. Wliczanie czasu przemieszczania do czasu służbyCzas przemieszczania członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu w załodze jednoosobowej oraz w służbie ratownictwa medycznego w celu zajęcia stanowiska wlicza się do czasu służby, a jeżeli poprzedza on bezpośrednio podjęcie obowiązków operacyjnych, wlicza się również do okresu pełnienia czynności lotniczych, lecz nie liczy się jako odcinek.
Rozdział 5
Wydłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną oraz w służbie ratownictwa medycznego
1. Wydłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną oraz w służbie ratownictwa medycznego jest możliwe w przypadku zwiększenia składu personelu lotniczego statku powietrznego w załodze wieloosobowej o:
1) drugi pełny skład – wówczas okres pełnienia czynności lotniczych określony w pkt 1.3 OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 może zostać wydłużony do 17 godzin, a nieprzerwany czas lotu – do 15 godzin;
2) jednego pilota, który ma uprawnienia do pełnienia funkcji dowódcy statku powietrznego na danym typie statku powietrznego – wówczas okres pełnienia czynności lotniczych określony w pkt 1.3 OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 może zostać wydłużony do 15 godzin, a nieprzerwany czas lotu – do 12 godzin.
2. Załoga statku powietrznego w składzie zwiększonym w sposób określony w ust. 1 nie może wykonywać więcej niż dwóch lądowań.
3. Jeżeli planowany okres pełnienia czynności lotniczych członków personelu lotniczego w zwiększonym składzie wynosi:
1) mniej niż 16 godzin – członkom personelu lotniczego niewykonującym czasowo czynności zapewnia się rozkładane fotele oddzielone od reszty załogi i miejsc dla pasażerów;
2) 16 lub więcej godzin – członkom personelu lotniczego niewykonującym czasowo czynności zapewnia się miejsca do leżenia oddzielone od reszty załogi i miejsc dla pasażerów.
1. Wydłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną jest możliwe, jeżeli występuje w nim przerwa.
2. Maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych określony w OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną ulega wydłużeniu w przypadku przerwy wynoszącej:
1) 3–6 godzin 59 minut – o 1⁄2 czasu przerwy;
2) 7–9 godzin 59 minut – o 2⁄3 czasu przerwy albo 11⁄2 czasu przerwy, jeżeli przerwa nastąpiła między godziną 20 a 8 czasu lokalnego.
3. Wydłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w ust. 1, przed przerwą i po przerwie nie może przekraczać 8 godzin, a wydłużony w ten sposób okres służby nie może być dłuższy niż 18 godzin.
4. Podczas jednego okresu pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną może wystąpić tylko jedna przerwa.
5. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu wykonywanym taksówką powietrzną w przypadku:
1) pełnienia czynności lotniczych w załodze jednoosobowej albo
2) zastosowania wydłużenia okresu pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w § 13.
1) 16 godzin:
a) członek personelu pokładowego jest zwalniany od zajęć w czasie lotu na 1⁄3 czasu lotu liczoną w ten sposób, że od planowanego czasu lotu odejmuje się 1 godzinę, a pozostałość dzieli się przez 3,
b) dla 1⁄3 personelu pokładowego zapewnia się oddzielone od reszty załogi i miejsc dla pasażerów miejsca do leżenia;
2) 14 godzin, ale nie przekracza 16 godzin:
a) członek personelu pokładowego jest zwalniany od zajęć w czasie lotu na 1⁄4 czasu lotu liczoną w ten sposób, że od planowanego czasu lotu odejmuje się 1 godzinę, a pozostałość dzieli się przez 4,
b) dla 1⁄4 personelu pokładowego zapewnia się oddzielone od reszty załogi i miejsc dla pasażerów rozkładane fotele;
3) limity wykonywania czynności lotniczych określone w OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 – członek personelu pokładowego jest zwalniany od zajęć w czasie lotu na co najmniej 1 godzinę.
§ 16. Wydłużenie czynności lotniczych w ratownictwie medycznymWydłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu w służbie ratownictwa medycznego w ciągu kolejnych 24 godzin może nastąpić za zgodą dowódcy statku powietrznego, nie więcej niż 2 razy w ciągu kolejnych 7 dni w przypadku:
1) udziału w akcji ratowniczej – o 2 godziny;
2) nieprzewidzianych okoliczności podczas operacji lotniczej – o 3 godziny.
Rozdział 6
Okres pełnienia czynności lotniczych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu w załodze jednoosobowej
§ 17. Okres czynności lotniczych w załodze jednoosobowejOkres pełnienia czynności lotniczych członka załogi statku powietrznego w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu w załodze jednoosobowej określa się, uwzględniając czas zgłoszenia się do lotu oraz liczbę odcinków, w taki sposób, aby nie przekraczał maksymalnego okresu pełnienia czynności lotniczych określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Rozdział 7
Przepis końcowy
LIMITY CZASU PEŁNIENIA GOTOWOŚCI Czas powiadamiania Maksymalny czas pełnienia gotowości do 5 godzin 59 minut 12 godzin od 6 godzin 18 godzin MAKSYMALNY OKRES PEŁNIENIA CZYNNOŚCI LOTNICZYCH W ZALEŻNOŚCI OD CZASU ZGŁOSZENIA SIĘ DO LOTU ORAZ LICZBY ODCINKÓW W PRZEWOZIE LOTNICZYM PRZY UŻYCIU SAMOLOTU Czas zgłoszenia się do lotu (według czasu lokalnego 1–4 odcinków portu startu) 6–6 9 godzin 7–13 10 godzin 14–17 9 godzin 18–21 81⁄2 godziny 22–5 8 godzin W ZAŁODZE JEDNOOSOBOWEJ Maksymalny okres pełnienia czynności lotniczych 5 odcinków 6 odcinków 7 i więcej odcinków 81⁄4 godziny 8 godzin 8 godzin 91⁄4 godziny 81⁄4 godziny 8 godzin 81⁄4 godziny 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin