Na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, Nr 182, poz. 1228 i Nr 230 poz. 1511) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie
w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych2), 3)
Tekst aktu: wydany przez Ministra Zdrowia, Dziennik Ustaw z 2010 r. poz. 232.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.
Spis treści (6)
Rozdział 1
Postanowienia ogólne
§ 1. Substancje dodatkowe i warunki stosowania
Rozporządzenie określa wykaz substancji dodatkowych (dozwolonych substancji dodatkowych), które mogą być wprowadzane do obrotu i stosowane w żywności, w tym w aromatach, zgodnie z ich funkcjami technologicznymi, oraz szczegółowe warunki ich stosowania, w tym rodzaj środków spożywczych, w których mogą być stosowane, oraz ich dopuszczalne maksymalne poziomy.
§ 2. Mieszaniny substancji dodatkowych
W produkcji jednego środka spożywczego jest dopuszczalne stosowanie mieszaniny dozwolonych substancji dodatkowych na warunkach określonych w załącznikach nr 1-5 do rozporządzenia.
§ 3. Warunki stosowania substancji dodatkowych
Dozwolone substancje dodatkowe stosuje się zgodnie z ich funkcjami technologicznymi, w dawkach lub poziomach oraz na warunkach określonych w załącznikach nr 1-5 do rozporządzenia.
§ 4. Wykaz substancji dodatkowych
Wykaz dozwolonych substancji dodatkowych stosowanych w żywności określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
1. Maksymalne dopuszczalne poziomy dozwolonych substancji dodatkowych określone w załącznikach nr 2, 3 i 5 do rozporządzenia mają zastosowanie do gotowych do spożycia środków spożywczych, przygotowanych według instrukcji producenta.
2. Maksymalne dopuszczalne poziomy dozwolonych substancji dodatkowych określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia mają zastosowanie do środków spożywczych wprowadzanych do obrotu, chyba że przepisy tego załącznika do rozporządzenia stanowią inaczej.
Rozdział 2
Substancje słodzące
1. Substancje słodzące, które mogą być wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem bezpośrednio dla konsumenta finalnego lub do zakładów żywienia zbiorowego lub stosowane w produkcji środków spożywczych, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
2. Substancje słodzące mogą być stosowane wyłącznie w produkcji środków spożywczych wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia i zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku.
Rozdział 3
Barwniki
1. Barwniki dozwolone i warunki ich stosowania w żywności określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
2. Wykaz barwników dozwolonych do stosowania w żywności określa tabela 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
3. Dozwolone są laki glinowe barwników określonych w tabeli 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 8. Zakaz stosowania barwników
Barwniki nie mogą być dodawane do następujących środków spożywczych, z zastrzeżeniem § 9-12:
1) żywności nieprzetworzonej, czyli środków spożywczych, które nie podlegały żadnemu traktowaniu powodującemu znaczącą zmianę ich oryginalnego charakteru, z wyłączeniem takich czynności, jak: podział, rozdzielenie, rozcięcie, wyjęcie kości, siekanie, obdarcie, obranie, oczyszczenie, mielenie, krojenie, mycie, trybowanie, oziębienie, mrożenie, głębokie mrożenie, zmiażdżenie albo wyłuskanie, pakowanie lub rozpakowywanie;
2) naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych w opakowaniach jednostkowych;
3) mleka, mleka półtłustego i odtłuszczonego, pasteryzowanego lub sterylizowanego (włączając sterylizację UHT), bez dodatków smakowych i środków aromatyzujących;
4) mleka czekoladowego;
5) mleka fermentowanego bez dodatków smakowych i środków aromatyzujących;
6) mleka zagęszczonego i mleka w proszku, określonych w przepisach dotyczących szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej oraz metod analiz niektórych rodzajów mleka zagęszczonego i mleka w proszku, przeznaczonego do spożycia przez ludzi;
7) maślanki bez dodatków smakowych i środków aromatyzujących;
8) śmietany i śmietanki oraz śmietanki w proszku bez dodatków smakowych i środków aromatyzujących;
9) olejów i tłuszczów zwierzęcych lub roślinnych;
10) jaj i produktów jajecznych;
11) mąki i innych produktów przemiału zbóż oraz skrobi;
12) chleba i produktów podobnych;
13) makaronów i "gnocchi";
14) cukrów, włączając wszystkie mono- i dicukry;
15) past pomidorowych, w tym przecierów i koncentratów pomidorowych, oraz pomidorów w konserwach;
16) sosów na bazie pomidorów;
17) soków owocowych i nektarów owocowych, określonych w przepisach dotyczących szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych oraz soków warzywnych;
18) owoców, warzyw (w tym ziemniaków) oraz grzybów w konserwach i suszonych, owoców i warzyw (w tym ziemniaków) oraz grzybów przetworzonych;
19) dżemów ekstra, galaretek ekstra, przecieru z kasztanów jadalnych, Creme de pruneaux, określonych w przepisach dotyczących szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej dżemów, konfitur, galaretek, marmolad, powideł śliwkowych oraz słodzonego przecieru z kasztanów jadalnych;
20) ryb, mięczaków i skorupiaków, mięsa, drobiu i dziczyzny oraz ich przetworów, z wyjątkiem gotowych posiłków zawierających te składniki;
21) wyrobów kakaowych, składników czekoladowych w wyrobach czekoladowych, określonych w przepisach dotyczących szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych;
22) kawy palonej, herbaty, cykorii, ekstraktów herbaty i cykorii, a także herbacianych, roślinnych, owocowych i zbożowych preparatów do sporządzania naparów oraz mieszanek i mieszanek instant wszystkich wyszczególnionych produktów;
23) soli, zamienników soli, przypraw naturalnych (ziołowych i korzennych) i mieszanek tych przypraw;
24) wyrobów winiarskich gronowych, określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących wspólnej organizacji rynku wina;
25) Korn, Kornbrand, napojów spirytusowych owocowych, okowity z owoców, Ouzo, Grappa, Tsikoudia z Krety, Tsipouro z Macedonii, Tsipouro z Tesalii, Tsipouro z Tyrnavos, Eau de vie de marc (okowita z wytłoków winogron) marque nationale luxembourgeoise, Eau de vie de seigle (okowita zbożowa) marque nationale luxembourgeoise, London gin, określonych w przepisach ustanawiających ogólne zasady definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych;
26) Sambuca, Maraschino i Mistra, określonych w przepisach ustanawiających ogólne zasady definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych;
27) Sangria, Clarea i Zurra;
28) octu winnego;
29) środków spożywczych dla niemowląt i małych dzieci, określonych w przepisach dotyczących środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego;
30) miodu pszczelego;
31) słodu i przetworów słodowych;
32) dojrzewających i niedojrzewających serów bez dodatków smakowych;
33) wyrobów z tłuszczu z mleka owczego i koziego.
1. Barwniki dozwolone, które mogą być stosowane na zasadzie quantum satis do środków spożywczych określonych w tabeli 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia oraz do pozostałych środków spożywczych, określa tabela 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
2. Barwniki, o których mowa w ust. 1, nie mogą być stosowane do środków spożywczych określonych w § 8 oraz w tabeli 5 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
1. Barwniki, które mogą być użyte pojedynczo lub łącznie, do środków spożywczych określonych w tabeli 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, w maksymalnych dawkach określonych w tej tabeli, określa tabela 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia,
2. Środki spożywcze, do których mogą być stosowane barwniki określone w tabeli 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia, oraz maksymalne dawki tych barwników określa tabela 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
3. Barwniki, o których mowa w ust. 1, można stosować do środków spożywczych określonych w tabeli 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, pod warunkiem że w przypadku napojów bezalkoholowych aromatyzowanych, lodów spożywczych, deserów, wyrobów ciastkarskich, pieczywa cukierniczego i wyrobów cukierniczych ilość każdego z barwników: E 110, E 122, E 124 i E 155 nie będzie przekraczać 50 mg/kg lub 50 mg/l.
§ 11. Ograniczenia stosowania barwników
Środki spożywcze, do których mogą być stosowane tylko niektóre dozwolone barwniki, oraz warunki stosowania tych barwników określa tabela 5 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 12. Barwniki do określonych zastosowań
Barwniki dozwolone tylko do niektórych zastosowań określa tabela 6 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 13. Barwniki w oznakowaniu mięsa
Do oznakowania produktów mięsnych oraz przydatności mięsa do spożycia stosuje się wyłącznie barwniki: E 129, E 133, E 155 lub mieszaninę barwników E 129 i E 133.
§ 14. Barwniki do skorupek jaj
Do ozdabiania skorupek jaj (w tym pisanek wielkanocnych) oraz do stemplowania skorupek jaj stosuje się wyłącznie dozwolone barwniki określone w tabeli 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 15. Wprowadzanie barwników do obrotu
W celu sprzedaży konsumentom finalnym mogą być wprowadzane do obrotu barwniki określone w tabeli 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, z wyjątkiem barwników: E 123, E 127, E 154, E 160b, E 161g, E 173 i E 180.
Rozdział 4
Substancje dodatkowe inne niż substancje słodzące i barwniki
1. Dozwolone substancje dodatkowe, inne niż substancje słodzące i barwniki oraz warunki ich stosowania w żywności określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
2. Substancje dodatkowe, inne niż substancje słodzące i barwniki, ogólnie dozwolone do stosowania w żywności zgodnie z zasadą quantum satis określa tabela 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz § 17 i § 25 ust. 1.
3. Substancji dodatkowych, o których mowa w ust. 2, z wyjątkami określonymi w załączniku nr 4 do rozporządzenia, nie stosuje się do:
1) żywności nieprzetworzonej;
2) miodu pszczelego;
3) niezemulgowanych olejów i tłuszczów pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego;
4) masła;
5) mleka pasteryzowanego i sterylizowanego, włączając sterylizację UHT, w tym mleka pełnego, półtłustego i odtłuszczonego; pasteryzowanej śmietanki;
6) fermentowanych przetworów mlecznych zawierających żywe kultury bakterii, niearomatyzowanych i bez dodatków smakowych;
7) naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych, określonych w przepisach dotyczących naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych;
8) kawy, z wyjątkiem aromatyzowanej kawy instant, i ekstraktów kawy;
9) herbaty w liściach niearomatyzowanej;
10) cukru (cukru białego), cukru ekstra białego (cukru rafinowanego), cukru przemysłowego, płynnego cukru (roztworu cukru), płynnego cukru inwertowanego (roztworu cukru inwertowanego), syropu cukru inwertowanego, syropu glukozowego, syropu glukozowego w proszku, jednowodnej glukozy (jednowodnej dekstrozy), bezwodnej glukozy (bezwodnej dekstrozy), określonych w przepisach dotyczących szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej niektórych półproduktów i produktów przemysłu cukrowniczego;
11) suchych makaronów, z wyjątkiem makaronów bezglutenowych lub makaronów przeznaczonych do diet niskobiałkowych, o których mowa w przepisach dotyczących środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego;
12) maślanki naturalnej niearomatyzowanej lub bez dodatków smakowych, z wyjątkiem maślanki sterylizowanej.
§ 17. Ograniczone stosowanie substancji dodatkowych
Środki spożywcze, do których wolno stosować ograniczoną liczbę dozwolonych substancji dodatkowych wymienionych w tabeli 1, określa tabela 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
1. Sorbiniany, benzoesany i para-hydroksybenzoesany są dozwolone do stosowania w żywności na warunkach określonych w tabeli 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
2. Środki spożywcze, do których mogą być stosowane sorbiniany, benzoesany i para-hydroksybenzoesany określone w tabeli 3, określa tabela 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
3. Dwutlenek siarki i siarczyny są dozwolone do stosowania w żywności na warunkach określonych w tabeli 5 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
4. Środki spożywcze, do których mogą być stosowane dwutlenek siarki i siarczyny wymienione w tabeli 5, określa tabela 6 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
5. Inne konserwanty, dla których określa się maksymalny poziom w środku spożywczym, określa tabela 7 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
6. Inne konserwanty, dla których określa się ilości wprowadzone w trakcie produkcji oraz ich pozostałości w środku spożywczym, określa tabela 8 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
7. Inne przeciwutleniacze oraz ich zastosowanie w środkach spożywczych określa tabela 9 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
8. Inne dozwolone substancje dodatkowe i ich zastosowanie w środkach spożywczych określa tabela 10 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
9. Nośniki stosowane do dozwolonych substancji dodatkowych określa tabela 11 załącznika nr 4 do rozporządzenia.
Rozdział 5
Substancje dodatkowe stosowane w produkcji żywności dla niemowląt i małych dzieci
1. Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt i środki spożywcze uzupełniające obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze dla niemowląt i małych dzieci, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zwanej dalej "ustawą", mogą zawierać substancje E 414 i E 551 w wyniku dodatku preparatów odżywczych zawierających substancję E 414 w ilości nie większej niż 150 g/kg i substancję E 551 w ilości nie większej niż 10 g/kg oraz substancję E 421, jeżeli jest on użyty jako nośnik witaminy B12(nie mniej niż jedna część witaminy B12na 1000 części substancji E 421).
2. Zawartość substancji E 414 w produkcie gotowym do spożycia nie może przekraczać 10 mg/kg.
1. Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt i środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci, mogą zawierać substancję E 1450 w wyniku dodatku preparatów witaminowych lub preparatów zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
2. Ilość substancji E 1450 w produkcie gotowym do spożycia, wniesiona z preparatami witaminowymi, nie może przekraczać 100 mg/kg, a wniesiona z preparatami zawierającymi wielonienasycone kwasy tłuszczowe - 1000 mg/kg.
1. Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt i środki spożywcze uzupełniające, obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze dla niemowląt i małych dzieci, mogą zawierać substancję E 301, stosowaną w dawce quantum satis, przy powlekaniu preparatów odżywczych zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
2. Zawartość substancji E 301 w produkcie gotowym do spożycia nie może przekraczać 75 mg/l.
§ 22. Kultury bakterii kwasu mlekowego
Do produkcji przetworów mlecznych ukwaszanych, przeznaczonych do początkowego i dalszego żywienia zdrowych niemowląt, mogą być używane niechorobotwórcze kultury bakterii kwasu mlekowego L(+).
§ 23. Obniżenie poziomów substancji
Jeżeli więcej niż jedna z substancji E 322, E 471, E 472c i E 473 jest dodana do środka spożywczego przeznaczonego do początkowego i dalszego żywienia niemowląt, to maksymalny poziom zawartości każdej z tych substancji w produkcie zostaje pomniejszony o część równą zawartości wszystkich pozostałych substancji razem w tym produkcie.
§ 24. Obniżenie poziomów substancji
Jeżeli więcej niż jedna z substancji E 407, E 410 i E 412 jest dodana do środka spożywczego przeznaczonego do dalszego żywienia niemowląt, to maksymalny poziom ustalony dla każdej z tych substancji w tym środku spożywczym obniża się odpowiednio o łączną zawartość pozostałych dwóch substancji.
1. Dozwolone substancje dodatkowe i warunki ich stosowania do żywności dla niemowląt i małych dzieci określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
2. Maksymalne dawki dozwolonych substancji dodatkowych stosowanych w produkcji preparatów przeznaczonych do początkowego żywienia zdrowych niemowląt określa tabela 1 załącznika nr 5 do rozporządzenia.
3. Maksymalne dawki dozwolonych substancji dodatkowych stosowanych w produkcji preparatów przeznaczonych do dalszego żywienia zdrowych niemowląt określa tabela 2 załącznika nr 5 do rozporządzenia.
4. Maksymalne dawki dozwolonych substancji dodatkowych, stosowanych w produkcji środków spożywczych uzupełniających obejmujących produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla zdrowych niemowląt i małych dzieci określa tabela 3 załącznika nr 5 do rozporządzenia.
§ 26. Substancje dodatkowe w żywności medycznej
W produkcji żywności dla niemowląt i małych dzieci przeznaczonej do specjalnych celów medycznych, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy, można stosować dozwolone substancje dodatkowe, o których mowa w § 19-25, z wyjątkiem warunków stosowania substancji E 333 i E 341, oraz substancje, o których mowa w § 27.
§ 27. Dawki substancji dodatkowych
Maksymalne dawki dozwolonych substancji dodatkowych stosowanych do żywności dla niemowląt i małych dzieci przeznaczonej do specjalnych celów medycznych oraz uwarunkowania szczegółowe określa tabela 4 załącznika nr 5 do rozporządzenia.
Rozdział 6
Przepisy przejściowe i końcowe
1. Substancje dodatkowe E 231 ortofenylofenol i E 232 sól sodowa ortofenylofenolu stosuje się w żywności na warunkach określonych w niniejszym rozporządzeniu do dnia 31 grudnia 2010 r.
2. Środki spożywcze zawierające substancje dodatkowe, o których mowa w ust. 1, wprowadzone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 2011 r. mogą pozostawać w obrocie do wyczerpania zapasów.
§ 29. Wejście w życie
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.4)