Art. 107 Ordynacji podatkowej wprowadza instytucję odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika. Jest to przepis o istotnym znaczeniu praktycznym, mający na celu zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa w sytuacjach, gdy podatnik nie jest w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań podatkowych.

#### Zakres odpowiedzialności osób trzecich

1. **Solidarna odpowiedzialność**:
   - Osoby trzecie odpowiadają solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe. Oznacza to, że organ podatkowy może dochodzić całości lub części zaległości od dowolnej z osób zobowiązanych, a spełnienie świadczenia przez jedną z nich zwalnia pozostałe.
   - Odpowiedzialność ta obejmuje cały majątek osoby trzeciej, co oznacza, że organ podatkowy może zaspokoić swoje roszczenia z dowolnych składników majątku osoby trzeciej.

2. **Odpowiedzialność z następcą prawnym**:
   - Osoby trzecie odpowiadają również solidarnie z następcą prawnym podatnika za przejęte przez niego zaległości podatkowe. Jest to istotne w kontekście sukcesji praw i obowiązków podatkowych, np. w przypadku dziedziczenia czy przekształceń przedsiębiorstw.

3. **Zakres odpowiedzialności**:
   - Odpowiedzialność osób trzecich obejmuje nie tylko zaległości podatkowe, ale również:
     - Podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów.
     - Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.
     - Niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz oprocentowanie tych zaliczek.
     - Koszty postępowania egzekucyjnego.

#### Upadłość podatnika

- Przepis wyraźnie stanowi, że ogłoszenie upadłości podatnika lub jego następcy prawnego nie wpływa na naliczanie odsetek za zwłokę w odniesieniu do osoby trzeciej. Oznacza to, że nawet w przypadku upadłości, osoba trzecia nadal ponosi pełną odpowiedzialność za zaległości podatkowe, w tym odsetki za zwłokę.

#### Praktyczne implikacje

- **Zabezpieczenie interesów fiskalnych**: Przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesów fiskalnych państwa, umożliwiając organom podatkowym dochodzenie zaległości od osób trzecich, co zwiększa szanse na skuteczne odzyskanie należności.
- **Ryzyko dla osób trzecich**: Osoby trzecie, które mogą być potencjalnie zobowiązane do spłaty zaległości podatkowych, powinny być świadome ryzyka związanego z tą odpowiedzialnością. Dotyczy to w szczególności osób pełniących funkcje płatników, inkasentów, a także osób przejmujących majątek podatnika.
- **Konieczność staranności**: Osoby trzecie powinny zachować szczególną staranność w wypełnianiu swoich obowiązków podatkowych, aby uniknąć sytuacji, w której mogłyby zostać pociągnięte do odpowiedzialności za zaległości podatkowe innych podmiotów.

Art. 107 Ordynacji podatkowej jest więc kluczowym narzędziem w rękach organów podatkowych, pozwalającym na skuteczniejsze egzekwowanie należności podatkowych. Jednocześnie nakłada on istotne obowiązki i ryzyka na osoby trzecie, które mogą być zobowiązane do spłaty zaległości podatkowych podatnika.

Ordynacja podatkowa

Art. 56b Ordynacji podatkowej wprowadza mechanizm podwyższonych odsetek za zwłokę w wysokości 150% standardowej stawki odsetek za zwłokę. Przepis ten ma na celu zwiększenie dyscypliny podatkowej oraz przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) oraz podatku akcyzowego. Poniżej przedstawiam szczegółową analizę poszczególnych elementów tego przepisu.

#### 1. Zakres stosowania podwyższonych odsetek

Podwyższoną stawkę odsetek za zwłokę stosuje się w przypadku zaległości w podatku VAT oraz podatku akcyzowym. Przepis ten nie obejmuje innych rodzajów podatków, co wskazuje na szczególną wagę, jaką ustawodawca przywiązuje do tych dwóch kategorii podatków, które są szczególnie narażone na nadużycia.

#### 2. Przesłanki stosowania podwyższonych odsetek

Podwyższone odsetki mają zastosowanie w następujących przypadkach:

- **Zaniżenie zobowiązania podatkowego**: Gdy podatnik zaniżył kwotę należnego podatku.
- **Zawyżenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku**: Gdy podatnik zawyżył kwotę nadpłaty lub zwrotu podatku.

#### 3. Sposób ujawnienia nieprawidłowości

Nieprawidłowości muszą być ujawnione przez organ podatkowy w toku:

- Kontroli podatkowej,
- Kontroli celno-skarbowej,
- Postępowania podatkowego,
- Czynności sprawdzających.

#### 4. Kryteria kwotowe

Podwyższone odsetki stosuje się, jeżeli:

- Kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej,
- Kwota ta jest wyższa niż pięciokrotna wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu następującym po dniu upływu terminu płatności zobowiązania lub terminu zwrotu.

#### 5. Korekta deklaracji

Podwyższone odsetki mają również zastosowanie w przypadku korekty deklaracji:

- Złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej,
- Złożonej po zakończeniu kontroli podatkowej, gdy nie stosuje się zawiadomienia,
- Złożonej po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej,
- Ujawnienia przez organ podatkowy w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.

#### 6. Niezłożenie deklaracji

Podwyższone odsetki stosuje się również w przypadku niezłożenia deklaracji, mimo ciążącego obowiązku oraz braku zapłaty podatku.

### Wnioski

Art. 56b Ordynacji podatkowej jest narzędziem mającym na celu zwiększenie skuteczności egzekwowania zobowiązań podatkowych oraz przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym. Przepis ten wprowadza surowe sankcje w postaci podwyższonych odsetek za zwłokę, co ma na celu zniechęcenie podatników do zaniżania zobowiązań podatkowych oraz zawyżania kwot nadpłat lub zwrotów podatku. Warto zauważyć, że przepis ten wprowadza również konkretne kryteria kwotowe oraz określa sytuacje, w których podwyższone odsetki mają zastosowanie, co zwiększa jego precyzyjność i przewidywalność.

Zwłoka podatkowa

Zwłoka podatkowa w przepisach

Ordynacja podatkowa2 przepisy