Art. 1039 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z zaliczaniem darowizn oraz zapisów windykacyjnych na schedę spadkową w przypadku dziedziczenia ustawowego. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwego podziału majątku spadkowego między spadkobierców, uwzględniając wcześniejsze korzyści, jakie mogli otrzymać od spadkodawcy.

#### 1. Zakres podmiotowy

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy dział spadku następuje między zstępnymi (dzieci, wnuki itd.) lub między zstępnymi i małżonkiem spadkodawcy. Oznacza to, że obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych dotyczy wyłącznie tych grup spadkobierców.

#### 2. Obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych

Spadkobiercy są zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową darowizn oraz zapisów windykacyjnych otrzymanych od spadkodawcy. Oznacza to, że wartość tych darowizn i zapisów jest uwzględniana przy podziale majątku spadkowego, co ma na celu wyrównanie korzyści otrzymanych przez poszczególnych spadkobierców.

#### 3. Wyjątek od obowiązku zaliczenia

Obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych nie ma zastosowania, jeżeli z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Spadkodawca może wyraźnie wskazać w testamencie lub innym dokumencie, że dana darowizna lub zapis windykacyjny nie podlega zaliczeniu na schedę spadkową.

#### 4. Rozszerzenie obowiązku zaliczenia

Spadkodawca ma również możliwość nałożenia obowiązku zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na spadkobiercę ustawowego, który nie jest wymieniony w paragrafie poprzedzającym. Oznacza to, że spadkodawca może zdecydować, że także inni spadkobiercy, niebędący zstępnymi ani małżonkiem, będą musieli zaliczyć otrzymane darowizny na schedę spadkową.

#### 5. Drobne darowizny

Przepis wyłącza z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że niewielkie prezenty, które są powszechnie akceptowane w danej kulturze lub rodzinie, nie muszą być uwzględniane przy podziale majątku spadkowego.

### Podsumowanie

Art. 1039 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm mający na celu sprawiedliwy podział majątku spadkowego, uwzględniając wcześniejsze korzyści otrzymane przez spadkobierców. Przepis ten jest istotny dla zapewnienia równowagi w podziale spadku, jednakże daje spadkodawcy możliwość wyłączenia niektórych darowizn i zapisów windykacyjnych z obowiązku zaliczenia, co pozwala na elastyczne dostosowanie do indywidualnych okoliczności każdej sprawy spadkowej.

Zstępny spadkobierca

Zstępny spadkobierca w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy