Art. 1039. k.c. Zaliczenie darowizn i zapisów windykacyjnych na schedę

§ 1. Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.

§ 2. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego niewymienionego w paragrafie poprzedzającym.

§ 3. Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

Komentarz do Art. 1039. kc

Art. 1039 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z zaliczaniem darowizn oraz zapisów windykacyjnych na schedę spadkową w przypadku dziedziczenia ustawowego. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwego podziału majątku spadkowego między spadkobierców, uwzględniając wcześniejsze korzyści, jakie mogli otrzymać od spadkodawcy.

1. Zakres podmiotowy

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy dział spadku następuje między zstępnymi (dzieci, wnuki itd.) lub między zstępnymi i małżonkiem spadkodawcy. Oznacza to, że obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych dotyczy wyłącznie tych grup spadkobierców.

2. Obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych

Spadkobiercy są zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową darowizn oraz zapisów windykacyjnych otrzymanych od spadkodawcy. Oznacza to, że wartość tych darowizn i zapisów jest uwzględniana przy podziale majątku spadkowego, co ma na celu wyrównanie korzyści otrzymanych przez poszczególnych spadkobierców.

3. Wyjątek od obowiązku zaliczenia

Obowiązek zaliczenia darowizn i zapisów windykacyjnych nie ma zastosowania, jeżeli z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Spadkodawca może wyraźnie wskazać w testamencie lub innym dokumencie, że dana darowizna lub zapis windykacyjny nie podlega zaliczeniu na schedę spadkową.

4. Rozszerzenie obowiązku zaliczenia

Spadkodawca ma również możliwość nałożenia obowiązku zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na spadkobiercę ustawowego, który nie jest wymieniony w paragrafie poprzedzającym. Oznacza to, że spadkodawca może zdecydować, że także inni spadkobiercy, niebędący zstępnymi ani małżonkiem, będą musieli zaliczyć otrzymane darowizny na schedę spadkową.

5. Drobne darowizny

Przepis wyłącza z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że niewielkie prezenty, które są powszechnie akceptowane w danej kulturze lub rodzinie, nie muszą być uwzględniane przy podziale majątku spadkowego.

Podsumowanie

Art. 1039 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm mający na celu sprawiedliwy podział majątku spadkowego, uwzględniając wcześniejsze korzyści otrzymane przez spadkobierców. Przepis ten jest istotny dla zapewnienia równowagi w podziale spadku, jednakże daje spadkodawcy możliwość wyłączenia niektórych darowizn i zapisów windykacyjnych z obowiązku zaliczenia, co pozwala na elastyczne dostosowanie do indywidualnych okoliczności każdej sprawy spadkowej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

dziedziczenie ustawowe

dział spadku

zstępny spadkobierca

małżonek spadkobierca

zaliczenie darowizn

zaliczenie zapisów

zapis windykacyjny

oświadczenie spadkodawcy

okoliczność zwolnienia

obowiązek zaliczenia

drobne darowizny

stosunki zwyczajowe.

Art. 1038¹.Art. 1040.