Zapis konkretnej rzeczy działa tylko wtedy, gdy rzecz ta należy do spadku w chwili śmierci spadkodawcy. Jeśli w międzyczasie została sprzedana albo spadkodawca był zobowiązany ją zbyć, zapis jest bezskuteczny.

### Najważniejsze punkty

- **Dotyczy tylko rzeczy oznaczonej co do tożsamości** - konkretnego samochodu, konkretnej działki, konkretnego obrazu. Nie obejmuje sum pieniężnych ani rzeczy oznaczonych co do gatunku.
- **Dwie sytuacje bezskuteczności**: rzecz nie należy do spadku w chwili jego otwarcia albo spadkodawca był w chwili śmierci zobowiązany do jej zbycia.
- **Chwilą oceny jest otwarcie spadku**, czyli śmierć spadkodawcy. To, że rzecz należała do niego w dniu sporządzania testamentu, nie ma znaczenia.
- **Bezskuteczność, nie nieważność**: zapis po prostu nie wywołuje skutku, a pozostałe rozrządzenia testamentowe zachowują moc.
- **Spadkodawca może postanowić inaczej** - reguła jest dyspozytywna. Można w testamencie zobowiązać spadkobiercę do nabycia oznaczonej rzeczy i wydania jej zapisobiercy.
- **Analogiczna zasada przy zapisie windykacyjnym**: jest on bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo był on zobowiązany do jego zbycia (art. 981²).

### W praktyce

Testament zapisujący konkretne mieszkanie warto przejrzeć po każdej większej zmianie majątkowej. Sprzedaż zapisanej rzeczy oznacza, że zapisobierca nie otrzyma w zamian nic - nie przysługuje mu roszczenie o równowartość.

Zobowiązanie zbycia

Zobowiązanie zbycia w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy