Znaczny stopień niepełnosprawności

„Znaczny stopień niepełnosprawności” to pojęcie używane w ustawie o świadczeniach rodzinnych do określenia osób, których stan zdrowia lub sytuacja prawna wskazuje na bardzo poważne ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu. Definicja nie odnosi się wyłącznie do jednego rodzaju orzeczenia. Obejmuje kilka równoważnych podstaw, potwierdzanych na podstawie właściwych przepisów.

Za spełnienie tego kryterium uznaje się w szczególności:

• zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności na zasadach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
• stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji w systemie emerytalno-rentowym;
• stwierdzenie, w systemie ubezpieczenia społecznego rolników, stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym połączonej z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a także trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji;
• posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów;
• stwierdzenie samej niezdolności do samodzielnej egzystencji na podstawie przepisów emerytalno-rentowych albo przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Oznacza to, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych określenie to może obejmować zarówno osoby formalnie zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, jak i osoby posiadające inne, wskazane w definicji orzeczenia. Istotne jest nie tylko ograniczenie zdolności do pracy, lecz także brak możliwości samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, jeżeli taki element wynika z danego orzeczenia.

Pojęcie służy ustaleniu, czy dana osoba mieści się w kategorii uprawnionych lub szczególnie chronionych na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W praktyce znaczenie ma rodzaj posiadanego orzeczenia oraz zakres stwierdzonej niezdolności. Pojęcie znacznego stopnia niepełnosprawności występuje również w przepisach dotyczących rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych, między innymi przy określaniu stopni niepełnosprawności i szczególnych zasad zatrudnienia. Ma także znaczenie przy regulowaniu czasu pracy, pracy w porze nocnej i pracy w godzinach nadliczbowych.