Sejm i Senat mogą działać wspólnie jako Zgromadzenie Narodowe. Dochodzi do tego w przypadkach określonych w Konstytucji. Sam przepis nie wymienia tych przypadków, lecz wskazuje, że muszą one wynikać z Konstytucji. Obradom Zgromadzenia Narodowego przewodniczy Marszałek Sejmu. Jeżeli nie może on przewodniczyć obradom, zastępuje go Marszałek Senatu. Oznacza to, że przepis wskazuje zarówno sposób wspólnego działania obu izb, jak i osobę prowadzącą ich obrady. Zgromadzenie Narodowe uchwala własny regulamin. Regulamin jest więc przyjmowany przez samo Zgromadzenie Narodowe i określa zasady jego działania w ramach przewidzianych w przepisach.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prezydent Rzeczypospolitej obejmuje urząd dopiero po złożeniu przysięgi wobec Zgromadzenia Narodowego. Oznacza to, że przysięga jest formalnym etapem rozpoczęcia wykonywania urzędu. Musi zostać złożona przed wskazanym w przepisie organem, a jej treść została określona w Konstytucji. W przysiędze Prezydent oświadcza, że obejmuje urząd z woli Narodu i będzie wierny postanowieniom Konstytucji. Zobowiązuje się także niezłomnie strzec godności Narodu, niepodległości i bezpieczeństwa Państwa. Przepis wskazuje ponadto, że dobro Ojczyzny oraz pomyślność obywateli mają być dla niego zawsze najwyższym nakazem. Są to wartości i obowiązki wyraźnie wymienione w treści przysięgi. Przysięga może zostać złożona w podstawowym brzmieniu albo z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”. Dodanie tego zdania jest dopuszczalne, ale nie zostało przedstawione jako obowiązkowa część przysięgi. Niezależnie od tego, czy zostanie dodane, zasadnicza treść przysięgi obejmuje zobowiązania dotyczące Konstytucji, Narodu, Państwa, Ojczyzny i obywateli.

Jeżeli Prezydent przejściowo nie może sprawować urzędu, powinien zawiadomić o tym Marszałka Sejmu. W takiej sytuacji Marszałek Sejmu tymczasowo przejmuje obowiązki Prezydenta. Jeżeli Prezydent nie jest w stanie sam przekazać takiej informacji, o istnieniu przeszkody rozstrzyga Trybunał Konstytucyjny na wniosek Marszałka Sejmu. Gdy Trybunał uzna przejściową niemożność sprawowania urzędu, powierza Marszałkowi Sejmu tymczasowe wykonywanie obowiązków Prezydenta. Marszałek Sejmu wykonuje obowiązki Prezydenta do czasu wyboru nowego Prezydenta także wtedy, gdy urząd został nieobsadzony. Dotyczy to śmierci Prezydenta, zrzeczenia się urzędu, stwierdzenia nieważności wyboru albo innych przyczyn, które uniemożliwiły objęcie urzędu po wyborze. Takie rozwiązanie stosuje się również po uznaniu przez Zgromadzenie Narodowe trwałej niezdolności Prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia oraz po złożeniu Prezydenta z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu. Jeżeli Marszałek Sejmu nie może wykonywać obowiązków Prezydenta, przejmuje je Marszałek Senatu. Osoba tymczasowo wykonująca obowiązki Prezydenta nie może jednak postanowić o skróceniu kadencji Sejmu. Przepis wskazuje więc zarówno kolejność przejmowania obowiązków, jak i sytuacje, w których następuje to tymczasowo do czasu wyboru nowego Prezydenta.

Prezydent Rzeczypospolitej może zwrócić się z orędziem do jednego z trzech wskazanych organów: Sejmu, Senatu albo Zgromadzenia Narodowego. Oznacza to, że Konstytucja przyznaje Prezydentowi możliwość skierowania formalnego wystąpienia do tych organów. Użycie słowa „może” wskazuje, że skorzystanie z tej możliwości zależy od decyzji Prezydenta. Przepis określa także, co dzieje się z orędziem po jego przedstawieniu. Orędzie nie może stać się przedmiotem debaty. Oznacza to, że organ, do którego zostało skierowane, nie prowadzi nad nim debaty w rozumieniu tego przepisu. Regulacja wskazuje więc zarówno dopuszczalnych adresatów orędzia, jak i ograniczenie dotyczące dalszego postępowania z jego treścią. Sam przepis nie określa dodatkowych wymagań dotyczących formy, treści ani trybu wygłoszenia orędzia.

Prezydent Rzeczypospolitej może odpowiadać przed Trybunałem Stanu za naruszenie Konstytucji, naruszenie ustawy albo popełnienie przestępstwa. Odpowiedzialność ta nie jest uruchamiana automatycznie. Konieczne jest podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Narodowe o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia. Uchwała może zostać podjęta wyłącznie na wniosek co najmniej 140 członków Zgromadzenia Narodowego. Do jej przyjęcia potrzebna jest większość co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego. Oznacza to, że przy obliczaniu wymaganej większości bierze się pod uwagę ustawową liczbę członków tego organu. Z chwilą podjęcia uchwały o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu sprawowanie przez niego urzędu zostaje zawieszone. Przepis wskazuje również, że w takiej sytuacji odpowiednio stosuje się art. 131 Konstytucji. Sam art. 145 nie określa jednak szczegółowo treści tych zasad, lecz odsyła do wskazanego przepisu.

Przepis wskazuje, kto może postawić Prezydenta w stan oskarżenia. Takie uprawnienie ma wyłącznie Zgromadzenie Narodowe. Oznacza to, że żaden inny organ ani podmiot nie został w tym przepisie wskazany jako uprawniony do dokonania tej czynności. Regulacja dotyczy prawa do postawienia Prezydenta w stan oskarżenia, a nie innych kwestii związanych z tą procedurą.

o Trybunale Stanu

Przepis wskazuje, że udział w pracach parlamentu nie jest jedynie uprawnieniem, lecz także obowiązkiem posła i senatora. Powinni oni aktywnie uczestniczyć w działaniach odpowiednio Sejmu albo Senatu, a także w pracach Zgromadzenia Narodowego. Obowiązek obejmuje również udział w pracach organów tych instytucji. Oznacza to, że wykonywanie mandatu wiąże się z rzeczywistym angażowaniem się w ich działalność.

Zgromadzenie narodowe

Zgromadzenie narodowe w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej5 przepisów

o Trybunale Stanu1 przepis

o wykonywaniu mandatu posła i senatora1 przepis