Zgoda stron

Zgoda stron to zgodne oświadczenie uczestników określonego stosunku prawnego lub postępowania, wyrażające akceptację czynności, rozwiązania albo sposobu prowadzenia sprawy. Termin nie oznacza jednej, odrębnie uregulowanej instytucji prawnej. Jego znaczenie zależy od przepisu, w którym został użyty, oraz od tego, kto jest stroną w danej sprawie.

Zgoda może dotyczyć zarówno czynności materialnoprawnej, na przykład zmiany, rozwiązania lub uzupełnienia umowy, jak i czynności procesowej. W postępowaniu cywilnym zgoda stron może warunkować przeprowadzenie mediacji bez posiedzenia albo zdalnie, a także wykonanie niektórych czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika. W postępowaniu administracyjnym może być wymagana przy zmianie albo uchyleniu decyzji na skutek odwołania, umorzeniu postępowania na wniosek strony lub dokonaniu określonej czynności wobec wszystkich zainteresowanych stron. W postępowaniu karnym zgoda może mieć znaczenie przy dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w sprawie albo przy przeprowadzeniu czynności procesowej w określonym składzie. W prawie wodnym zgoda podmiotu uprawnionego może być elementem warunkującym przeniesienie pozwolenia wodnoprawnego, natomiast w prawie pracy zgoda organizacji związkowych wiąże się ze zmianą układu zbiorowego pracy.

Najważniejsze cechy zgody stron:

• może być wyrażona przez wszystkie strony albo przez strony wskazane w konkretnym przepisie;
• zazwyczaj odnosi się do określonej czynności i nie obejmuje automatycznie innych działań;
• może wymagać określonej formy, zwłaszcza gdy dotyczy umowy lub czynności, dla której ustawa albo umowa przewiduje formę pisemną, dokumentową lub elektroniczną;
• może być wyrażona przed dokonaniem czynności albo w toku postępowania, zależnie od regulacji;
• brak sprzeciwu nie zawsze oznacza zgodę, chyba że taki skutek wynika z przepisu lub okoliczności przewidzianych prawem.

Zgoda stron może być więc przesłanką skuteczności czynności, warunkiem dopuszczalności określonego trybu postępowania albo elementem porozumienia między uczestnikami. Jej brak może uniemożliwić dokonanie czynności, spowodować konieczność zastosowania innego trybu albo pozbawić czynność przewidzianego skutku prawnego.