Zdrowie pracownika

„Zdrowie pracownika” to pojęcie używane w prawie pracy dla określenia stanu fizycznego i psychicznego osoby wykonującej pracę oraz ochrony tego stanu przed zagrożeniami związanymi z zatrudnieniem. Nie jest to jedna, odrębnie zdefiniowana instytucja prawna, lecz pojęcie funkcjonalne, wykorzystywane przy ocenie warunków pracy, ryzyka zawodowego i obowiązków pracodawcy.

Ochrona zdrowia pracownika obejmuje w szczególności zapobieganie wypadkom przy pracy, chorobom zawodowym oraz innym negatywnym skutkom oddziaływania środowiska pracy. Dotyczy zagrożeń fizycznych, chemicznych, biologicznych, a także czynników mogących wpływać na zdrowie psychiczne. Znaczenie ma nie tylko faktyczne wystąpienie uszczerbku, lecz również możliwość jego powstania, dlatego pracodawca powinien rozpoznawać zagrożenia i stosować środki profilaktyczne.

W praktyce pojęcie to wiąże się z takimi obowiązkami jak:

• ocena ryzyka zawodowego i jej aktualizowanie po zmianach mogących wpływać na bezpieczeństwo lub zdrowie,
• niedopuszczanie do stosowania materiałów i procesów technologicznych, których szkodliwość nie została odpowiednio rozpoznana,
• ograniczanie narażenia na czynniki szkodliwe, w tym czynniki biologiczne,
• zapewnienie współdziałania pracodawców wykonujących pracę w tym samym miejscu oraz koordynowania działań z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

W Kodeksie pracy zdrowie pracownika jest również przesłanką ochrony jego praw w stosunku pracy. Szkodliwy wpływ pracy na zdrowie, a także ciężkie naruszenie przez pracodawcę obowiązków związanych z ochroną pracownika, może uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia, na zasadach określonych w tym kodeksie. Termin odnosi się więc zarówno do działań prewencyjnych pracodawcy, jak i do oceny skutków wykonywania pracy oraz odpowiedzialności za niezapewnienie bezpiecznych warunków.