Zdrowie

Zdrowie w polskim prawie oznacza chroniony stan fizycznej i psychicznej integralności człowieka oraz prawidłowego funkcjonowania jego organizmu. Termin ten nie ma jednej, ogólnej definicji obowiązującej we wszystkich dziedzinach prawa. Jego znaczenie ustala się na podstawie celu konkretnego przepisu, a także rodzaju chronionego interesu.

W prawie cywilnym zdrowie jest dobrem osobistym człowieka. Ochrona obejmuje zarówno ciało, jak i sferę psychiczną, a także możliwość zachowania sprawności i funkcjonowania bez bezprawnych ingerencji. Naruszenie zdrowia może polegać na spowodowaniu uszczerbku, wywołaniu rozstroju psychicznego albo stworzeniu bezprawnego zagrożenia dla organizmu. Ochrona dóbr osobistych jest niezależna od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

W prawie karnym zdrowie jest jednym z dóbr, przeciwko którym mogą być skierowane czyny zabronione. Przepisy przewidują odpowiedzialność między innymi za narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Znaczenie ma również liczba osób zagrożonych, istnienie obowiązku opieki oraz skuteczne uchylenie niebezpieczeństwa. Zdrowie może być chronione zarówno przed faktycznym uszkodzeniem, jak i przed samym bezpośrednim zagrożeniem.

W prawie wykonawczym termin ten wiąże się także ze zdrowiem psychicznym. System terapeutyczny uwzględnia działania służące przywracaniu równowagi psychicznej, ograniczaniu pogłębiania zaburzeń oraz przygotowaniu osoby do samodzielnego życia.

Zdrowie występuje również w regulacjach dotyczących bezpieczeństwa publicznego i ochrony środowiska. Prawo wodne wiąże je pośrednio z kontrolą jakości wody kąpieliskowej, badaniem próbek, wykrywaniem zanieczyszczeń i przekazywaniem informacji organom sanitarnym oraz społeczeństwu. W prawie budowlanym zagrożenie życia lub zdrowia może uzasadniać wstrzymanie robót i nakaz zabezpieczenia obiektu. W postępowaniu karnym ochrona zdrowia i bezpieczeństwa uczestników może uzasadniać szczególny sposób przeprowadzenia czynności procesowych. Terminem „zdrowie” posługują się więc przepisy cywilne, karne, wykonawcze, administracyjne i sanitarne, nadając mu znaczenie indywidualne albo publiczne.