o ochronie konkurencji i konsumentów

#### 1. Wprowadzenie

Art. 26 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „Ustawa”) stanowi kluczowy instrument w rękach Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu”) w zakresie ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Przepis ten umożliwia Prezesowi Urzędu wydanie decyzji, która nie tylko uznaje praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, ale również nakazuje zaniechanie jej stosowania oraz określa środki usunięcia trwających skutków naruszenia.

#### 2. Zakres zastosowania

Art. 26 Ustawy ma zastosowanie w sytuacjach, gdy Prezes Urzędu stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 Ustawy. Art. 24 zakazuje praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, które mogą obejmować m.in. wprowadzanie konsumentów w błąd, stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych czy naruszanie obowiązków informacyjnych.

#### 3. Decyzja Prezesa Urzędu

Decyzja Prezesa Urzędu, o której mowa w art. 26 ust. 1, ma charakter administracyjny i jest wydawana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Decyzja ta musi zawierać:

- Uznanie praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.
- Nakaz zaniechania stosowania tej praktyki.

#### 4. Środki usunięcia skutków naruszenia

W celu zapewnienia wykonania nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może określić w decyzji środki usunięcia trwających skutków naruszenia. Przykładowe środki mogą obejmować:

- Zobowiązanie przedsiębiorcy do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Oświadczenie to może mieć na celu poinformowanie konsumentów o naruszeniu oraz podjętych działaniach naprawczych.
- Inne działania naprawcze, które mogą obejmować np. rekompensaty dla konsumentów, zmiany w polityce informacyjnej przedsiębiorcy, czy też wprowadzenie nowych procedur mających na celu zapobieganie przyszłym naruszeniom.

#### 5. Znaczenie praktyczne

Art. 26 Ustawy ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia szybkie i skuteczne reagowanie na naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Decyzje Prezesa Urzędu wydane na podstawie tego przepisu mają na celu nie tylko zaprzestanie stosowania nieuczciwych praktyk, ale również naprawienie szkód wyrządzonych konsumentom.

#### 6. Podsumowanie

Art. 26 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest kluczowym narzędziem w ochronie zbiorowych interesów konsumentów. Daje Prezesowi Urzędu szerokie kompetencje w zakresie wydawania decyzji nakazujących zaniechanie nieuczciwych praktyk oraz określania środków naprawczych. Dzięki temu przepisowi możliwe jest skuteczne przeciwdziałanie naruszeniom oraz minimalizowanie ich negatywnych skutków dla konsumentów.

Art. 31 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określa szeroki zakres kompetencji i obowiązków Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Przepis ten jest kluczowy dla zrozumienia roli i funkcji tego organu w polskim systemie prawnym, a także jego współpracy na arenie międzynarodowej.

#### 1. Kontrola przestrzegania przepisów ustawy

Prezes UOKiK jest odpowiedzialny za nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy przez przedsiębiorców. Oznacza to, że organ ten ma prawo do przeprowadzania kontroli i inspekcji, aby upewnić się, że przedsiębiorcy działają zgodnie z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi konkurencji i ochrony konsumentów.

#### 2. Wydawanie decyzji

Prezes UOKiK ma uprawnienia do wydawania decyzji w różnych sprawach, w tym:
- Praktyk ograniczających konkurencję,
- Koncentracji przedsiębiorców,
- Uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
- Praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Decyzje te mają charakter administracyjny i mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego.

#### 3. Badania stanu koncentracji gospodarki i zachowań rynkowych

Prezes UOKiK prowadzi badania dotyczące koncentracji gospodarki oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców. Badania te są istotne dla monitorowania i analizowania rynku, co pozwala na identyfikację potencjalnych zagrożeń dla konkurencji i konsumentów.

#### 4. Przygotowywanie projektów rządowych

Prezes UOKiK przygotowuje projekty rządowych programów rozwoju konkurencji oraz polityki konsumenckiej. Jest to ważne zadanie, które ma na celu kształtowanie polityki państwa w tych obszarach.

#### 5. Współpraca z krajowymi i międzynarodowymi organami

Prezes UOKiK współpracuje z krajowymi i międzynarodowymi organami oraz organizacjami, które zajmują się ochroną konkurencji i konsumentów. Współpraca ta jest niezbędna dla skutecznego egzekwowania przepisów i wymiany informacji.

#### 6. Wykonywanie zadań wynikających z rozporządzeń UE

Prezes UOKiK realizuje zadania i kompetencje wynikające z różnych rozporządzeń UE, w tym:
- Rozporządzenia nr 1/2003/WE,
- Rozporządzenia nr 139/2004/WE,
- Rozporządzenia nr 2017/2394,
- Rozporządzenia 2018/302.

Zadania te obejmują m.in. przeciwdziałanie praktykom ograniczającym konkurencję oraz naruszającym zbiorowe interesy konsumentów.

#### 7. Opracowywanie i przedkładanie projektów aktów prawnych

Prezes UOKiK opracowuje i przedkłada Radzie Ministrów projekty aktów prawnych dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. Jest to istotne dla aktualizacji i doskonalenia przepisów w tych obszarach.

#### 8. Sprawozdania z realizacji programów

Prezes UOKiK przedkłada Radzie Ministrów okresowe sprawozdania z realizacji rządowych programów rozwoju konkurencji i polityki konsumenckiej. Sprawozdania te są ważne dla oceny skuteczności działań podejmowanych przez UOKiK.

#### 9. Współpraca z organami samorządu terytorialnego

Prezes UOKiK współpracuje z organami samorządu terytorialnego w zakresie wynikającym z rządowej polityki konsumenckiej. Współpraca ta jest kluczowa dla skutecznej ochrony konsumentów na poziomie lokalnym.

#### 10. Edukacja i publikacje

Prezes UOKiK opracowuje i wydaje publikacje oraz programy edukacyjne popularyzujące wiedzę o ochronie konkurencji i konsumentów. Działania te mają na celu zwiększenie świadomości społecznej w tych obszarach.

#### 11. Realizacja zobowiązań międzynarodowych

Prezes UOKiK realizuje zobowiązania międzynarodowe Polski w zakresie współpracy i wymiany informacji dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów oraz pomocy publicznej.

#### 12. Gromadzenie i upowszechnianie orzecznictwa

Prezes UOKiK gromadzi i upowszechnia orzecznictwo w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów, w szczególności przez zamieszczanie decyzji na stronie internetowej Urzędu. Jest to ważne dla transparentności działań UOKiK.

#### 13. Współpraca z innymi organami

Prezes UOKiK współpracuje z różnymi organami, w tym z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, Agencją do spraw Współpracy Organów Regulacji Energetyki, oraz Polską Agencją Nadzoru Audytowego. Współpraca ta jest niezbędna dla realizacji zadań wynikających z przepisów prawa.

#### 14. Inne zadania

Prezes UOKiK wykonuje również inne zadania określone w ustawie lub ustawach odrębnych. Zakres tych zadań może być różnorodny i zależy od aktualnych potrzeb i wyzwań w obszarze ochrony konkurencji i konsumentów.

### Podsumowanie

Art. 31 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kompleksowo określa zakres działania Prezesa UOKiK, podkreślając jego kluczową rolę w monitorowaniu i egzekwowaniu przepisów dotyczących konkurencji i ochrony konsumentów. Przepis ten jest fundamentem dla funkcjonowania UOKiK i jego współpracy zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.

W relacjach zobowiązaniowych między kasą a jej członkiem, wymienionych w art. 3 ust. 1 i 1a, stosuje się przepisy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dotyczy to jednak tylko praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Oznacza to, że działania kasy mogą być oceniane na podstawie tych przepisów, gdy godzą w interesy konsumentów jako grupy, a nie wyłącznie jednej osoby.

Zbiorowy interes konsumentów

Zbiorowy interes konsumentów w przepisach

o ochronie konkurencji i konsumentów3 przepisy

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych1 przepis