Zażalenie postanowienia

Zażalenie na postanowienie to środek zaskarżenia służący do zakwestionowania postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej albo sąd. W języku potocznym spotyka się także określenie „zażalenie postanowienia”, jednak poprawna nazwa wskazuje, że zażalenie wnosi się na postanowienie.

Postanowienie rozstrzyga określoną kwestię w toku postępowania, ale co do zasady nie rozstrzyga całej sprawy co do jej istoty. Może dotyczyć między innymi dowodów, środków przymusu, właściwości organu, zabezpieczenia, zawieszenia lub umorzenia postępowania. Zażalenie pozwala żądać zmiany albo uchylenia takiego rozstrzygnięcia, jeżeli narusza ono przepisy, prawa uczestnika postępowania lub zasady prowadzenia sprawy.

Najważniejsze cechy zażalenia:

• przysługuje tylko wtedy, gdy możliwość jego wniesienia wynika z przepisu; nie każde postanowienie podlega zaskarżeniu,
• może być wnoszone przez stronę, podejrzanego, oskarżonego, pokrzywdzonego, osobę, której prawa zostały naruszone, albo inny podmiot wskazany w ustawie,
• podlega terminowi, którego długość zależy od rodzaju postępowania i konkretnego postanowienia,
• powinno wskazywać zaskarżone rozstrzygnięcie, zarzuty oraz żądanie skarżącego,
• jest rozpatrywane przez organ wyższego stopnia, sąd albo inny skład tego samego sądu, zgodnie z właściwymi przepisami.

Zażalenie występuje między innymi w postępowaniu administracyjnym, karnym, karnym wykonawczym, cywilnym, podatkowym oraz w sprawach o wykroczenia. W postępowaniu administracyjnym może dotyczyć przykładowo postanowienia o zwrocie podania. W postępowaniu karnym obejmuje między innymi postanowienia dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy, kontroli rozmów lub przekazania osoby ściganej. W sprawach cywilnych i podatkowych przepisy wskazują określone rodzaje postanowień podlegających kontroli w tym trybie.

Wniesienie zażalenia nie zawsze wstrzymuje wykonanie postanowienia. Skutek ten może wynikać z ustawy albo z odrębnego rozstrzygnięcia organu lub sądu. Jeżeli zażalenie zostanie uwzględnione, zaskarżone postanowienie może zostać uchylone, zmienione albo przekazane do ponownego rozpoznania.