Zawiązanie spółki

Zawiązanie spółki to czynność lub zespół czynności prowadzących do utworzenia spółki przez wspólników albo założycieli. W praktyce oznacza przede wszystkim zawarcie umowy spółki, a w przypadku spółki tworzonej przez jednego założyciela, przyjęcie aktu założycielskiego. Dokument ten określa między innymi wspólników, wkłady, zasady prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentację. W spółkach kapitałowych może być sporządzany w formie aktu notarialnego albo, w przypadkach przewidzianych przepisami, z wykorzystaniem wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Termin występuje przede wszystkim w prawie spółek handlowych. Należy odróżnić zawiązanie spółki od jej powstania jako podmiotu prawa. Zawiązanie jest etapem organizacyjnym, natomiast w przypadku wielu spółek dopiero wpis do rejestru przedsiębiorców powoduje powstanie spółki w pełnym znaczeniu prawnym. Przed wpisem spółka może działać w określonej przez przepisy formie organizacyjnej, a osoby podejmujące czynności w jej imieniu mogą ponosić osobistą lub solidarną odpowiedzialność za wynikające z nich zobowiązania.

Sposób zawiązania zależy od rodzaju spółki:

• spółki osobowe powstają na podstawie umowy zawartej przez wspólników, przy czym ich powstanie jest związane z wpisem do rejestru;
• spółki kapitałowe są zawiązywane przez zawarcie umowy spółki albo sporządzenie aktu założycielskiego, a następnie przechodzą etap organizacji i rejestracji;
• przy wykorzystaniu wzorca umowy znaczenie mają czynności dokonane w systemie teleinformatycznym oraz dane wprowadzone do wzorca.

Zawiązanie wywołuje skutki także w innych obszarach prawa, w szczególności w zakresie obowiązku zgłoszenia spółki do rejestru, odpowiedzialności za działania podjęte przed rejestracją oraz ustalenia danych organizacyjnych i finansowych, takich jak początek działalności czy koniec pierwszego roku obrotowego. Niedokonanie zgłoszenia w wymaganym terminie albo odmowa rejestracji może prowadzić do rozwiązania umowy spółki.