Przepis określa, jakie należności mogą być potrącane ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie. Potrącenia są dokonywane dopiero po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 141.

Zakres potrąceń obejmuje przede wszystkim kwoty świadczeń wypłaconych zaliczkowo, które następnie podlegają rozliczeniu, oraz świadczenia pobrane nienależnie. Dotyczy to między innymi emerytur, rent, świadczeń uzupełniających, postojowych, wychowawczych, rodzinnych, świadczeń „dobry start”, świadczenia wspierającego, świadczeń „aktywny rodzic” oraz innych świadczeń wymienionych w ust. 1. Potrącane mogą być także nieopłacone należności z tytułu składek, wraz z odsetkami w przypadkach wskazanych w przepisie, a także kwoty świadczeń wypłaconych za okres, za który przyznano inne świadczenie, na przykład emeryturę lub rentę.

Osobną grupę stanowią należności egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych. Obejmuje ona alimenty i należności związane z funduszem alimentacyjnym, a także inne należności objęte egzekucją. Alimenty mogą być również potrącane na wniosek wierzyciela, na podstawie przedłożonego tytułu wykonawczego. W takim przypadku w pierwszej kolejności uwzględnia się alimenty zaległe za okres wskazany w tytule, jeżeli wierzyciel złoży oświadczenie, że nie zostały uiszczone w inny sposób.

Przepis obejmuje również potrącenia związane z odpłatnością za pobyt w określonych placówkach oraz zasiłkami wypłaconymi za okres pokrywający się z okresem prawa do emerytury lub renty. Kolejność potrąceń jest taka sama jak kolejność należności wymienionych w ust. 1. Ust. 2 wskazuje dodatkowo przypadek odliczenia składki zdrowotnej w kwocie zaliczki.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1998/1118/text/U/D19981118Lj.pdf

Przepis określa katalog świadczeń objętych ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wymienia sześć odrębnych rodzajów świadczeń, co porządkuje zakres regulacji i wskazuje, jakie świadczenia zostały w niej ujęte.

Katalog obejmuje:

- emeryturę,
- rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową,
- rentę rodzinną,
- dodatek pielęgnacyjny,
- dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej,
- zasiłek pogrzebowy.

Szczególne znaczenie ma wskazanie, że renta z tytułu niezdolności do pracy obejmuje także rentę szkoleniową. Oznacza to, że renta szkoleniowa została wymieniona jako rodzaj świadczenia mieszczący się w tej kategorii, a nie jako całkowicie odrębna pozycja katalogu. Przepis rozróżnia również dodatki od podstawowych rodzajów rent i emerytury. Dodatek pielęgnacyjny został ujęty osobno, podobnie jak dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej.

Praktycznie art. 3 służy ustaleniu, jakie świadczenia są objęte ustawą. Nie określa natomiast w tym miejscu przesłanek ich przyznania, wysokości ani zasad wypłaty. Jego funkcją jest wskazanie podstawowych kategorii świadczeń, do których odnoszą się dalsze regulacje ustawy. W katalogu znajdują się zarówno świadczenia o charakterze emerytalnym i rentowym, dodatki związane z określonymi świadczeniami, jak i zasiłek pogrzebowy.

Przepis określa katalog okresów nieskładkowych, czyli okresów, które ustawa wyróżnia obok okresów związanych z opłacaniem składek. Obejmuje on zarówno czas pobierania określonych świadczeń, jak i niektóre okresy niewykonywania pracy, nauki lub sprawowania opieki.

Do pierwszej grupy należą okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłków chorobowego i opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego oraz tych świadczeń po ustaniu obowiązku ubezpieczenia. Wymieniono także pobieranie renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia lub obowiązku ubezpieczenia, a także niewykonywanie pracy po ustaniu zatrudnienia, jeżeli wypłacono za ten czas odszkodowanie.

Szczegółowo uregulowano okresy związane z opieką. Obejmują one urlopy wychowawcze, określone urlopy bezpłatne oraz niewykonywanie pracy z powodu opieki nad dzieckiem, z limitami zależnymi od wieku i stanu dziecka. Uwzględniono również opiekę nad inwalidą wojennym albo innym członkiem rodziny wymagającym opieki. W tych przypadkach znaczenie ma między innymi stopień niezdolności lub niepełnosprawności osoby objętej opieką, wiek opiekuna oraz nieprzekroczenie określonego poziomu przychodu. Okres opieki nad innym członkiem rodziny jest ograniczony do 6 lat.

Katalog obejmuje ponadto niektóre przerwy w zatrudnieniu małżonków pracowników skierowanych do pracy za granicą, ukończoną naukę w szkole wyższej na jednym kierunku, studia doktoranckie, aspiranturę naukową i asystenckie studia przygotowawcze. Wskazano także dokształcanie zawodowe lekarzy, pobieranie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, udokumentowaną niezdolność do pracy przy pobieraniu określonych świadczeń z Funduszu Pracy oraz udokumentowany staż uczniowski. Punkt 4 jest uchylony.

Art. 293 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje przyznawanie świadczeń socjalno-bytowych żołnierzom zawodowym posiadającym członków rodziny, o których mowa w art. 291 ust. 1, z uwzględnieniem ust. 4 i 10-11a. Przepis ten ma na celu wsparcie żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez różnorodne formy pomocy finansowej i rzeczowej.

#### 1. Rodzaje świadczeń

Art. 293 ust. 1 wymienia konkretne rodzaje świadczeń, które mogą być przyznane żołnierzom zawodowym:
- **Dofinansowanie zorganizowanego wypoczynku dzieci** w formie kolonii, obozów i zimowisk, w tym również wypoczynku połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym.
- **Dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych dzieci** żołnierza zawodowego pozostających na jego utrzymaniu.
- **Dopłaty do wypoczynku w ramach programu „Tanie wczasy”**.
- **Pełne pokrycie kosztów wypoczynku dzieci** żołnierza zawodowego.

#### 2. Kryteria przyznawania świadczeń

Przyznawanie świadczeń uzależnione jest od kilku kryteriów:
- **Dochód na osobę w rodzinie**: Wysokość dofinansowania uzależnia się od średniego miesięcznego dochodu żołnierza zawodowego i członków jego rodziny przypadającego na osobę w rodzinie za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień wniesienia opłaty.
- **Częstotliwość przyznawania świadczeń**: Dofinansowanie do wypoczynku dzieci może być przyznane nie częściej niż raz w roku kalendarzowym na każde dziecko. Dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych mogą być przyznane nie częściej niż dwa razy w roku.
- **Specjalne warunki**: Dzieci muszą posiadać aktualne orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub grupie inwalidzkiej albo mieć przyznany zasiłek pielęgnacyjny.

#### 3. Wysokość świadczeń

- **Dofinansowanie do wypoczynku dzieci**: Wysokość dofinansowania uzależnia się od dochodu na osobę w rodzinie żołnierza zawodowego.
- **Dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych**: Wysokość dopłaty wynosi 80% poniesionych kosztów pobytu, a w przypadku gdy dziecko wymaga stałej indywidualnej opieki, dopłata wynosi 40% kosztów zakwaterowania i wyżywienia poniesionych przez opiekuna.
- **Maksymalna kwota dopłat**: Dopłata nie może przekroczyć kwoty 200% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego.

#### 4. Specjalne programy

- **Program „Tanie wczasy”**: Dopłaty do wypoczynku w ramach tego programu przyznaje się żołnierzom skierowanym do pełnienia służby poza granicami państwa, którzy zostali ranni lub zachorowali w związku z pełnieniem tej służby. Dopłata obejmuje wyżywienie, zakwaterowanie oraz dwa zabiegi profilaktyczno-lecznicze dziennie.
- **Dopłaty dla żołnierzy pełniących służbę w strefie nadgranicznej**: Żołnierzom pełniącym służbę w strefie nadgranicznej w ramach pomocy udzielanej Straży Granicznej przyznaje się dodatkowo dopłatę do wypoczynku jego oraz jego małżonka i dzieci.

#### 5. Procedura przyznawania świadczeń

- **Wniosek żołnierza**: Świadczenia przyznawane są na wniosek żołnierza zawodowego.
- **Zaliczki**: W przypadku trudnej sytuacji materialnej rodziny, należna kwota dofinansowania lub dopłaty może zostać wypłacona w formie zaliczki, której maksymalna wysokość nie może przekroczyć 50% kwoty przysługującego świadczenia.

#### 6. Realizacja świadczeń

Świadczenia socjalno-bytowe są realizowane przez spółkę powołaną przez Agencję Mienia Wojskowego lub z wykorzystaniem majątku lub nieruchomości przekazanych w tym celu Agencji Mienia Wojskowego decyzją Ministra Obrony Narodowej.

### Podsumowanie

Art. 293 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi kompleksowy system wsparcia socjalno-bytowego dla żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Przepisy te mają na celu zapewnienie odpowiednich warunków wypoczynku i rehabilitacji, co jest szczególnie istotne w kontekście specyfiki służby wojskowej i jej wpływu na życie rodzinne. Wprowadzone mechanizmy uwzględniają różnorodne potrzeby żołnierzy oraz ich rodzin, co czyni je elastycznym narzędziem wsparcia.

o obronie Ojczyzny

Zasiłek pielęgnacyjny służy częściowemu pokryciu wydatków związanych z koniecznością zapewnienia opieki i pomocy innej osoby. Jest związany z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Świadczenie wynosi 144,00 zł miesięcznie. Zasiłek przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie powyżej 16. roku życia ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Może go również otrzymać osoba powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia przez nią 21. roku życia. Świadczenie nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Nie otrzyma go także osoba uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Ponadto zasiłek nie przysługuje osobom wskazanym w przepisie, jeżeli członkom ich rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z ich pielęgnacją. Wyjątek może wynikać z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo z dwustronnych umów o zabezpieczeniu społecznym. Jeżeli dodatek pielęgnacyjny zostanie przyznany za okres, za który wypłacono już zasiłek pielęgnacyjny, organ emerytalny lub rentowy wypłaca emeryturę albo rentę pomniejszoną o kwotę wcześniej wypłaconego zasiłku. Pomniejszona kwota jest przekazywana na rachunek właściwego organu. Przekazanie tej kwoty jest traktowane jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych.

o świadczeniach rodzinnych

Przepis wskazuje, jak postępować w kwestiach dotyczących przyznawania i wypłaty dodatku, których nie uregulowano w rozporządzeniu. W takich sytuacjach należy odpowiednio korzystać z regulacji odnoszących się do zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych przysługujących pracownikom. Oznacza to, że te regulacje mają służyć jako punkt odniesienia, ale są stosowane tylko w zakresie potrzebnym do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej dodatku.

Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny w przepisach

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.3 przepisy

o obronie Ojczyzny1 przepis

o świadczeniach rodzinnych1 przepis

w sprawie wynagrodzenia i świadczeń przysługujących pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych1 przepis