Wykreślenie rejestru

Wykreślenie z rejestru to usunięcie podmiotu, osoby, uprawnienia albo innego wpisu z właściwego rejestru prowadzonego przez sąd lub organ administracji. Jest czynnością wywołującą skutki prawne określone w przepisach regulujących dany rejestr. Sam termin nie oznacza jednej, jednolicie uregulowanej instytucji, ponieważ znaczenie wykreślenia zależy od rodzaju rejestru oraz przyczyny usunięcia wpisu.

Wykreślenie może nastąpić z urzędu, na podstawie działania organu lub sądu, albo na wniosek uprawnionego podmiotu. Bywa skutkiem ustania warunków wymaganych do wpisu, zakończenia działalności, śmierci osoby, utraty uprawnień, naruszenia warunków działalności regulowanej lub wydania rozstrzygnięcia o rozwiązaniu podmiotu. W niektórych przypadkach poprzedza je postępowanie wyjaśniające, wezwanie do usunięcia naruszeń albo możliwość przedstawienia stanowiska.

Pojęcie występuje między innymi w prawie rejestrowym, handlowym, administracyjnym i zawodowym. W Krajowym Rejestrze Sądowym wykreślenie spółki, fundacji rodzinnej lub innego podmiotu może nastąpić po likwidacji albo w związku z rozwiązaniem bez przeprowadzania likwidacji. W określonych sytuacjach wykreślenie kończy byt prawną podmiotu, a przepisy mogą także określać skutki dotyczące jego majątku i zobowiązań. Wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej może natomiast oznaczać zakaz dalszego wykonywania danej działalności, przy czym ponowny wpis może być ograniczony czasowo lub uzależniony od spełnienia dodatkowych warunków.

Wykreślenie osoby z rejestru zawodowego może powodować utratę prawa do wykonywania określonych samodzielnych funkcji, natomiast wykreślenie wpisu dotyczącego pojazdu, uprawnienia lub innego przedmiotu może wpływać na możliwość korzystania z niego albo wykonywania związanej z nim działalności. Wpis może mieć charakter ujawniający, porządkowy lub konstytutywny, dlatego skutki wykreślenia nie zawsze powstają w tym samym momencie i nie zawsze są takie same. Po wykreśleniu informacja o wcześniejszym wpisie może nadal wynikać z akt rejestrowych lub historii rejestru.