Wykładnia wyroku

Wykładnia wyroku to urzędowe wyjaśnienie znaczenia jego treści, dokonywane przez sąd, który wydał orzeczenie. Stosuje się ją wtedy, gdy sformułowania wyroku są niejasne, niejednoznaczne albo wywołują wątpliwości co do tego, jakie prawa lub obowiązki zostały w nim ustalone. Celem wykładni jest usunięcie trudności w rozumieniu orzeczenia, a nie jego zmiana.

W polskim prawie instytucja ta występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, w ramach regulacji Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd może dokonać wykładni na wniosek osoby uprawnionej, a także z urzędu. Wyjaśnienie jest wydawane przez sąd, który orzekał w danej sprawie, i ma postać postanowienia. Powinno wskazywać, jak należy rozumieć istniejące rozstrzygnięcie, bez wprowadzania do niego nowych elementów.

Najważniejsze cechy wykładni wyroku:

• dotyczy niejasności lub wątpliwości związanych z treścią wyroku, w szczególności jego rozstrzygnięciem;
• służy wyjaśnieniu już wydanego orzeczenia, a nie ponownemu rozpoznaniu sprawy;
• nie może prowadzić do zmiany istoty rozstrzygnięcia, rozszerzenia obowiązku strony ani zastąpienia wyroku innym orzeczeniem;
• może mieć znaczenie dla wykonania wyroku, gdy bez wyjaśnienia nie jest jasne, czego dokładnie wymaga orzeczenie.

Wykładnię wyroku należy odróżnić od wykładni przepisów prawa. W pierwszym przypadku wyjaśnia się znaczenie konkretnego orzeczenia, natomiast w drugim ustala się sens normy prawnej. Nie należy jej także utożsamiać ze sprostowaniem omyłki pisarskiej lub rachunkowej ani z uzupełnieniem wyroku o pominięte rozstrzygnięcie. Złożenie wniosku o wykładnię nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Wniosek nie może również służyć przedłużaniu postępowania lub obchodzeniu reguł dotyczących zaskarżania wyroku.