Przepis odbiera korzyść temu, kto uzyskał ją cudzym kosztem bez żadnej podstawy prawnej. Nie jest to sankcja za nieuczciwość - roszczenie przysługuje także wtedy, gdy do przesunięcia majątkowego doszło bez niczyjej winy.

### Najważniejsze punkty

- **Cztery przesłanki**: wzbogacenie jednej osoby, zubożenie drugiej, związek między nimi oraz brak podstawy prawnej dla tego przesunięcia.
- **Wina nie ma znaczenia** - liczy się sam obiektywny brak podstawy, a nie zachowanie którejkolwiek ze stron.
- **Wzbogacenie to nie tylko przysporzenie**: jest nim również zaoszczędzenie wydatku, który trzeba by ponieść, albo uniknięcie straty.
- **Brak podstawy prawnej** zachodzi, gdy przesunięcia nie usprawiedliwia umowa, przepis ani orzeczenie. Podstawa może też odpaść później, na przykład wskutek odstąpienia od umowy.
- **Zwrot w naturze ma pierwszeństwo**; dopiero gdy jest niemożliwy, wzbogacony zwraca wartość korzyści.
- **Granica roszczenia**: nie można żądać więcej niż wynosi wzbogacenie ani więcej niż wynosi zubożenie - decyduje niższa z tych wartości.
- **Wygaśnięcie obowiązku**: jeżeli wzbogacony zużył lub utracił korzyść, nie będąc obowiązanym liczyć się ze zwrotem, obowiązek wydania wygasa (art. 409).

### W praktyce

Typowe sytuacje to przelew na niewłaściwy rachunek, zapłata po raz drugi tej samej faktury albo nakłady poczynione na cudzą rzecz w przekonaniu o własnym tytule. Dowodzi się wtedy nie winy, lecz samego braku podstawy świadczenia.

Kodeks cywilny

Informacje przekazane w negocjacjach z zastrzeżeniem poufności są chronione niezależnie od tego, czy strony podpisały odrębną umowę o zachowaniu tajemnicy. Ochrona działa także wtedy, gdy do zawarcia umowy w ogóle nie dojdzie.

### Najważniejsze punkty

- Warunkiem ochrony jest zastrzeżenie poufności przy udostępnianiu informacji w toku negocjacji.
- Obowiązek obejmuje trzy zakazy: nieujawniania, nieprzekazywania innym osobom i niewykorzystywania informacji dla własnych celów.
- Strony mogą uzgodnić inaczej - reguła ustawowa działa dopiero w braku odmiennego porozumienia.
- Naruszenie obowiązku uprawnia do żądania naprawienia szkody.
- Zamiast odszkodowania uprawniony może żądać wydania korzyści uzyskanych przez drugą stronę.

### W praktyce

Roszczenie o wydanie korzyści ma tu dużą wartość praktyczną, bo strona dotknięta naruszeniem często nie potrafi wyliczyć własnej szkody z cudzego wykorzystania jej informacji. Samo zastrzeżenie poufności musi natomiast dać się wykazać, ponieważ to uprawniony dowodzi, że informacje były nim objęte.

Wydanie korzyści

Wydanie korzyści w przepisach

Kodeks cywilny4 przepisy

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis