Art. 761^5 Kodeksu cywilnego reguluje obowiązki dającego zlecenie (zleceniodawcy) względem agenta w kontekście informowania o należnej prowizji oraz udostępniania informacji niezbędnych do jej weryfikacji. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i ochrony interesów agenta, który działa na rzecz zleceniodawcy.

#### Obowiązek informacyjny zleceniodawcy

Zgodnie z § 1, zleceniodawca jest zobowiązany do złożenia agentowi oświadczenia zawierającego dane o należnej mu prowizji najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji. Oświadczenie to musi zawierać wszystkie dane stanowiące podstawę do obliczenia wysokości prowizji. Przepis ten ma na celu zapewnienie agentowi pełnej i rzetelnej informacji, która umożliwi mu weryfikację prawidłowości obliczenia prowizji.

#### Nieważność mniej korzystnych postanowień umowy

W § 1 oraz § 2 podkreślono, że postanowienia umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta są nieważne. Oznacza to, że wszelkie klauzule umowne, które ograniczałyby prawa agenta przewidziane w tym artykule, są bezskuteczne. Przepis ten ma charakter ochronny i ma na celu zapobieganie nadużyciom ze strony zleceniodawców.

#### Prawo agenta do informacji

Zgodnie z § 2, agent ma prawo domagać się udostępnienia informacji potrzebnych do ustalenia, czy wysokość należnej mu prowizji została prawidłowo obliczona. Agent może żądać wyciągów z ksiąg handlowych zleceniodawcy lub zapewnienia wglądu i wyciągu z tych ksiąg przez biegłego rewidenta wybranego przez strony. Przepis ten ma na celu umożliwienie agentowi skutecznej kontroli nad prawidłowością obliczenia prowizji.

#### Powództwo o udostępnienie informacji

W § 3 przewidziano, że w razie nieudostępnienia agentowi informacji, o których mowa w § 2, agent może domagać się ich udostępnienia w drodze powództwa wytoczonego w okresie sześciu miesięcy od dnia zgłoszenia żądania zleceniodawcy. Przepis ten określa termin, w jakim agent może dochodzić swoich praw na drodze sądowej, co ma na celu zapewnienie terminowości i skuteczności dochodzenia roszczeń.

#### Powództwo o wyznaczenie biegłego rewidenta

W § 4 przewidziano, że w razie nieosiągnięcia porozumienia co do wyboru biegłego rewidenta, agent może domagać się, w drodze powództwa wytoczonego w okresie sześciu miesięcy od dnia zgłoszenia żądania zleceniodawcy, dokonania wglądu i wyciągu z ksiąg przez biegłego wskazanego przez sąd. Przepis ten zapewnia agentowi możliwość skorzystania z pomocy sądu w sytuacji, gdy strony nie mogą dojść do porozumienia co do wyboru biegłego rewidenta.

### Podsumowanie

Art. 761^5 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizmy ochronne dla agenta, zapewniając mu prawo do rzetelnej informacji o należnej prowizji oraz możliwość weryfikacji jej prawidłowości. Przepis ten ma na celu zapobieganie nadużyciom ze strony zleceniodawców i zapewnienie transparentności w relacjach agencyjnych. Nieważność mniej korzystnych postanowień umowy agencyjnej oraz możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej dodatkowo wzmacniają pozycję agenta.

Kodeks cywilny

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 36^4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące funkcjonowania Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych oraz zasad udzielania informacji z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych, z ekspozyturami przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste, jest odpowiedzialna za udzielanie informacji z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych. To rozwiązanie zapewnia dostępność informacji na poziomie lokalnym, co jest istotne dla obywateli i podmiotów potrzebujących tych danych.

#### Ustęp 2
Centralna Informacja wydaje na wniosek odpisy ksiąg wieczystych, wyciągi z ksiąg wieczystych oraz zaświadczenia o zamknięciu ksiąg wieczystych. Dokumenty te mają moc dokumentów wydawanych przez sąd, co oznacza, że są one równoważne pod względem prawnym z dokumentami sądowymi.

#### Ustęp 3
W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, Centralna Informacja umożliwia samodzielne wydrukowanie tych dokumentów. Wydruki te mają moc dokumentów sądowych, pod warunkiem że posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych. To rozwiązanie zwiększa dostępność i wygodę korzystania z tych dokumentów.

#### Ustęp 4
Centralna Informacja umożliwia przeglądanie ksiąg wieczystych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego każdemu, kto zna numer księgi wieczystej. Jest to usługa bezpłatna, co podkreśla zasadę jawności ksiąg wieczystych. Wydruki treści wyświetlonych w trybie przeglądania nie mają jednak mocy dokumentów sądowych.

#### Ustęp 5-7
Przepisy te określają, które organy i podmioty mogą wystąpić do Ministra Sprawiedliwości o zgodę na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych. Lista tych podmiotów jest szeroka i obejmuje m.in. sądy, prokuraturę, organy celne, komorników sądowych, Policję, NIK, ABW, ZUS, notariuszy, oraz inne organy administracji publicznej i instytucje. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że dostęp do danych w centralnej bazie ksiąg wieczystych jest ograniczony do podmiotów, które rzeczywiście potrzebują tych danych do realizacji swoich ustawowych zadań.

#### Ustęp 8-10
Minister Sprawiedliwości może odmówić zgody na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych, jeżeli podmiot występujący o zgodę nie jest uprawniony, nie wykazano niezbędności takiego dostępu, lub nie istnieją warunki techniczne. Minister może również cofnąć zgodę, jeżeli przestały istnieć przesłanki jej udzielenia.

#### Ustęp 11-13
Po uzyskaniu zgody, Centralna Informacja umożliwia wyszukiwanie ksiąg wieczystych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych bez konieczności każdorazowego składania wniosku, pod warunkiem spełnienia określonych warunków technicznych i organizacyjnych.

#### Ustęp 14-15
Minister Sprawiedliwości określa w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady funkcjonowania Centralnej Informacji, w tym tryb składania wniosków, wzory dokumentów, tryb przeglądania ksiąg wieczystych, oraz warunki techniczne i organizacyjne. Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie przejrzystości i bezpieczeństwa w dostępie do danych ksiąg wieczystych.

### Podsumowanie
Art. 36^4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące udzielania informacji z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych. Przepisy te mają na celu zapewnienie jawności i dostępności danych ksiąg wieczystych, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych. Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych odgrywa kluczową rolę w realizacji tych celów, a Minister Sprawiedliwości ma istotne kompetencje w zakresie nadzoru i regulacji dostępu do tych danych.

Wyciąg księgi

Wyciąg księgi w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

o księgach wieczystych i hipotece1 przepis