Wybór zarządu

Wybór zarządu to czynność prawna polegająca na wyłonieniu osoby lub osób uprawnionych do prowadzenia spraw danego podmiotu i reprezentowania go na zewnątrz. Zazwyczaj następuje w drodze uchwały właściwego organu, na przykład walnego zgromadzenia, zebrania członków albo ogółu właścicieli lokali. Szczegółowy sposób wyboru, liczba członków zarządu, długość kadencji oraz wymagania wobec kandydatów mogą wynikać z ustawy, statutu lub innego aktu regulującego ustrój danej jednostki.

Wybór zarządu należy odróżnić od samego wykonywania jego funkcji. Uchwała o wyborze tworzy podstawę do objęcia mandatu, natomiast bieżące kierowanie sprawami podmiotu wymaga działania już wybranego zarządu w granicach przyznanych mu kompetencji. Zarząd może być jednoosobowy albo kolegialny. W zależności od przepisów i postanowień statutu członkowie mogą być wybierani na oznaczoną kadencję, zawieszani w czynnościach albo odwoływani przed jej upływem.

Termin występuje w różnych dziedzinach prawa. W prawie dotyczącym własności lokali uchwała o wyborze zarządu jest zasadniczym sposobem powierzenia zarządzania nieruchomością wspólną, gdy liczba lokali przekracza trzy. W prawie o stowarzyszeniach zarząd jest organem prowadzącym sprawy stowarzyszenia i reprezentującym je, dlatego brak zarządu zdolnego do podejmowania czynności prawnych może uzasadniać ustanowienie przez sąd kuratora. W prawie wodnym wybór zarządu spółki wodnej wiąże się z jej funkcjonowaniem jako osoby prawnej, a brak nowego zarządu może mieć znaczenie dla dalszego istnienia spółki.

Znaczenie praktyczne wyboru zarządu obejmuje:

• zapewnienie podmiotowi organu uprawnionego do działania i składania oświadczeń woli;
• rozpoczęcie lub odnowienie mandatu członków zarządu;
• umożliwienie podejmowania uchwał, zawierania umów i wykonywania obowiązków ustawowych;
• określenie, kto ponosi odpowiedzialność za prowadzenie spraw podmiotu.

Jeżeli zarząd nie zostanie wybrany albo działa wadliwie, przepisy mogą przewidywać środki zastępcze, takie jak ustanowienie zarządcy przymusowego, kuratora, a w określonych sytuacjach także rozwiązanie podmiotu. W szczególnych okresach ustawy mogą również czasowo przedłużać kadencję istniejącego zarządu.