Współdziałanie

Współdziałanie w polskim prawie oznacza podejmowanie wspólnych lub skoordynowanych działań przez co najmniej dwa podmioty w celu osiągnięcia określonego rezultatu albo prawidłowego wykonania obowiązku. Może polegać na uzgadnianiu stanowisk, wzajemnej pomocy, przekazywaniu informacji, wspólnym podejmowaniu decyzji, składaniu oświadczeń lub wykonywaniu czynności, których skuteczność zależy od udziału kilku osób albo organów.

Zakres tego pojęcia zależy od przepisu, w którym zostało użyte. Współdziałanie może być:

• obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z ustawy lub stosunku prawnego,
• warunkiem dokonania określonej czynności,
• sposobem realizacji wspólnego celu,
• formą współpracy między organami, instytucjami lub uczestnikami postępowania.

W prawie cywilnym współdziałanie jest związane między innymi z zarządzaniem rzeczą wspólną. Współwłaściciele powinni podejmować czynności dotyczące wspólnego przedmiotu zgodnie z regułami określonymi w przepisach. W prawie rodzinnym obejmuje działania małżonków dla dobra rodziny. W prawie spółek handlowych może oznaczać udział wspólników w realizacji celu spółki albo współpracę członków organu przy składaniu oświadczeń. W prawie publicznym i administracyjnym odnosi się często do współpracy organów, na przykład przy wykonywaniu nadzoru.

Termin występuje także w prawie karnym i wykonawczym. Może opisywać działanie kilku osób przy popełnieniu czynu, ujawnianie informacji o innych sprawcach jako przesłankę uwzględnianą przy wymiarze kary, a także współpracę w oddziaływaniu na skazanych lub w udzielaniu im pomocy. W postępowaniu karnym współdziałanie może dotyczyć organizacji czynności procesowych i udziału kilku oskarżonych. Nie jest jednak tożsame w każdym przypadku ze współudziałem w przestępstwie, ponieważ znaczenie tego drugiego pojęcia wynika z przepisów prawa karnego.

Niewykonanie obowiązku współdziałania może prowadzić do bezskuteczności czynności, odpowiedzialności za naruszenie obowiązków albo innych skutków przewidzianych w danej gałęzi prawa. Ocena, czy doszło do współdziałania, wymaga uwzględnienia celu przepisu, zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów oraz charakteru wymaganych działań.