Wniosek skazanego

„Wniosek skazanego” to żądanie skierowane przez osobę prawomocnie skazaną do sądu, organu wykonującego orzeczenie albo innego właściwego organu, dotyczące jej sytuacji prawnej lub sposobu wykonania kary. Nie jest to jedna, odrębnie zdefiniowana czynność procesowa. Znaczenie tego określenia zależy od przepisu, na podstawie którego wniosek został złożony, oraz od tego, czego skazany się domaga.

Wniosek może wszczynać postępowanie w konkretnej sprawie, powodować obowiązek jej rozpoznania albo stanowić podstawę do podjęcia czynności przez organ. Zwykle powinien określać osobę skazanego, sprawę, żądanie i jego uzasadnienie. Wymagania formalne, termin złożenia, właściwość organu oraz skutki uwzględnienia lub odmowy wynikają z przepisów regulujących daną instytucję. Samo złożenie wniosku nie oznacza jego uwzględnienia ani automatycznej zmiany sytuacji skazanego.

Określenie to występuje przede wszystkim w prawie karnym wykonawczym, karnym skarbowym oraz w postępowaniu karnym. Może dotyczyć między innymi:

• wydania skazanemu przedmiotów wartościowych przechowywanych w depozycie albo dysponowania środkami pieniężnymi,
• udzielenia określonego zezwolenia związanego z wykonywaniem kary, przy czym ponowny wniosek może pozostać bez rozpoznania, jeżeli został złożony zbyt wcześnie,
• wydania wyroku łącznego, który może być wydany na wniosek skazanego albo z urzędu,
• przeprowadzenia rozprawy lub podjęcia innej czynności po wydaniu orzeczenia w sprawie karnej skarbowej.

W niektórych postępowaniach podobne uprawnienia przysługują osobie określanej jako oskarżony albo obwiniony, a nie skazany. Przykładem jest wniosek o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie o wykroczenie. Nie należy więc utożsamiać każdego wniosku strony postępowania z wnioskiem skazanego. Organ rozpoznający żądanie może je uwzględnić, oddalić, odmówić jego rozpoznania albo pozostawić bez rozpoznania, jeżeli nie spełnia ono przewidzianych warunków.