Art. 189 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane ze zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł, w tym środków europejskich oraz krajowych. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego zarządzania środkami publicznymi, szczególnie w kontekście programów współfinansowanych przez Unię Europejską oraz inne fundusze międzynarodowe.

### 1. Zakres zastosowania

Art. 189 odnosi się do zlecenia płatności dotyczących wydatków kwalifikowalnych, które są zgodne z kryteriami określonymi w różnych aktach prawnych, takich jak:
- Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
- Ustawa o zasadach realizacji programów,
- Ustawa o zasadach realizacji programów 2021-2027,
- Ustawa o pomocy społecznej,
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące instrumentu „Łącząc Europę”,
- Ustawy dotyczące wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego.

### 2. Procedura zlecenia płatności

Zlecenie płatności może być wystawione przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1, na podstawie pozytywnie zweryfikowanego wniosku o płatność. Instytucja ta ma również możliwość wystawienia zlecenia na płatność zaliczkową dla beneficjenta.

### 3. Konsekwencje niezłożenia wniosku o płatność

W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewykorzystanej części zaliczki w terminie 14 dni od upływu określonego terminu, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odsetki te są liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność lub zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.

### 4. Wezwanie do zapłaty odsetek

Jeżeli stwierdzone zostaną okoliczności wskazane w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, instytucja zarządzająca, pośrednicząca lub wdrażająca wydaje decyzję o zapłacie odsetek, określającą kwotę środków, od których nalicza się odsetki, termin ich naliczania oraz sposób zapłaty.

### 5. Upoważnienie do wydawania decyzji

Instytucja zarządzająca lub pośrednicząca może upoważnić instytucję wdrażającą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zapłacie odsetek. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej lub pośredniczącej.

### 6. Rozporządzenia wykonawcze

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz minister właściwy do spraw rybołówstwa, w porozumieniu z Ministrem Finansów, określają w drodze rozporządzenia warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzenia te uwzględniają rodzaje beneficjentów oraz sposób wdrażania działań w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

### 7. Projekty realizowane z udziałem środków międzynarodowych

Przepisy art. 189 ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z udziałem środków międzynarodowych, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Udzielenie, wypłata i rozliczenie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami.

### Podsumowanie

Art. 189 ustawy o finansach publicznych jest kompleksowym przepisem regulującym procedury związane z zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł. Przepis ten zapewnia transparentność i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie określając jasne zasady i konsekwencje dla beneficjentów, którzy nie spełniają swoich obowiązków w zakresie rozliczania otrzymanych środków.

o finansach publicznych

Art. 190 ustawy o finansach publicznych reguluje zasady rozliczania wydatków kwalifikowalnych przez jednostki sektora finansów publicznych, które są beneficjentami projektów finansowanych ze środków europejskich. Przepis ten odnosi się do dwóch różnych sposobów rozliczania wydatków kwalifikowalnych, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

#### 1. Wydatek kwalifikowalny rozliczany zgodnie z art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013

Wydatki kwalifikowalne rozliczane w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013, czyli na podstawie rzeczywiście poniesionych kosztów, muszą być ujęte we wniosku o płatność przekazywanym właściwej instytucji w terminie do 3 miesięcy od ostatniego dnia miesiąca, w którym wydatek został poniesiony. Przepis ten ma na celu zapewnienie terminowego i dokładnego rozliczania środków, co jest kluczowe dla transparentności i efektywności zarządzania funduszami europejskimi.

#### 2. Wydatek kwalifikowalny rozliczany zgodnie z art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013

W przypadku wydatków kwalifikowalnych rozliczanych w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013, czyli na podstawie uproszczonych metod rozliczania kosztów (np. ryczałtów, stawek jednostkowych, finansowania opartego na wynikach), wydatek powinien zostać ujęty we wniosku o płatność po spełnieniu warunków określonych w umowie lub decyzji o dofinansowaniu. W każdym przypadku, wydatki te muszą być ujęte najpóźniej we wniosku o płatność końcową. Taki sposób rozliczania ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych i zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla beneficjentów.

#### Znaczenie praktyczne

Przepis ten jest kluczowy dla jednostek sektora finansów publicznych, które są beneficjentami funduszy europejskich. Określa on jasne terminy i zasady rozliczania wydatków, co jest niezbędne dla prawidłowego zarządzania projektami finansowanymi ze środków UE. Przestrzeganie tych zasad jest istotne nie tylko z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa, ale również dla zapewnienia płynności finansowej projektów oraz uniknięcia potencjalnych sankcji finansowych za nieterminowe lub nieprawidłowe rozliczenia.

#### Podsumowanie

Art. 190 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące rozliczania wydatków kwalifikowalnych przez jednostki sektora finansów publicznych, będące beneficjentami projektów finansowanych ze środków europejskich. Przepis ten różnicuje zasady rozliczania w zależności od metody rozliczania kosztów, co ma na celu zapewnienie efektywnego i transparentnego zarządzania funduszami europejskimi.

Przyznana pomoc nie jest wypłacana automatycznie. Aby ją otrzymać, trzeba złożyć wniosek o płatność. Przepis nie określa w tym miejscu szczegółów dotyczących treści wniosku ani sposobu jego złożenia. Wskazuje jednak, że to właśnie wniosek o płatność jest podstawą wypłaty przyznanej pomocy. Ustawa dopuszcza także wypłatę części pomocy z góry, w formie zaliczki. Nie jest to rozwiązanie obowiązkowe w każdym przypadku. Zaliczka może zostać wypłacona tylko wtedy, gdy przewiduje ją umowa o przyznaniu pomocy. Oznacza to, że sama możliwość złożenia wniosku o płatność nie wystarcza do uzyskania zaliczki. Jej wypłata zależy dodatkowo od treści zawartej umowy. Przepis mówi o części pomocy, a więc zaliczka nie obejmuje całej przyznanej kwoty. Pozostała część pomocy jest wypłacana na wniosek o płatność, zgodnie z ogólną zasadą wskazaną w tym przepisie.

o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Beneficjent, który składa wniosek o płatność, powinien w nim zawrzeć informacje dotyczące realizacji operacji. Wniosek służy do ubiegania się o wypłatę środków finansowych z tytułu przyznanej pomocy. Beneficjent przekazuje także informacje potwierdzające, że operacja albo jej określony etap zostały zrealizowane. Wniosek powinien również zawierać informacje potwierdzające wykonanie lub wykonywanie zobowiązań określonych w umowie o przyznaniu pomocy. Oznacza to, że przekazywane informacje mogą dotyczyć zarówno zobowiązań już wykonanych, jak i takich, które są nadal realizowane. Do wniosku należy dołączyć dokumenty niezbędne do rozliczenia operacji, wskazane w umowie o przyznaniu pomocy. W szczególności, w przypadku określonym w przepisie dotyczącym kosztów związanych z realizacją operacji, chodzi o dokumenty odnoszące się do poniesienia tych kosztów. Wniosek o płatność oraz wymagane dokumenty składa się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji. Sposób dokonania tej czynności określają przepisy dotyczące Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pomoc finansowa jest co do zasady wypłacana na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie. Konieczne jest także złożenie wniosku o płatność, czyli dokumentu potrzebnego do otrzymania środków. Od tej reguły można odstąpić, jeżeli sama umowa przewiduje inne rozwiązanie. Sprawy dotyczące wypłaty pomocy prowadzi się z odpowiednim zastosowaniem zasad wskazanych w art. 19.

o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027

Przepis wskazuje, że szczegółowe zasady przekazania przyznanej pomocy powinny zostać określone w umowie. Sama umowa nie wystarcza jednak do uruchomienia wypłaty. Środki mogą zostać wypłacone dopiero po złożeniu wniosku o płatność. Oznacza to, że wniosek jest wymaganym etapem uzyskania pieniędzy, a sposób wypłaty trzeba ustalić na podstawie zawartej umowy.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Przepis określa dwa etapy postępowania. Najpierw kierownik biura powiatowego Agencji powinien rozstrzygnąć wniosek o płatność w ciągu 60 dni od jego złożenia. Następnie środki są wypłacane w ciągu kolejnych 60 dni, liczonych od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Sama decyzja nie oznacza więc natychmiastowej wypłaty. Dopisek „uchylony” oznacza, że wskazana nim część przepisu nie obowiązuje.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Wniosek o płatność

Wniosek o płatność w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-20272 przepisy

o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-20271 przepis

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20131 przepis

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20131 przepis