Wniesienie powództwa

Wniesienie powództwa oznacza wszczęcie postępowania sądowego przez złożenie przez powoda pozwu przeciwko pozwanemu. Pozew jest pismem procesowym, w którym powód przedstawia żądanie rozstrzygnięcia sprawy przez sąd oraz wskazuje okoliczności faktyczne i dowody uzasadniające to żądanie. Wniesienie powództwa nie oznacza jeszcze uwzględnienia roszczenia ani wydania wyroku.

Powództwo wnosi się do sądu właściwego rzeczowo i miejscowo, co do zasady w formie pozwu spełniającego wymagania przewidziane dla pism procesowych. Pismo powinno umożliwiać określenie stron, przedmiotu sprawy i żądania. W wielu sprawach konieczne jest także uiszczenie opłaty sądowej. Za datę wniesienia powództwa uznaje się zasadniczo dzień, w którym pozew został złożony w sądzie albo nadany w sposób uznany przez przepisy postępowania. Szczegółowe zasady zależą od rodzaju sprawy i dopuszczalnej formy komunikacji z sądem.

Wniesienie powództwa wywołuje skutki procesowe. Sąd ocenia, czy pozew spełnia wymagania formalne, a następnie podejmuje czynności prowadzące do rozpoznania sprawy, w tym co do zasady doręcza pozew pozwanemu. Od tej chwili strony uzyskują status uczestników postępowania sądowego, a sąd może rozstrzygnąć o żądaniu w granicach wyznaczonych przez pozew.

Powództwo może dotyczyć między innymi:

• zasądzenia świadczenia, na przykład zapłaty lub wykonania obowiązku,
• ustalenia istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego,
• ukształtowania prawa lub stosunku prawnego, gdy przepisy przewidują taką możliwość.

Termin występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, w tym w sprawach rodzinnych, majątkowych i dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej. Może także pojawiać się w przepisach szczególnych, które przewidują drogę sądową po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji, na przykład w sprawach odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości. Wniesienie powództwa odróżnia się od wniesienia środka odwoławczego, ponieważ służy co do zasady rozpoczęciu sprawy, a nie kontroli wcześniejszego orzeczenia.