Art. 145 Kodeksu pracy wprowadza szczególne regulacje dotyczące skrócenia czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia. Przepis ten ma na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa pracowników poprzez dostosowanie warunków pracy do specyficznych zagrożeń związanych z wykonywanymi obowiązkami.

#### 1. Skrócenie czasu pracy

Przepis przewiduje dwa główne sposoby skrócenia czasu pracy:
- **Ustanowienie przerw w pracy wliczanych do czasu pracy**: Przerwy te mają na celu umożliwienie pracownikom odpoczynku i regeneracji, co jest szczególnie ważne w przypadku prac wymagających dużego wysiłku fizycznego lub psychicznego.
- **Obniżenie norm czasu pracy**: Może to polegać na skróceniu dziennego lub tygodniowego wymiaru czasu pracy, co ma na celu zmniejszenie obciążenia pracowników.

#### 2. Praca monotonna lub w ustalonym z góry tempie

W przypadku pracy monotonnej lub wykonywanej w ustalonym z góry tempie, przepis przewiduje wprowadzenie przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Praca monotonna lub w ustalonym tempie może prowadzić do szybkiego zmęczenia i obniżenia efektywności, dlatego przerwy są niezbędne dla utrzymania zdrowia i wydajności pracowników.

#### 3. Konsultacje z pracownikami

Wykaz prac, które kwalifikują się do skrócenia czasu pracy, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami. Konsultacje te odbywają się w trybie i na zasadach określonych w art. 237^11a i art. 237^13a Kodeksu pracy. Przepisy te dotyczą m.in. obowiązku pracodawcy do konsultowania z pracownikami kwestii związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.

#### 4. Opinia lekarza

Pracodawca jest również zobowiązany do zasięgnięcia opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Opinia lekarza jest kluczowa, ponieważ to on najlepiej oceni, jakie warunki pracy mogą być szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia pracowników.

#### 5. Znaczenie przepisu

Art. 145 Kodeksu pracy jest istotnym elementem systemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Przepis ten zapewnia, że pracodawcy muszą aktywnie dbać o dostosowanie warunków pracy do specyficznych potrzeb pracowników, co jest szczególnie ważne w przypadku prac wymagających dużego wysiłku fizycznego lub psychicznego, a także w warunkach szkodliwych dla zdrowia.

#### 6. Praktyczne zastosowanie

W praktyce, pracodawcy powinni regularnie analizować warunki pracy i konsultować się z pracownikami oraz lekarzami, aby identyfikować prace wymagające skrócenia czasu pracy. Wprowadzenie odpowiednich przerw i obniżenie norm czasu pracy może znacząco poprawić zdrowie i samopoczucie pracowników, a także zwiększyć ich efektywność i zadowolenie z pracy.

Podsumowując, Art. 145 Kodeksu pracy jest kluczowym narzędziem w ochronie zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, zapewniającym, że warunki pracy są dostosowane do specyficznych zagrożeń związanych z wykonywanymi obowiązkami.

Kodeks pracy

Art. 239 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie związane z wydawaniem świadectwa służby żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia przejrzystości i kompletności dokumentacji służbowej, która ma istotne znaczenie zarówno dla byłych żołnierzy, jak i dla instytucji odpowiedzialnych za realizację ich uprawnień.

#### 1. Obowiązek wydania świadectwa służby

Przepis nakłada na dowódcę jednostki wojskowej obowiązek niezwłocznego wydania świadectwa służby żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Świadectwo to powinno zawierać szczegółowe informacje niezbędne do ustalenia uprawnień wynikających ze stosunku służbowego oraz z ubezpieczenia społecznego. Wymóg niezwłoczności ma na celu minimalizowanie ryzyka opóźnień, które mogłyby negatywnie wpłynąć na sytuację prawną i materialną byłego żołnierza.

#### 2. Zakres informacji zawartych w świadectwie służby

Art. 239 precyzyjnie określa, jakie dane muszą być zawarte w świadectwie służby. Są to m.in.:
- Dane osobowe (imię, nazwisko, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, numer PESEL).
- Okres pełnienia czynnej służby wojskowej, z uwzględnieniem służby niezawodowej i zawodowej.
- Ostatnio zajmowane stanowisko służbowe.
- Podstawa prawna zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
- Informacje dotyczące urlopów i zwolnień od zajęć służbowych.
- Informacje na temat ubezpieczenia społecznego i okresów pełnienia służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

#### 3. Dodatkowe informacje na wniosek żołnierza

Na prośbę żołnierza, zgłoszoną przed dniem wydania świadectwa służby, mogą być w nim zawarte dodatkowe informacje dotyczące stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie pełnienia służby, wysokości i składników uposażenia oraz posiadanych kwalifikacji. Jest to istotne z punktu widzenia przyszłych pracodawców oraz instytucji odpowiedzialnych za realizację świadczeń emerytalnych i rentowych.

#### 4. Procedura prostowania świadectwa służby

Były żołnierz zawodowy ma prawo żądać sprostowania świadectwa służby w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Uprawnienie to ma na celu zapewnienie, że świadectwo służby będzie zawierało prawidłowe i kompletne informacje, co jest kluczowe dla realizacji uprawnień byłego żołnierza.

#### 5. Odszkodowanie za niewydanie lub wydanie niewłaściwego świadectwa służby

W przypadku niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa służby, były żołnierz zawodowy ma prawo do odszkodowania z tytułu poniesionej szkody. Odszkodowanie to wynosi wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni. Przepis ten ma na celu zrekompensowanie byłemu żołnierzowi ewentualnych strat finansowych wynikających z opóźnień lub błędów w wydaniu świadectwa służby.

#### 6. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej

Minister Obrony Narodowej jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu wydawania i prostowania świadectwa służby oraz trybu przyznawania odszkodowania. Rozporządzenie to powinno uwzględniać sprawność postępowania w tych sprawach oraz zapewniać, że wzór świadectwa służby będzie odpowiadał wzorom świadectw pracy i służby dla innych grup zawodowych. Jest to istotne dla zachowania jednolitości i przejrzystości dokumentacji służbowej.

### Podsumowanie

Art. 239 ustawy o obronie Ojczyzny jest kluczowym przepisem zapewniającym prawidłowe i terminowe wydawanie świadectw służby żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej. Przepis ten precyzyjnie określa zakres informacji, które muszą być zawarte w świadectwie, oraz procedury związane z jego wydawaniem i prostowaniem. Zapewnia również mechanizmy ochrony prawnej dla byłych żołnierzy w przypadku niewydania lub wydania niewłaściwego świadectwa służby.

o obronie Ojczyzny

o ochronie konkurencji i konsumentów

w sprawie rodzajów stanowisk w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na których występują warunki szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, a także innych stanowisk, na których przysługuje prawo do płatnego urlopu dodatkowego, albo gdy jest to uzasadnione szczególnymi właściwościami służby 2025

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1028/text/O/D20251028.pdf

Warunki uciążliwe

Warunki uciążliwe w przepisach

Kodeks pracy1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o ochronie konkurencji i konsumentów1 przepis