Przepis określa zasady prowadzenia napromieniania żywności promieniowaniem jonizującym. Taką działalność mogą wykonywać podmioty działające na rynku spożywczym, ale wyłącznie po uzyskaniu zgody Głównego Inspektora Sanitarnego wydanej w drodze decyzji.

Wniosek o zgodę powinien identyfikować wnioskodawcę oraz zakład lub jednostkę organizacyjną, w których będzie prowadzone napromienianie. Musi także zawierać informacje o urządzeniach i aparaturze, procedurach pomiarowych, kwalifikacjach personelu, planowanych środkach bezpieczeństwa, rodzajach żywności oraz osobie sprawującej nadzór nad procesem.

Zgoda może zostać wydana tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki. Obejmują one odpowiednie wyposażenie, kwalifikacje personelu zapewniające bezpieczeństwo żywności, wymagania higieniczne oraz przestrzeganie warunków wskazanych w art. 19. Wymagania dotyczące wyposażenia są powiązane z art. 22 ust. 1 pkt 2.

W decyzji Główny Inspektor Sanitarny nadaje zakładowi lub jednostce organizacyjnej numer identyfikacyjny. Podmiot prowadzący napromienianie ma również obowiązek prowadzenia, dla każdego używanego źródła promieniowania jonizującego, rejestrów zawierających dane określone na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 4.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na ustanowieniu systemu uprzedniej zgody, wymagań organizacyjnych i technicznych oraz bieżącego dokumentowania procesu. W wyniku urzędowej kontroli żywności zgoda może zostać zawieszona albo cofnięta, jeżeli napromienianie odbywa się niezgodnie z ustawą lub decyzją, w szczególności gdy naruszane są warunki z art. 19, nie prowadzi się rejestrów albo nie przekazuje informacji o zmianach danych zawartych we wniosku.

o bezpieczeństwie żywności i żywienia

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2006/1225/text/U/D20061225Lj.pdf

Przepis określa zasady postępowania Głównego Inspektora Sanitarnego po otrzymaniu powiadomienia o pierwszym wprowadzeniu produktu do obrotu. Organ może zbadać, czy produkt, z uwagi na skład, właściwości składników i przeznaczenie, jest środkiem spożywczym zgodnie z kwalifikacją zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczym oraz czy spełnia wymagania właściwe dla danego rodzaju żywności.

Ocena może dotyczyć w szczególności środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, który powinien wyraźnie różnić się od żywności przeznaczonej do powszechnego spożycia, odpowiadać szczególnym potrzebom żywieniowym i spełniać wymagania określone w przepisach wykonawczych. W przypadku suplementu diety lub środka spożywczego z dodatkiem witamin, składników mineralnych albo innych substancji o działaniu odżywczym lub fizjologicznym sprawdzane jest spełnienie odpowiednich warunków.

Postępowanie obejmuje także ustalenie, czy produkt nie spełnia wymagań właściwych dla innego produktu przeznaczonego do używania przez ludzi, w szczególności produktu leczniczego, kosmetycznego albo wyrobu medycznego. O jego rozpoczęciu podmiot jest niezwłocznie powiadamiany. Postępowanie może trwać najwyżej 60 dni roboczych, z wyłączeniem czasu potrzebnego na udokumentowanie spełnienia wymagań. Wynik jest przekazywany podmiotowi na piśmie, z zastrzeżeniem art. 31.

Przepis ustanawia również elektroniczny rejestr produktów objętych powiadomieniem. Dane z rejestru są publikowane na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. W praktyce regulacja łączy więc weryfikację statusu i właściwości produktu z obowiązkiem informowania podmiotu oraz publicznym ujawnianiem części danych.

Przepis określa zakres decyzji, w której Główny Inspektor Sanitarny uznaje wodę za naturalną wodę mineralną, a także zasady publikowania wykazu takich wód i uchylenia uznania. Decyzja powinna dokładnie identyfikować producenta, jego siedzibę oraz adres zakładu, w którym woda będzie produkowana. Wskazuje również nazwę handlową wody, nazwę otworu lub otworów, z których jest czerpana, oraz zawartość charakterystycznych składników mineralnych w jednym litrze.

W decyzji określa się ponadto stopień nasycenia wody dwutlenkiem węgla i jego pochodzenie. Mogą w niej zostać ujęte także informacje dodatkowe, zalecane w ocenie i kwalifikacji rodzajowej wody, dotyczące jej szczególnych właściwości lub przeznaczenia, jeżeli zostały określone w przepisach wydanych na podstawie art. 39 pkt 2.

**Znaczenie praktyczne** przepisu polega na tym, że uznanie wody wiąże się z ustaleniem konkretnych danych dotyczących jej producenta, pochodzenia, składu i właściwości. Nie rzadziej niż raz w roku Główny Inspektor Sanitarny podaje wykaz uznanych wód w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia.

Uznanie może zostać uchylone decyzją, a produkcja i wprowadzanie do obrotu wody zakazane, gdy woda lub warunki jej wydobywania, transportu i rozlewu nie spełniają wymagań ustawy albo warunków uznania z art. 35 ust. 1. Taki skutek następuje również w razie niezłożenia nowego zaświadczenia przed upływem ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 34 ust. 2. O uznaniu i uchyleniu uznania Główny Inspektor Sanitarny każdorazowo informuje Komisję Europejską.

Przepis upoważnia ministra właściwego do spraw zdrowia, działającego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, do wydania rozporządzenia dotyczącego grzybów i przetworów grzybowych. Rozporządzenie ma szczegółowo określić zasady dopuszczania tych produktów do obrotu i produkcji oraz wymagania związane z ich bezpieczeństwem.

Zakres regulacji obejmuje w szczególności:

- wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu, produkcji przetworów grzybowych i środków spożywczych zawierających grzyby,
- wymagania dotyczące oznakowania grzybów i przetworów grzybowych,
- wykaz i rodzaje dopuszczonych przetworów oraz wymagania, które muszą spełniać,
- warunki skupu, przechowywania i sprzedaży grzybów, a także wymagania technologiczne i warunki ich przetwarzania,
- wzory atestów na grzyby świeże i suszone.

Przepis reguluje również kwestie związane z kwalifikacjami osób zajmujących się oceną grzybów. Rozporządzenie ma określić warunki i tryb uzyskiwania uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy, ramowe programy kursów specjalistycznych, a także państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego do nadawania i pozbawiania tych uprawnień. Określone zostaną również wzory świadectw potwierdzających uprawnienia obu grup.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wskazaniu pełnego zakresu wymagań, które mają zostać doprecyzowane w rozporządzeniu. Przy ich ustalaniu należy uwzględnić potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa żywności, racjonalne gospodarowanie zasobami grzybów rosnących w warunkach naturalnych oraz ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie przyrody.

Przepis określa zasady dostosowywania wymagań higienicznych do specyfiki niektórych zakładów oraz udzielania odstępstw od tych wymagań. Ministrowie właściwi do spraw zdrowia i rolnictwa, działając w porozumieniu i każdy w zakresie swojego działania, mogą określić w rozporządzeniu wymagania higieniczne dotyczące:

1. zakładów stosujących tradycyjne metody produkcji lub obrotu żywnością,
2. zakładów położonych w regionach szczególnych ze względu na położenie geograficzne,
3. innych zakładów, ale wyłącznie w zakresie ich konstrukcji, organizacji i wyposażenia.

Wymagania te mają być dostosowane do załącznika II do rozporządzenia nr 852/2004, z uwzględnieniem wielkości zakładu, bezpieczeństwa żywności i celów tego rozporządzenia. Przy wydawaniu rozporządzenia trzeba także uwzględnić tryb i warunki określone w art. 13 ust. 5-7 rozporządzenia nr 852/2004.

Odrębnie przepis przewiduje możliwość określenia ogólnych odstępstw od wymagań wskazanych w rozdziale II pkt 1 i rozdziale V pkt 1 załącznika II do rozporządzenia nr 852/2004. Odstępstwa te mogą dotyczyć zakładów produkujących żywność tradycyjną i mają umożliwiać stosowanie tradycyjnych metod produkcji, przy zachowaniu bezpieczeństwa żywności.

Indywidualne odstępstwa przyznają, zgodnie ze swoimi kompetencjami określonymi w art. 73, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny albo właściwy powiatowy lekarz weterynarii. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy zakład spełnia wymagania określone na podstawie ust. 3. O takich decyzjach powiadamia się odpowiednio Głównego Inspektora Sanitarnego albo Głównego Lekarza Weterynarii. Przepis określa również obowiązki przekazywania informacji o odstępstwach Komisji Europejskiej i pozostałym państwom członkowskim Unii Europejskiej.

Przepis reguluje zasady pobierania i przechowywania próbek potraw w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, zwłaszcza tych, które mają krótki okres przydatności do spożycia.

Zakład może przechowywać próbki wszystkich potraw wyprodukowanych w nim i przeznaczonych do spożycia przez konsumentów na jego terenie. Inaczej uregulowano sytuację, gdy zakład wprowadza do obrotu gotowe potrawy pochodzące od innych zakładów. W takim przypadku przechowuje próbki poszczególnych potraw otrzymanych wraz z dostawą każdej partii. Próbki powinny pochodzić z zakładu, w którym potrawy zostały wyprodukowane, albo z zakładu otrzymującego dostawę, jeżeli tak ustalono.

Zakłady mogą, na podstawie pisemnej umowy, przenieść obowiązek pobierania i przechowywania próbek na zakład produkcyjny. Rozwiązanie to pozwala jednoznacznie określić, który podmiot odpowiada za realizację tych czynności przy dostawach gotowych potraw.

Pobrane próbki muszą być udostępniane organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej na ich żądanie. Przepis tworzy więc mechanizm umożliwiający organom kontrolę potraw objętych regulacją. Szczegółowe zasady dotyczące sposobu, miejsca, czasu i warunków pobierania oraz przechowywania próbek określa minister właściwy do spraw zdrowia w rozporządzeniu, z uwzględnieniem bezpieczeństwa żywności i rodzaju środków spożywczych. Ten sam minister może również określić wymagania dotyczące prowadzenia żywienia zbiorowego typu zamkniętego, uwzględniając normy żywienia oraz wymagania zdrowotne.

Przepis określa organy właściwe do prowadzenia urzędowej kontroli żywności w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz zakres ich działania. Podstawową rolę przypisuje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które kontrolują między innymi żywność pochodzenia niezwierzęcego, produkty pochodzenia zwierzęcego znajdujące się w handlu detalicznym, z wyłączeniem produktów z rolniczego handlu detalicznego, a także żywność łączącą składniki pochodzenia niezwierzęcego i zwierzęcego. Do ich zadań należy również kontrola prawidłowości stosowania zasad systemu HACCP w nadzorowanych zakładach.

Właściwość w zakresie kontroli mają także organy Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej, Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej oraz inne organy, w granicach posiadanych kompetencji. W przypadku żywności produkowanej lub wprowadzanej do obrotu z obiektów, urządzeń ruchomych albo tymczasowych właściwość ustala się każdorazowo według siedziby zakładu lub miejsca prowadzenia działalności.

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i inne właściwe organy kontrolują również materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością. Kontrole obejmują ponadto żywność genetycznie zmodyfikowaną oraz dane potwierdzające zgodność stosowanych oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych z wymaganiami określonymi w przepisach wskazanych w ustawie.

Przepis przewiduje wydanie rozporządzenia określającego współdziałanie właściwych inspekcji, w tym możliwość przeprowadzania audytów w zakładach zaopatrujących lub ubiegających się o zaopatrywanie Sił Zbrojnych oraz wojsk obcych. W szczególnych przypadkach, dotyczących produktów wymagających świadectwa zdrowia wystawionego przez urzędowego lekarza weterynarii, zasady współpracy określa porozumienie między Głównym Inspektorem Sanitarnym a Głównym Lekarzem Weterynarii.

Warunki sanitarne

Warunki sanitarne w przepisach

o bezpieczeństwie żywności i żywienia7 przepisów