Ograniczone prawo rzeczowe ustanawia się w sposób zbliżony do przeniesienia własności, ale przy nieruchomościach przepis wprowadza dwa istotne ułatwienia: dopuszcza warunek i termin oraz zawęża wymóg formy notarialnej do jednej strony.

### Najważniejsze punkty

- **Odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu własności** oznacza, że do ustanowienia prawa potrzebna jest przede wszystkim umowa.
- **Dopuszczalny warunek i termin**: przy nieruchomościach nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Służebność czy użytkowanie można więc ustanowić na czas oznaczony albo pod warunkiem.
- **Forma aktu notarialnego tylko dla właściciela**: notarialnej formy wymaga wyłącznie oświadczenie tego, kto prawo ustanawia. Oświadczenie nabywcy może być złożone w dowolnej formie.
- **To wyraźny wyjątek** od reguły, że umowy dotyczące nieruchomości wymagają aktu notarialnego po obu stronach (art. 158).
- **Zastrzeżenie wyjątków ustawowych** (§ 1): odrębne wymagania mogą wynikać z przepisów szczególnych, na przykład dla hipoteki, którą regulują przepisy odrębne (art. 244 § 2).

### W praktyce

W typowej sprawie wystarczy, że właściciel gruntu złoży u notariusza oświadczenie o ustanowieniu służebności, a uprawniony przyjmie je pismem. Ograniczenie prawa terminem jest przy tym w pełni skuteczne, co pozwala uniknąć obciążenia nieruchomości na zawsze.

Ustawa przewidziana

Ustawa przewidziana w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy1 przepis