Ustawa prawo

„Ustawa prawo” nie jest odrębnym rodzajem aktu prawnego ani samodzielną instytucją prawa. To określenie spotykane przede wszystkim w tytułach i przepisach, w których słowo „prawo” stanowi część nazwy ustawy. Ustawa jest aktem normatywnym o powszechnie obowiązującej mocy, uchwalanym przez parlament i regulującym określoną dziedzinę życia publicznego, gospodarczego lub prywatnego.

W nazwach takich jak Prawo budowlane, Prawo lotnicze, Prawo własności przemysłowej czy Prawo o stowarzyszeniach wyraz „Prawo” podkreśla kompleksowy charakter regulacji. Tego rodzaju ustawy mogą określać prawa i obowiązki osób fizycznych, przedsiębiorców oraz organów administracji, a także zasady prowadzenia postępowań, wykonywania działalności i ochrony określonych interesów. W przepisach innych ustaw nazwa może być przywoływana w celu wskazania aktu, który należy zastosować albo którego przepisy są zmieniane.

Od tak rozumianego „Prawa” należy odróżnić słowo „prawo” używane jako określenie uprawnienia. Przykładem jest ustawowe prawo zastawu, czyli uprawnienie powstające bezpośrednio na podstawie ustawy, pozwalające zabezpieczyć określone roszczenie. W tym znaczeniu „prawo” nie oznacza nazwy ustawy, lecz konkretną kompetencję lub ochronę przysługującą określonemu podmiotowi.

Najważniejsze znaczenia terminu:

• ustawa zawierająca w tytule słowo „Prawo”, zwykle regulująca szeroki zakres zagadnień;
• przepisy ustawy, do których odsyła inny akt prawny;
• prawo podmiotowe lub uprawnienie wynikające bezpośrednio z ustawy.

Określenie występuje w wielu dziedzinach, między innymi w prawie cywilnym, pracy, administracyjnym, gospodarczym, budowlanym i własności przemysłowej. W praktyce jego znaczenie zależy od kontekstu: może wskazywać konkretną ustawę albo oznaczać uprawnienie przyznane przez przepisy.