Kodeks postępowania cywilnego

Art. 118 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z ustanowieniem adwokata lub radcy prawnego przez sąd oraz obowiązki i procedury związane z ich działaniem jako pełnomocników procesowych.

#### 1. Ustanowienie pełnomocnika przez sąd

Pierwszy akapit artykułu stanowi, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Oznacza to, że adwokat lub radca prawny, który zostaje wyznaczony przez sąd, automatycznie nabywa uprawnienia do reprezentowania strony w postępowaniu sądowym. Jest to istotne z punktu widzenia strony, która nie musi podejmować dodatkowych działań w celu formalnego udzielenia pełnomocnictwa.

#### 2. Zakres obowiązków pełnomocnika

Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest zobowiązany do zastępowania strony w zakresie wynikającym z art. 91 k.p.c., chyba że sąd postanowi inaczej. Art. 91 k.p.c. określa ogólny zakres pełnomocnictwa procesowego, który obejmuje m.in. prawo do podejmowania wszelkich czynności procesowych w imieniu strony.

#### 3. Zwolnienie z obowiązku zastępowania strony

Z ważnych przyczyn adwokat lub radca prawny może wnosić o zwolnienie od obowiązku zastępowania strony w procesie. W takim przypadku sąd, zwalniając pełnomocnika, zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie innego pełnomocnika. Przepis art. 117³ § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że procedura ta jest analogiczna do procedury wyznaczania pełnomocnika z urzędu.

#### 4. Czynności poza siedzibą sądu

Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, sąd, na uzasadniony wniosek pełnomocnika, może zwrócić się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika z innej miejscowości. Przepis art. 117³ § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio, co zapewnia elastyczność i efektywność w realizacji obowiązków pełnomocnika.

#### 5. Brak podstaw do wniesienia skargi

Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia lub skargi kasacyjnej, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym stronę oraz sąd, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem albo zawiadomienia go o wyznaczeniu. Do zawiadomienia pełnomocnik dołącza sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Opinia ta nie jest załączana do akt sprawy i nie jest doręczana stronie przeciwnej, co chroni interesy strony i zapewnia poufność.

#### 6. Należyta staranność

Jeżeli opinia o braku podstaw do wniesienia skargi nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, sąd zawiadamia o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy adwokat lub radca prawny. W takim przypadku właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wyznacza innego pełnomocnika. Przepis art. 117³ § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio, co zapewnia, że pełnomocnik działający z urzędu wykonuje swoje obowiązki z należytą starannością i profesjonalizmem.

### Podsumowanie

Art. 118 k.p.c. kompleksowo reguluje kwestie związane z ustanowieniem i działaniem adwokata lub radcy prawnego przez sąd. Przepisy te mają na celu zapewnienie efektywnej reprezentacji strony w postępowaniu sądowym, a także ochronę interesów strony poprzez możliwość zwolnienia pełnomocnika z obowiązków z ważnych przyczyn oraz kontrolę jakości sporządzanych opinii.

Art. 394² Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji. Przepis ten ma na celu zapewnienie stronom postępowania możliwości kontroli orzeczeń sądu drugiej instancji, które mają istotne znaczenie dla przebiegu i wyniku postępowania.

#### Zakres zastosowania

1. **Zażalenie na postanowienia sądu drugiej instancji**:
   - **Odrzucenie apelacji**: Strona może złożyć zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji. Jest to istotne, gdyż odrzucenie apelacji zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd wyższej instancji.
   - **Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania**: Zażalenie przysługuje również na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, co ma na celu ochronę prawa strony do ponownego rozpatrzenia sprawy w przypadku zaistnienia przesłanek wznowienia.
   - **Umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem apelacji**: Strona może złożyć zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego, co jest istotne dla ochrony jej interesów procesowych.

2. **Zażalenie na inne postanowienia sądu drugiej instancji**:
   - Przepis wymienia szereg innych postanowień, na które przysługuje zażalenie, w tym m.in. odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, odmowę ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, wynagrodzenie biegłego, mediatora i należności świadka, skazanie na grzywnę, odmowę uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowę zwolnienia świadka i biegłego od grzywny oraz świadka od przymusowego sprowadzenia.

#### Procedura

3. **Odrzucenie zażalenia**:
   - Jeżeli zażalenie jest spóźnione, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, albo jego braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, sąd odrzuca je w składzie jednego sędziego. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji.

4. **Skład sądu**:
   - Sąd rozpoznaje zażalenie w składzie trzech sędziów, co ma na celu zapewnienie większej obiektywności i rzetelności postępowania.

5. **Stosowanie przepisów**:
   - W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 394 § 2 i 3 oraz art. 395-397 k.p.c., co oznacza, że przepisy te mają zastosowanie do procedury rozpoznawania zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.

#### Wnioski

Art. 394² k.p.c. stanowi istotny element systemu kontroli orzeczeń sądowych, zapewniając stronom postępowania możliwość zaskarżenia postanowień sądu drugiej instancji, które mają kluczowe znaczenie dla ich praw i obowiązków procesowych. Przepis ten wprowadza szczegółowe regulacje proceduralne, które mają na celu zapewnienie rzetelności i sprawiedliwości postępowania sądowego.

Ustanowienie adwokata

Ustanowienie adwokata w przepisach