Art. 562 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że sąd może zwolnić osobę obowiązaną do złożenia dokumentu potrzebnego do zawarcia małżeństwa od tego obowiązku na jej wniosek. Przepis ten ma na celu ułatwienie zawarcia małżeństwa w sytuacjach, gdy uzyskanie wymaganego dokumentu jest niemożliwe lub znacznie utrudnione.

**1. Przesłanki zwolnienia**

Zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu może nastąpić jedynie na wniosek osoby obowiązanej do jego złożenia. Wniosek ten powinien być należycie uzasadniony, a osoba składająca wniosek musi wykazać, że uzyskanie dokumentu jest niemożliwe lub wiąże się z nadmiernymi trudnościami. Przykładowo, może to dotyczyć sytuacji, gdy dokument znajduje się w kraju objętym konfliktem zbrojnym, w którym funkcjonowanie urzędów jest zakłócone, lub gdy dokument został zniszczony i nie ma możliwości jego odtworzenia.

**2. Procedura**

Wniosek o zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, chyba że uzna za konieczne przeprowadzenie rozprawy. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, sąd wydaje postanowienie o zwolnieniu od obowiązku złożenia dokumentu.

**3. Skutki zwolnienia**

Postanowienie sądu o zwolnieniu od obowiązku złożenia dokumentu jest wiążące dla urzędu stanu cywilnego, który na jego podstawie może przystąpić do dalszych czynności związanych z zawarciem małżeństwa. Zwolnienie to nie oznacza jednak, że małżeństwo zostanie zawarte bez spełnienia innych wymogów formalnych przewidzianych przez prawo.

**4. Ochrona interesu publicznego**

Przepis art. 562 k.p.c. jest wyrazem dążenia do elastyczności w stosowaniu prawa, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Jednocześnie, sąd, rozpatrując wniosek, musi mieć na uwadze ochronę interesu publicznego oraz pewność obrotu prawnego, co oznacza, że zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu nie może prowadzić do obejścia przepisów prawa ani naruszenia praw osób trzecich.

**Podsumowanie**

Art. 562 k.p.c. stanowi ważny instrument prawny, który umożliwia osobom napotykającym trudności w uzyskaniu dokumentów potrzebnych do zawarcia małżeństwa, uzyskanie zwolnienia od tego obowiązku. Sąd, rozpatrując wniosek, musi jednak dokładnie zbadać okoliczności sprawy i wyważyć interesy wnioskodawcy oraz interes publiczny.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) stanowi istotny element regulacji dotyczących zawarcia małżeństwa w Polsce. Przepis ten określa obowiązki osób zamierzających zawrzeć małżeństwo oraz rolę kierownika urzędu stanu cywilnego w tym procesie. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

1. **Obowiązek złożenia dokumentów**:
   - Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo muszą złożyć lub przedstawić kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumenty niezbędne do zawarcia małżeństwa. Dokumenty te są określone w odrębnych przepisach, co oznacza, że szczegółowe wymagania mogą się różnić w zależności od sytuacji (np. obywatelstwo, stan cywilny, itp.).
   - Przykładowe dokumenty mogą obejmować odpisy aktów urodzenia, zaświadczenia o stanie cywilnym, dokumenty tożsamości, a w przypadku cudzoziemców - dodatkowe zaświadczenia z kraju pochodzenia.

2. **Zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentów**:
   - W sytuacji, gdy otrzymanie wymaganego dokumentu napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może zwolnić osobę zamierzającą zawrzeć małżeństwo od obowiązku złożenia lub przedstawienia tego dokumentu.
   - Przykłady trudnych do przezwyciężenia przeszkód mogą obejmować sytuacje, w których dokumenty są niedostępne z powodu konfliktów zbrojnych, klęsk żywiołowych, czy też innych nadzwyczajnych okoliczności.
   - Procedura zwolnienia od obowiązku złożenia dokumentów wymaga złożenia odpowiedniego wniosku do sądu, który oceni zasadność takiego zwolnienia.

3. **Rola kierownika urzędu stanu cywilnego**:
   - Kierownik urzędu stanu cywilnego ma obowiązek wyjaśnić osobom zamierzającym zawrzeć małżeństwo doniosłość związku małżeńskiego. Obejmuje to omówienie praw i obowiązków małżonków wynikających z przepisów prawa.
   - Kierownik urzędu stanu cywilnego informuje również o przepisach dotyczących nazwiska małżonków oraz nazwiska ich dzieci. Jest to istotne, ponieważ małżonkowie mają możliwość wyboru nazwiska, które będą nosić po zawarciu małżeństwa, a także nazwiska, które będą nosić ich dzieci.
   - Wyjaśnienia te mają na celu zapewnienie, że osoby zawierające małżeństwo są świadome konsekwencji prawnych i społecznych tego aktu.

Podsumowując, art. 3 KRiO pełni kluczową rolę w procesie zawierania małżeństwa, zapewniając, że osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo są odpowiednio poinformowane i przygotowane do tego kroku. Przepis ten również przewiduje mechanizmy umożliwiające przezwyciężenie trudności związanych z uzyskaniem wymaganych dokumentów, co jest istotne dla zapewnienia dostępności instytucji małżeństwa dla wszystkich obywateli, niezależnie od ich sytuacji życiowej.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Kodeks wykroczeń (kw)

Art. 558 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje procedury związane z ewidencją żołnierzy zawodowych, którzy w trakcie mobilizacji, stanu wojennego lub wojny polegli, zmarli, zostali uznani za zmarłych albo zaginęli. Przepis ten ma na celu zapewnienie dokładnej i uporządkowanej dokumentacji strat osobowych w Siłach Zbrojnych, co jest kluczowe zarówno z punktu widzenia administracyjnego, jak i dla rodzin żołnierzy.

### Skreślenie z ewidencji

Pierwsza część artykułu wskazuje, że dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, jest odpowiedzialny za skreślenie go z ewidencji w przypadku jego śmierci, uznania za zmarłego lub zaginięcia. Dowódca ma również obowiązek powiadomienia właściwych organów o skreśleniu z ewidencji lub odnalezieniu się żołnierza. Jest to istotne dla zachowania aktualności danych i umożliwienia odpowiednich działań administracyjnych.

### Ewidencja strat osobowych

Artykuł wprowadza pojęcie „ewidencji strat osobowych”, która jest prowadzona oddzielnie dla żołnierzy zawodowych. Ewidencję tę prowadzą:
1. Dowódca jednostki wojskowej - dla podległych mu żołnierzy.
2. Szef wojskowego centrum rekrutacji - dla żołnierzy z obszaru działania centrum.
3. Jednostka organizacyjna właściwa do spraw prowadzenia ewidencji osobowej - dla żołnierzy pełniących służbę w Siłach Zbrojnych, w tym za granicą.

### Formy ewidencji

Ewidencja strat osobowych jest prowadzona w trzech formach:
1. **Imienny spis strat** - zawiera szczegółowe dane osobowe i służbowe żołnierzy, a także informacje o okolicznościach ich śmierci lub zaginięcia.
2. **Księga alfabetyczna strat** - prowadzona w wojskowych centrach rekrutacji, zawiera dane podobne do imiennego spisu strat, ale w formie alfabetycznej.
3. **Zbiorcza ewidencja strat** - prowadzona przez jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za ewidencję osobową, zawiera dane z imiennego spisu strat i księgi alfabetycznej.

### Elektroniczna forma ewidencji

Przepis przewiduje możliwość prowadzenia ewidencji w formie elektronicznej, co jest uzależnione od warunków technicznych po ogłoszeniu mobilizacji, stanu wojennego lub w czasie wojny. Elektroniczna forma ewidencji może znacząco usprawnić proces zarządzania danymi i ich aktualizację.

### Zakres danych w ewidencji

Artykuł szczegółowo określa, jakie dane powinny być zawarte w imiennym spisie strat, księdze alfabetycznej strat oraz zbiorczej ewidencji strat. Dane te obejmują m.in.:
- Stopień wojskowy, nazwisko i imię (imiona), numer karty tożsamości, numer tabliczki tożsamości.
- Rodzaj pełnionej służby, stanowisko służbowe, numer jednostki wojskowej.
- Datę i miejsce urodzenia, stan cywilny, datę powołania i organ powołujący do służby wojskowej.
- Adres ostatniego miejsca zamieszkania, nazwisko, imię i adres najbliższego członka rodziny.
- Datę, miejsce i okoliczności zgonu, uznania za zmarłego albo zaginięcia, miejsce pochowania zwłok.
- Związek przyczynowy śmierci ze służbą wojskową.
- Adnotacje o przesłaniu zawiadomienia o poległym, zmarłym lub uznanym za zmarłego albo zaginionym.

### Znaczenie przepisu

Art. 558 ustawy o obronie Ojczyzny jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i dokładności w dokumentowaniu strat osobowych w Siłach Zbrojnych. Umożliwia to nie tylko sprawne zarządzanie danymi, ale również zapewnia rodzinom żołnierzy dostęp do pełnych i rzetelnych informacji o losach ich bliskich. Przepis ten podkreśla również odpowiedzialność dowódców jednostek wojskowych oraz innych organów za prowadzenie i aktualizację ewidencji, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania systemu obrony państwa.

o obronie Ojczyzny

Przepis wskazuje, że rozporządzenie ustala wysokość dodatkowej opłaty pobieranej wtedy, gdy oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński są przyjmowane poza urzędem stanu cywilnego. Chodzi o urząd, którego kierownik jest właściwy do przyjęcia tych oświadczeń. Z przepisu wynika więc, że regulacja obejmuje opłatę związaną z dokonaniem tej czynności poza urzędem. Nie podano w nim jednak konkretnej kwoty ani innych zasad pobierania opłaty.

w sprawie opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego

Jeżeli oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński są przyjmowane poza urzędem stanu cywilnego, pobierana jest dodatkowa opłata w wysokości 1000 zł. Jest to stała kwota określona w przepisie, a nie wartość ustalana każdorazowo w zależności od miejsca lub okoliczności. Przepis wskazuje wyłącznie wysokość tej opłaty i nie określa innych związanych z nią warunków.

Urząd stanu cywilnego

Urząd stanu cywilnego w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks rodzinny i opiekuńczy6 przepisów

Kodeks wykroczeń (kw)1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

w sprawie opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego2 przepisy