Umowa cywilnoprawna

Umowa cywilnoprawna to porozumienie co najmniej dwóch stron, które ma na celu ustanowienie, zmianę albo zakończenie stosunku prawnego, w szczególności praw i obowiązków o charakterze majątkowym. Jest czynnością prawną opartą na zgodnych oświadczeniach woli stron. Termin ten ma charakter ogólny i obejmuje umowy regulowane przez prawo cywilne, zarówno nazwane w ustawie, jak i nienazwane, ukształtowane przez strony w granicach prawa.

Najważniejsze znaczenie ma zasada swobody umów. Strony mogą co do zasady samodzielnie określić treść umowy, wybrać kontrahenta oraz zdecydować, czy i w jakiej formie ją zawrą. Swoboda ta jest ograniczona między innymi przepisami prawa, zasadami współżycia społecznego oraz naturą danego stosunku prawnego. Umowa może być odpłatna albo nieodpłatna, wzajemna albo nakładać obowiązki tylko na jedną stronę. Do jej zawarcia może dojść w formie ustnej, dokumentowej, pisemnej lub szczególnej, jeżeli wymaga tego ustawa albo sama umowa.

Do często spotykanych umów cywilnoprawnych należą umowa zlecenia, umowa o dzieło, umowa agencyjna, umowa najmu, sprzedaży, o świadczenie usług oraz umowy dotyczące korzystania z nieruchomości lub innych praw. Ich skutkiem może być obowiązek wykonania określonej czynności, przeniesienia własności, zapłaty wynagrodzenia, wydania rzeczy albo powstrzymania się od działania. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej, obowiązku zapłaty kary umownej albo rozwiązania stosunku prawnego.

Umowy cywilnoprawne występują w obrocie gospodarczym, usługach, działalności zawodowej, obrocie nieruchomościami i w relacjach między osobami prywatnymi. Są także stosowane do wykonywania pracy, jednak nie każda umowa dotycząca pracy jest stosunkiem pracy. Jeżeli zatrudnienie odbywa się pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym oraz za wynagrodzeniem, może mieć cechy stosunku pracy niezależnie od nazwy nadanej umowie. Umowa cywilnoprawna nie daje zatem automatycznie uprawnień właściwych dla pracownika, takich jak urlop wypoczynkowy, i podlega ocenie według swojej rzeczywistej treści oraz sposobu wykonywania.