Udział w zysku

Udział w zysku oznacza uprawnienie do otrzymania części zysku osiągniętego przez określony podmiot, najczęściej spółkę, oraz sposób ustalenia wysokości tej części. Termin może oznaczać zarówno samo prawo do udziału w zysku, jak i wynikający z umowy lub przepisów procent, proporcję albo kwotę przypadającą uprawnionej osobie.

W polskim prawie udział w zysku występuje przede wszystkim w prawie spółek. Przysługuje wspólnikom spółek osobowych, wspólnikom spółki cywilnej oraz wspólnikom lub akcjonariuszom spółek kapitałowych, przy czym zasady jego realizacji zależą od rodzaju spółki. W spółce cywilnej, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wspólnicy uczestniczą w zyskach w równych częściach. W spółkach handlowych decydujące znaczenie mogą mieć umowa spółki, statut, liczba lub rodzaj posiadanych udziałów albo akcji oraz uchwała właściwego organu.

Najważniejsze cechy udziału w zysku:

• jest związany z uczestnictwem w określonym podmiocie albo z postanowieniem umownym;
• może być ustalany proporcjonalnie do wkładu, udziałów lub akcji, ale przepisy albo umowa mogą przewidywać inne zasady;
• co do zasady dotyczy zysku rzeczywiście wykazanego i przeznaczonego do podziału, a nie każdego przychodu;
• jego wypłata może wymagać zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz podjęcia odpowiedniej uchwały;
• nie musi być wypłacany w całości, jeżeli zysk zostanie przeznaczony na inne cele, na przykład pokrycie strat albo zwiększenie majątku spółki.

W spółkach kapitałowych udział w zysku jest zwykle realizowany w formie dywidendy. Wysokość dywidendy zależy od kwoty zysku przeznaczonego do podziału oraz zasad wynikających z przepisów i dokumentów spółki. W spółkach osobowych udział w zysku może mieć znaczenie także przy rozliczeniu wystąpienia wspólnika, rozwiązania spółki lub podziale pozostałego majątku po spłacie zobowiązań.

Udział w zysku należy odróżnić od udziału w majątku spółki oraz od udziału kapitałowego. Może wpływać na zakres praw majątkowych wspólnika, wysokość należnej wypłaty i rozliczenia między uczestnikami spółki, a także na sposób ujmowania i opodatkowania otrzymanych kwot.