Uczeń

„Uczeń” to pojęcie używane w przepisach oświatowych szerzej niż w języku potocznym. W ustawie o finansowaniu zadań oświatowych obejmuje ono przede wszystkim osobę uczącą się w szkole, ale ustawowa definicja wyraźnie rozszerza ten zakres na kilka szczególnych kategorii. Za ucznia uznaje się także słuchacza szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia oraz szkoły policealnej. Do tej grupy zalicza się ponadto dziecko korzystające z wychowania przedszkolnego.

Istotą definicji jest więc wskazanie, że dla celów tej ustawy pojęcie nie odnosi się wyłącznie do typowego ucznia szkoły dla dzieci i młodzieży. Obejmuje również osoby kształcące się w określonych formach przeznaczonych dla dorosłych lub osób zdobywających kwalifikacje zawodowe, a także dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym. Znaczenie ma zatem nie tylko formalna nazwa placówki, lecz także rodzaj edukacji, z której dana osoba korzysta.

Takie ujęcie służy ustaleniu zakresu podmiotowego przepisów o finansowaniu zadań oświatowych. Jeżeli ustawa posługuje się słowem „uczeń”, definicja pozwala ocenić, czy dany przepis dotyczy również słuchacza wymienionego rodzaju szkoły albo dziecka korzystającego z wychowania przedszkolnego. W praktyce wpływa to na prawidłowe stosowanie regulacji dotyczących organizacji i finansowania zadań oświatowych oraz świadczeń i obowiązków powiązanych z edukacją.

Pojęcie ma również znaczenie w innych dziedzinach prawa. Może określać osoby uprawnione do obniżenia opłat za korzystanie z określonych urządzeń wodnych, wpływać na uprawnienia skazanego odbywającego naukę, a także wyznaczać krąg osób uwzględnianych w przepisach o systemie oświaty, opiece zdrowotnej nad uczniami, sporcie, pracy tymczasowej i systemie informacji oświatowej. Zakres tego pojęcia może jednak zależeć od definicji przyjętej w konkretnym akcie prawnym, dlatego w każdym przypadku należy odczytywać je w kontekście danej regulacji.