Tytuł egzekucyjny

Tytuł egzekucyjny to dokument urzędowy lub inny dokument uznany przez ustawę, który stwierdza istnienie obowiązku podlegającego przymusowemu wykonaniu. Określa on co najmniej osobę uprawnioną, osobę zobowiązaną oraz zakres świadczenia, na przykład obowiązek zapłaty, wydania rzeczy albo wykonania określonej czynności. Stanowi podstawę wszczęcia egzekucji, ale co do zasady nie wystarcza jeszcze do podjęcia przez komornika czynności egzekucyjnych.

Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy

Tytuł egzekucyjny staje się tytułem wykonawczym po nadaniu mu klauzuli wykonalności. Klauzula jest urzędowym potwierdzeniem, że dokument może zostać wykonany w drodze egzekucji. Zwykle nadaje ją sąd, na wniosek uprawnionego. W określonych przypadkach przepisy przewidują jednak, że tytuł egzekucyjny może być wykonywany bez odrębnego postanowienia o nadaniu klauzuli.

Do tytułów egzekucyjnych należą w szczególności prawomocne lub podlegające wykonaniu orzeczenia sądowe, ugody zawarte przed sądem oraz niektóre ugody zatwierdzone przez sąd. Taką funkcję mogą mieć również orzeczenia sądów polubownych po spełnieniu wymagań przewidzianych w przepisach, a także określone akty sporządzone przez notariusza, w których dłużnik poddał się egzekucji. Szczególne przepisy mogą nadawać charakter tytułu egzekucyjnego także innym rozstrzygnięciom lub dokumentom.

Pojęcie występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, w tym przy egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, a także w sprawach gospodarczych, rodzinnych, upadłościowych i dotyczących podmiotów wykreślonych z rejestru. Odwołują się do niego również przepisy dotyczące wykonywania niektórych obowiązków orzeczonych w postępowaniu karnym, takich jak naprawienie szkody, zadośćuczynienie, koszty sądowe lub kary pieniężne.

Organ egzekucyjny jest związany treścią tytułu wykonawczego. Nie rozstrzyga ponownie, czy obowiązek istnieje, lecz wykonuje go w granicach wskazanych w dokumencie, wobec oznaczonych osób i co do określonego świadczenia.