Art. 111 Kodeksu cywilnego reguluje sposób obliczania terminów oznaczonych w dniach w polskim prawie cywilnym. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego ustalania momentu zakończenia terminów, co jest istotne w wielu aspektach praktyki prawniczej, w tym w postępowaniach sądowych, administracyjnych oraz w obrocie gospodarczym.

**1. Zasada kończenia się terminu z upływem ostatniego dnia**

Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego, termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Oznacza to, że jeżeli termin wynosi np. 7 dni, to kończy się on z upływem siódmego dnia. Przepis ten jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

**2. Wyłączenie dnia początkowego**

Art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, to przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Przykładowo, jeżeli zdarzenie miało miejsce 1 stycznia, a termin wynosi 7 dni, to termin ten kończy się 8 stycznia, ponieważ 1 stycznia nie jest uwzględniany przy obliczaniu terminu.

**3. Praktyczne znaczenie przepisu**

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ precyzyjnie określa sposób obliczania terminów, co jest kluczowe dla zachowania prawidłowości procedur prawnych. W praktyce często zdarza się, że strony postępowania, pełnomocnicy czy organy administracyjne muszą dokładnie ustalić, kiedy upływa termin do dokonania określonej czynności, np. złożenia odwołania, wniesienia pozwu czy wykonania zobowiązania.

**4. Konsekwencje błędnego obliczenia terminu**

Błędne obliczenie terminu może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, takich jak utrata prawa do wniesienia środka zaskarżenia, przedawnienie roszczenia czy nałożenie sankcji za nieterminowe wykonanie zobowiązania. Dlatego znajomość i prawidłowe stosowanie art. 111 Kodeksu cywilnego jest niezbędne dla każdego prawnika.

**5. Zastosowanie w praktyce sądowej i administracyjnej**

W praktyce sądowej i administracyjnej art. 111 Kodeksu cywilnego jest często stosowany w kontekście obliczania terminów procesowych i materialnoprawnych. Sąd czy organ administracyjny, ustalając termin do dokonania określonej czynności, musi uwzględniać zasady wynikające z tego przepisu, aby zapewnić stronom postępowania możliwość skutecznego działania w ramach przewidzianych prawem terminów.

**Podsumowanie**

Art. 111 Kodeksu cywilnego jest fundamentalnym przepisem regulującym sposób obliczania terminów oznaczonych w dniach. Jego znajomość i prawidłowe stosowanie są kluczowe dla zachowania prawidłowości procedur prawnych i uniknięcia negatywnych konsekwencji związanych z błędnym obliczeniem terminów. Przepis ten wprowadza jasne zasady, które ułatwiają stronom postępowania oraz organom stosowanie prawa w praktyce.

Kodeks cywilny

Kodeks postępowania administracyjnego

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 938 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje odpowiedzialność zarządcy za nienależyte wykonywanie obowiązków oraz sankcje za niewykonanie określonych poleceń sądu. Przepis ten pełni istotną funkcję w zapewnieniu prawidłowego i rzetelnego zarządzania majątkiem, który został powierzony zarządcy przez sąd.

### Odpowiedzialność za szkodę

Pierwsza część artykułu stanowi, że zarządca odpowiada za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków. Odpowiedzialność ta ma charakter deliktowy, co oznacza, że zarządca ponosi odpowiedzialność za wszelkie szkody wynikłe z jego działań lub zaniechań, które nie spełniają standardów należytej staranności. W praktyce oznacza to, że zarządca musi działać z najwyższą starannością, jakiej można oczekiwać od profesjonalisty w danej dziedzinie.

### Sankcje za niewykonanie poleceń sądu

Druga część artykułu przewiduje sankcje za niewykonanie przez zarządcę określonych obowiązków proceduralnych, takich jak niezłożenie w terminie przepisanego sprawozdania lub niewykonanie innych poleceń sądu. W takim przypadku zarządca może być skazany na grzywnę. Sankcja ta ma na celu zdyscyplinowanie zarządcy i zapewnienie, że będzie on wykonywał swoje obowiązki zgodnie z przepisami i poleceniami sądu.

### Brak usprawiedliwionej przyczyny

Warto zwrócić uwagę na klauzulę „bez usprawiedliwionej przyczyny”. Oznacza to, że zarządca może uniknąć sankcji, jeżeli wykaże, że niewykonanie obowiązków było spowodowane okolicznościami, na które nie miał wpływu, np. siłą wyższą, chorobą czy innymi nadzwyczajnymi okolicznościami. W takim przypadku sąd może uznać, że zarządca nie ponosi winy za niewykonanie obowiązków.

### Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zarządcy często mają do czynienia z zarządzaniem znacznymi majątkami, co wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Sankcje przewidziane w art. 938 k.p.c. mają na celu zapewnienie, że zarządcy będą wykonywać swoje obowiązki z należytą starannością i zgodnie z przepisami prawa oraz poleceniami sądu.

### Podsumowanie

Art. 938 k.p.c. stanowi ważny element systemu odpowiedzialności zarządców, zapewniając mechanizmy dyscyplinujące i sankcje za nienależyte wykonywanie obowiązków. Przepis ten ma na celu ochronę interesów stron postępowania oraz zapewnienie, że zarządcy będą działać w sposób rzetelny i zgodny z prawem.

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Art. 195 Prawa ochrony środowiska (dalej: „POŚ”) reguluje kwestie dotyczące cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia na eksploatację instalacji bez odszkodowania. Przepis ten ma na celu ochronę środowiska poprzez umożliwienie organom administracyjnym szybkiej reakcji na naruszenia przepisów oraz zmiany w prawie, które mogą wpływać na warunki eksploatacji instalacji.

#### 1. Przesłanki cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia

Art. 195 ust. 1 POŚ wymienia pięć sytuacji, w których pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania:

1. **Naruszenie warunków pozwolenia lub przepisów ustawy**:
   - Eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach. W takim przypadku organ administracyjny ma prawo do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, jednak przed podjęciem decyzji musi wezwać prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

2. **Zmiana przepisów dotyczących ochrony środowiska**:
   - Przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję lub korzystanie ze środowiska na warunkach określonych w pozwoleniu. Zmiana przepisów może wprowadzać nowe, bardziej rygorystyczne normy, które mogą wymagać dostosowania instalacji do nowych wymagań.

3. **Postępowanie dotyczące instalacji**:
   - Instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229 POŚ. Przepisy te dotyczą m.in. postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania naprawczego.

4. **Przekroczenie krajowych pułapów emisji**:
   - Nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Przekroczenie tych pułapów może prowadzić do konieczności ograniczenia emisji przez poszczególne instalacje.

5. **Brak wniosku o zmianę pozwolenia**:
   - Prowadzący instalację nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 215 ust. 4 pkt 2 lub art. 216 ust. 3 POŚ. Przepisy te dotyczą obowiązku złożenia wniosku o zmianę pozwolenia w przypadku zmiany warunków eksploatacji instalacji.

#### 2. Procedura cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia

W przypadku naruszenia warunków pozwolenia lub przepisów ustawy (art. 195 ust. 1 pkt 1 POŚ), organ administracyjny przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia musi wezwać prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie. Jest to istotny element procedury, który daje prowadzącemu instalację możliwość naprawienia sytuacji i uniknięcia cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia.

#### 3. Brak odszkodowania

Art. 195 POŚ wyraźnie wskazuje, że cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia w wymienionych przypadkach następuje bez odszkodowania. Jest to konsekwencja naruszenia przepisów lub zmiany warunków prawnych, które prowadzący instalację powinien uwzględniać w swojej działalności.

### Podsumowanie

Art. 195 POŚ stanowi istotne narzędzie w rękach organów administracyjnych, umożliwiające szybką reakcję na naruszenia przepisów ochrony środowiska oraz dostosowanie warunków eksploatacji instalacji do zmieniających się przepisów. Przepis ten podkreśla również odpowiedzialność prowadzących instalacje za przestrzeganie warunków pozwolenia oraz obowiązek dostosowania się do nowych wymagań prawnych.

Termin oznaczony

Termin oznaczony w przepisach

Kodeks cywilny6 przepisów

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego4 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis

Kodeks rodzinny i opiekuńczy1 przepis

Prawo ochrony środowiska1 przepis