Szacowanie nieruchomości

Szacowanie nieruchomości to w polskim prawie zespół czynności zmierzających do określenia wartości nieruchomości, a także związanych z nią maszyn i urządzeń, jeżeli podlegają ocenie razem z nieruchomością. Nie jest to zwykła ocena rynkowa ani dowolne przybliżenie ceny. Powinno opierać się na określonych danych, właściwej metodzie oraz celu, dla którego ustalana jest wartość.

Szacowanie wykonuje rzeczoznawca majątkowy, czyli osoba posiadająca uprawnienia zawodowe i wpisana do właściwego rejestru. Tytuł „rzeczoznawca majątkowy” jest prawnie chroniony. Rzeczoznawca może działać samodzielnie, w spółce albo w ramach podmiotu zajmującego się szacowaniem nieruchomości. Może również sporządzać opinie jako biegły sądowy, jeżeli został powołany spośród osób posiadających wymagane uprawnienia.

Najważniejsze cechy szacowania nieruchomości:

• uwzględnia cel wyceny, rodzaj nieruchomości, jej stan, przeznaczenie oraz sytuację na rynku;
• może prowadzić do określenia różnych kategorii wartości, w szczególności wartości rynkowej albo wartości ustalanej na potrzeby określonego postępowania;
• wymaga wykorzystania wiarygodnych i możliwych do zweryfikowania informacji;
• jego rezultat jest co do zasady przedstawiany w operacie szacunkowym.

Przy wykonywaniu czynności rzeczoznawca korzysta między innymi z ksiąg wieczystych, danych katastralnych i ewidencyjnych, rejestrów, planów miejscowych, dokumentów urzędowych, umów oraz świadectw energetycznych. Dane powinny być odpowiednio poświadczone. Rzeczoznawca potwierdza je podpisem, podając imię, nazwisko i numer uprawnień zawodowych, chyba że przepisy dopuszczają inną formę poświadczenia. Na zlecenie organu publicznego może uzyskać dostęp do nieruchomości i wykonać na niej niezbędne czynności.

Szacowanie ma znaczenie w gospodarce nieruchomościami, między innymi przy obrocie nieruchomościami, ustalaniu odszkodowań, podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Wartość ustalona przez rzeczoznawcę stanowi podstawę czynności tylko w granicach celu i założeń przyjętych dla danej wyceny.