Świadczenie

Świadczenie to określone zachowanie, którego spełnienia może żądać uprawniony od zobowiązanego. W prawie cywilnym jest ono przedmiotem zobowiązania: wierzyciel może domagać się świadczenia, a dłużnik powinien je wykonać zgodnie z treścią zobowiązania, ustawą, zasadami współżycia społecznego oraz właściwością danego stosunku prawnego. Świadczenie może polegać na działaniu, na przykład zapłacie pieniędzy, wydaniu rzeczy lub wykonaniu usługi, albo na zaniechaniu określonego działania.

Najczęściej wyróżnia się:

• świadczenia pieniężne i niepieniężne,
• świadczenia jednorazowe, okresowe i ciągłe,
• świadczenia podzielne i niepodzielne,
• świadczenia główne i uboczne, takie jak odsetki lub określone koszty związane z wykonaniem zobowiązania.

O rodzaju świadczenia, jego zakresie, terminie i sposobie spełnienia decydują przede wszystkim przepisy prawa, treść umowy, uchwała właściwego organu albo statut. Spełnienie świadczenia prowadzi co do zasady do wykonania zobowiązania, a niewykonanie lub nienależyte wykonanie może powodować obowiązek naprawienia szkody, zapłaty odsetek albo zastosowanie innych skutków przewidzianych w prawie.

Pojęcie to ma szerokie zastosowanie w Kodeksie cywilnym, w szczególności w przepisach o zobowiązaniach, umowach, zabezpieczeniach wierzytelności i walucie spełnienia świadczenia. W prawie spółek świadczenia mogą oznaczać obowiązki wspólników lub akcjonariuszy wynikające z umowy albo statutu, a także świadczenia spółki na rzecz wspólników i podmiotów powiązanych. W spółkach wodnych wysokość świadczeń członków może wpływać na zakres ich udziału w kosztach oraz na liczbę głosów, jeżeli przewiduje to statut. Zarząd może także obciążyć członków kosztami świadczeń niewykonanych w terminie.

Termin występuje również w przepisach dotyczących postępowania cywilnego, ksiąg wieczystych, hipoteki i odpowiedzialności karnej. W zależności od kontekstu może oznaczać zarówno samo należne zachowanie, jak i jego przedmiot, na przykład kwotę pieniężną, rzecz lub inne dobro, które ma zostać wydane albo spełnione.