Kodeks karny wykonawczy

Art. 223f Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) reguluje kwestie związane z przeprowadzaniem kontroli w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz w miejscach pracy skazanych lub tymczasowo aresztowanych. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku oraz zapobieganie popełnianiu przestępstw w tych miejscach.

#### Zakres i rodzaje kontroli

Przepis w § 1 wymienia różne rodzaje kontroli, które mogą być przeprowadzane, w tym:
1. Kontrolę pobieżną,
2. Kontrolę osobistą,
3. Kontrolę cel i innych pomieszczeń w oddziałach mieszkalnych,
4. Kontrolę pomieszczeń poza oddziałami mieszkalnymi,
5. Kontrolę paczek, przedmiotów i bagaży,
6. Kontrolę pojazdów, którymi są przewożeni skazani lub tymczasowo aresztowani,
7. Kontrolę miejsca pracy skazanych lub tymczasowo aresztowanych poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego,
8. Kontrolę generalną.

#### Obowiązkowe kontrole pobieżne

§ 2 określa sytuacje, w których kontrola pobieżna jest obowiązkowa:
1. Każdorazowo po wyjściu i przy powrocie do celi osoby kontrolowanej,
2. Przed opuszczeniem miejsca zatrudnienia i po powrocie do niego osoby kontrolowanej.

#### Odstępstwa od zasad kontroli

W zakładach karnych typu półotwartego i otwartego dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może określić odstępstwa od zasad określonych w § 2. W zakładach karnych typu zamkniętego dyrektor może określić odstępstwo od zasady określonej w § 2 pkt 1 w wypadku zastosowania art. 90 pkt 1 k.k.w.

#### Uprawnienia do przeprowadzania kontroli

Kontrole mogą być przeprowadzane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, a kontrole wymienione w § 1 pkt 3-8 również przez pracowników Służby Więziennej, zwanych „osobami kontrolującymi”.

#### Procedura przeprowadzania kontroli

Kontrole mogą być przeprowadzane w każdym czasie (§ 5). Osoba kontrolująca powinna przeprowadzać kontrolę w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej (§ 6). W razie konieczności dopuszczalne jest naruszenie plomb gwarancyjnych oraz uszkodzenie kontrolowanych przedmiotów w niezbędnym zakresie (§ 7).

Przed przystąpieniem do kontroli, osoba kontrolująca informuje osobę kontrolowaną o rozpoczęciu kontroli i jej rodzaju, chyba że kontrola jest przeprowadzana podczas nieobecności osoby kontrolowanej (§ 8).

#### Obowiązki osoby kontrolowanej

Osoba kontrolowana ma obowiązek poddania się kontroli pobieżnej lub osobistej oraz umożliwienia i nieutrudniania przeprowadzenia innych kontroli (§ 9).

#### Dokumentowanie kontroli

Przepis szczegółowo określa, jakie informacje powinny znaleźć się w protokołach z różnych rodzajów kontroli (§ 13-16). Protokół powinien zawierać m.in. podstawę faktyczną i prawną przeprowadzenia kontroli, datę i godzinę, dane osób kontrolujących i kontrolowanych, opis przebiegu kontroli oraz wyniki kontroli.

#### Postępowanie z przedmiotami niedozwolonymi

Znalezione podczas kontroli przedmioty niedozwolone lub substancje psychoaktywne podlegają zatrzymaniu (§ 18). Przedmioty, których właściciela ustalono, przekazuje się do depozytu albo przesyła na koszt osoby kontrolowanej do wskazanej przez nią osoby, instytucji lub organizacji. Przedmioty, których właściciela nie ustalono, podlegają zniszczeniu, a środki pieniężne oraz przedmioty wartościowe przekazuje się na rzecz Skarbu Państwa albo na pomoc postpenitencjarną (§ 19).

#### Zawiadomienie organu dysponującego

O znalezieniu u tymczasowo aresztowanego przedmiotów, które mogą utrudniać prawidłowy tok postępowania karnego, zawiadamia się organ dysponujący (§ 21).

### Podsumowanie

Art. 223f k.k.w. jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepis ten szczegółowo reguluje procedury przeprowadzania różnych rodzajów kontroli, obowiązki osób kontrolowanych oraz postępowanie z przedmiotami niedozwolonymi. Ważne jest, aby kontrole były przeprowadzane w sposób respektujący prawa i dobra osobiste osób kontrolowanych, co jest wyraźnie podkreślone w przepisie.

Art. 223h Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) reguluje procedurę przeprowadzania kontroli osobistej w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych, jednocześnie chroniąc prawa osób kontrolowanych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów artykułu.

#### Zakres kontroli osobistej

1. **Zakres kontroli**:
   - Kontrola osobista obejmuje sprawdzenie osoby kontrolowanej, jej odzieży, obuwia oraz przedmiotów znajdujących się na jej ciele. Może być przeprowadzona bez odsłaniania przykrytej odzieżą powierzchni ciała lub z odsłonięciem tych powierzchni w zakresie niezbędnym do odebrania przedmiotu niedozwolonego lub substancji psychoaktywnej.
   - Kontrola obejmuje także sprawdzenie jamy ustnej, nosa, uszu, włosów oraz miejsc trudno dostępnych i intymnych osoby kontrolowanej.

2. **Warunki przeprowadzania kontroli**:
   - Kontrolę przeprowadzają funkcjonariusze Służby Więziennej tej samej płci co osoba kontrolowana, w miejscu niedostępnym dla osób postronnych i osób odmiennej płci.
   - W sytuacjach nagłych, gdy kontrola musi być przeprowadzona bezzwłocznie poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego, może ją przeprowadzić osoba innej płci, jeśli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia.

3. **Udział osoby wykonującej zawód medyczny**:
   - W kontroli może uczestniczyć osoba wykonująca zawód medyczny, a w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia osoby kontrolowanej lub koniecznością wykonania czynności zastrzeżonych dla osoby wykonującej zawód medyczny, jej udział jest obligatoryjny.

#### Procedura przeprowadzania kontroli

4. **Przebieg kontroli**:
   - Podczas kontroli osoba kontrolowana powinna być częściowo ubrana. Funkcjonariusz najpierw sprawdza część odzieży, a przed sprawdzeniem kolejnej umożliwia osobie kontrolowanej włożenie już sprawdzonej odzieży.
   - Kontrola może być przeprowadzona wzrokowo, manualnie, za pomocą środków technicznych, sprawdzenia biochemicznego lub z wykorzystaniem psa służbowego. Oględziny ciała są stosowane w przypadku kontroli miejsc intymnych.

#### Prawa osoby kontrolowanej

5. **Prawo do skargi**:
   - Osoba kontrolowana ma prawo złożyć skargę do właściwego sądu penitencjarnego w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia kontroli. Skarga dotyczy zasadności, legalności oraz prawidłowości przeprowadzenia kontroli.
   - Skargę składa się na piśmie za pośrednictwem dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego. Sąd po rozpoznaniu skargi może orzec o jej nieuwzględnieniu lub stwierdzeniu bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli.
   - W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd zawiadamia prokuratora oraz właściwego dyrektora okręgowego Służby Więziennej.

6. **Obowiązki funkcjonariusza**:
   - Funkcjonariusz Służby Więziennej ma obowiązek poinformować osobę kontrolowaną o rozpoczęciu kontroli, podać jej podstawę faktyczną i prawną oraz pouczyć o prawie, terminie i sposobie złożenia skargi.

### Wnioski

Art. 223h k.k.w. wprowadza szczegółowe zasady przeprowadzania kontroli osobistej, które mają na celu zrównoważenie konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych z ochroną praw osób kontrolowanych. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia zarówno funkcjonariuszy Służby Więziennej, jak i osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych, ponieważ precyzuje procedury i gwarantuje możliwość kontroli sądowej działań funkcjonariuszy.

Art. 242 Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) pełni kluczową rolę w interpretacji i stosowaniu przepisów tego kodeksu, wprowadzając definicje i wyjaśnienia terminów używanych w jego treści. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych fragmentów tego artykułu.

#### 1. „Skazany” i jego rozszerzone znaczenie

Pierwszy akapit art. 242 k.k.w. rozszerza pojęcie „skazany” na tymczasowo aresztowanych oraz sprawców, wobec których zastosowano środki zabezpieczające. Oznacza to, że przepisy odnoszące się do skazanych mają również zastosowanie do tych kategorii osób, co jest istotne z punktu widzenia jednolitości stosowania prawa.

#### 2. „Oskarżony” i „podejrzany”

Kolejny fragment wyjaśnia, że określenie „oskarżony” obejmuje również „podejrzanego”. Jest to ważne dla zapewnienia spójności terminologicznej w całym kodeksie, co ułatwia jego stosowanie i interpretację.

#### 3. „Kara pozbawienia wolności”

Art. 242 k.k.w. precyzuje, że termin „kara pozbawienia wolności” obejmuje również różne formy tej kary, takie jak zastępcza kara pozbawienia wolności, kara aresztu wojskowego, kara aresztu oraz środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności. Wyjątki od tej zasady mogą być określone w ustawie.

#### 4. „Zakład karny” i „areszt śledczy”

Definicje „zakładu karnego” i „aresztu śledczego” są rozszerzone o ich oddziały, co ma na celu zapewnienie, że przepisy dotyczące tych instytucji mają zastosowanie również do ich części składowych.

#### 5. „Sąd”

Określenie „sąd” bez bliższego sprecyzowania odnosi się zarówno do sądów powszechnych, jak i wojskowych, z zastrzeżeniem, że niektóre przepisy stosuje się odpowiednio do sądów penitencjarnych lub innych sądów właściwych na podstawie k.k.w.

#### 6. „Dyrektor”

Termin „dyrektor” obejmuje również zastępcę dyrektora oraz funkcjonariuszy lub pracowników upoważnionych do zastępowania dyrektora podczas jego nieobecności. Jest to istotne dla zapewnienia ciągłości zarządzania zakładem karnym lub aresztem śledczym.

#### 7. Wynagrodzenie i minimalne wynagrodzenie

Art. 242 k.k.w. definiuje również pojęcia „przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracowników” oraz „minimalne wynagrodzenie za pracę”, co jest kluczowe dla obliczeń finansowych i świadczeń związanych z wykonywaniem kary.

#### 8. Nadzór i cenzura korespondencji

Kodeks precyzuje różnice między nadzorem nad korespondencją, cenzurą korespondencji oraz zatrzymaniem korespondencji, co ma na celu ochronę praw skazanych i tymczasowo aresztowanych oraz zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w zakładach karnych i aresztach śledczych.

#### 9. Kontrola rozmów i widzeń

Definicje dotyczące kontroli rozmów i widzeń mają na celu zapewnienie porządku i bezpieczeństwa podczas kontaktów skazanych i tymczasowo aresztowanych z osobami z zewnątrz.

#### 10. „Osoba kontrolowana”

Termin „osoba kontrolowana” obejmuje skazanych i tymczasowo aresztowanych poddanych różnym formom kontroli, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w zakładach karnych i aresztach śledczych.

#### 11. „Kościół” i „inny związek wyznaniowy”

Określenia te odnoszą się do kościołów i związków wyznaniowych o ustawowo uregulowanej sytuacji prawnej, co jest ważne dla zapewnienia poszanowania wolności religijnej skazanych i tymczasowo aresztowanych.

#### 12. „Substancja psychoaktywna”

Definicja substancji psychoaktywnej obejmuje alkohol, środki odurzające, substancje psychotropowe, ich prekursory, środki zastępcze oraz nowe substancje psychoaktywne, co jest kluczowe dla przeciwdziałania ich nielegalnemu obrotowi i używaniu w zakładach karnych i aresztach śledczych.

#### 13. „W roku”

Termin „w roku” oznacza okres 12 miesięcy poprzedzających dzień rozpoczęcia korzystania z kolejnej przepustki lub zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego, co ma znaczenie dla obliczania uprawnień skazanych do korzystania z tych form czasowego opuszczenia zakładu karnego.

#### 14. „Zakład pracy” i „podmiot zatrudniający”

Określenia te odnoszą się do pracodawców jako jednostek organizacyjnych zatrudniających pracowników, co jest istotne dla regulacji dotyczących zatrudnienia skazanych.

#### 15. Wynagrodzenie skazanego

Definicja wynagrodzenia przypadającego skazanemu obejmuje kwotę pozostałą po dokonaniu potrąceń, co jest kluczowe dla obliczeń finansowych związanych z wynagrodzeniem skazanych.

#### 16. Przedmioty niedozwolone

Przedmioty niedozwolone to te, które mogą utrudniać prawidłowy tok postępowania karnego, realizację porządku wewnętrznego, stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub których posiadanie jest niezgodne z prawem. Definicja ta jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa w zakładach karnych i aresztach śledczych.

### Podsumowanie

Art. 242 k.k.w. pełni fundamentalną rolę w interpretacji i stosowaniu przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, wprowadzając precyzyjne definicje i wyjaśnienia terminów używanych w jego treści. Dzięki temu zapewnia spójność i jednolitość stosowania prawa, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu penitencjarnego.

Badanie psychiatryczne ma ustalić, czy u osoby badanej występują zaburzenia psychiczne albo uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Obejmuje więc ocenę dwóch kwestii: stanu zdrowia psychicznego oraz ewentualnego uzależnienia. Przepis wskazuje cel badania, ale nie określa jego przebiegu ani sposobu wydania oceny.

w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności

Substancja psychoaktywna

Substancja psychoaktywna w przepisach

Kodeks karny wykonawczy13 przepisów

w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności1 przepis