Stowarzyszenie

Stowarzyszenie to dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie osób, utworzone w celu realizacji wspólnych, zgodnych z prawem celów, zwłaszcza społecznych, kulturalnych, naukowych, zawodowych lub związanych z działalnością publiczną. Nie jest nastawione na osiąganie zysku do podziału między członków. Jego działalność opiera się na samodzielnie uchwalonym statucie oraz demokratycznych zasadach funkcjonowania.

Najważniejsze cechy stowarzyszenia:

• członkostwo i udział w działalności są dobrowolne, a nikogo nie można zmuszać do przynależności;
• stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, strukturę, zasady członkostwa i sposób działania;
• działa przez organy, w szczególności walne zebranie członków, zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej;
• jego majątek służy realizacji celów statutowych, a nie prywatnym korzyściom członków.

Podstawową formą jest stowarzyszenie rejestrowe, tworzone przez co najmniej siedem osób i uzyskujące osobowość prawną po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, zawierać umowy, zatrudniać pracowników oraz występować przed sądem. Uproszczoną formą jest stowarzyszenie zwykłe, zakładane przez co najmniej trzy osoby. Nie ma ono osobowości prawnej, ale może działać we własnym imieniu w zakresie przewidzianym przepisami.

Stowarzyszenia występują w wielu dziedzinach prawa. Mogą realizować zadania publiczne, prowadzić działalność społeczną, wspierać osoby potrzebujące, działać na rzecz nauki lub reprezentować określone środowiska. Przepisy mogą także wskazywać stowarzyszenia jako podmioty współpracujące z organami państwa albo przedstawiające kandydatów do gremiów doradczych. W postępowaniu cywilnym siedziba stowarzyszenia może mieć znaczenie dla właściwości sądu. Działalność stowarzyszeń podlega nadzorowi, a w razie naruszeń organ nadzorujący lub sąd mogą zastosować środki przewidziane prawem. Terminem tym określa się niekiedy także organizację działającą w określonej dziedzinie, niezależnie od jej konkretnej formy prawnej.