Stosunek przysposobienia

Stosunek przysposobienia to ustanowiona przez sąd więź prawna między przysposabiającym a przysposobionym, odpowiadająca co do zasady stosunkowi między rodzicem a dzieckiem. Przysposobienie, nazywane także adopcją, służy przede wszystkim zapewnieniu dziecku pieczy, wychowania i trwałego środowiska rodzinnego. Może dotyczyć dziecka małoletniego, a jego ustanowienie wymaga uwzględnienia dobra dziecka oraz spełnienia przesłanek określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Z chwilą przysposobienia powstają między stronami prawa i obowiązki właściwe relacji rodzicielskiej. Przysposabiający uzyskuje status rodzica, a przysposobiony status dziecka, co obejmuje między innymi obowiązek wzajemnego utrzymania, uprawnienia wynikające z władzy rodzicielskiej oraz dziedziczenie. W zależności od rodzaju adopcji jej skutki mogą obejmować także krewnych przysposabiającego. W przysposobieniu pełnym przysposobiony co do zasady nabywa prawa i obowiązki wobec rodziny przysposabiającego, a traci je wobec swojej rodziny biologicznej. Przepisy przewidują również odmienne skutki przysposobienia niepełnego oraz przysposobienia nierozwiązywalnego.

Znaczenie praktyczne stosunku przysposobienia obejmuje w szczególności:

• powstanie więzi rodzinnej i obowiązków rodzicielskich,
• uprawnienia spadkowe przysposobionego wobec przysposabiającego,
• ograniczenia dotyczące zawarcia małżeństwa między przysposabiającym a przysposobionym,
• uwzględnianie tej relacji przy określaniu osób bliskich, wyłączeniu od rozpoznawania spraw oraz prawie odmowy zeznań,
• wpływ na udział w postępowaniach dotyczących spraw rodzinnych i spadkowych.

Stosunek przysposobienia występuje przede wszystkim w prawie rodzinnym, ale jego skutki są widoczne także w prawie cywilnym, spadkowym, procesowym, administracyjnym i podatkowym. Może zostać rozwiązany przez sąd, jeżeli przemawiają za tym ważne przyczyny i nie sprzeciwia się temu dobro dziecka. Nie każdy rodzaj przysposobienia podlega jednak rozwiązaniu.ાન્ય